Từ năm 2016, HTX Nông nghiệp Hiếu Bình (huyện Vĩnh Thạnh, Tp.Cần Thơ) đã sử dụng máy cấy lúa để xuống giống 12 ha trong tổng số 170 ha của HTX. Nhận thấy lợi ích không nhỏ của phương pháp cấy máy, đến nay, hầu hết diện tích sản xuất lúa của HTX đều áp dụng phương pháp này.

“Cấy thưa thừa thóc”

Nhận thấy trên địa bàn, việc đầu tư mua sắm máy cấy, khay gieo mạ khay chưa được quan tâm. Từ đó, Ban Giám đốc HTX cho rằng việc đầu tư máy cấy là khả thi, vì không chỉ phục vụ được hoạt động sản xuất của HTX mà còn phục vụ nhu cầu của người dân trên địa bàn.

Gieo mạ khay, cấy bằng máy vừa tiết kiệm, hiệu quả bởi đây là cú hích mạnh mẽ nhằm giải quyết lao động trong bối cảnh một bộ phận nông dân thường xuyên đi làm ăn xa, một số chuyển sang làm nghề mới.

Để sản xuất hiệu quả, HTX đã đầu tư máy cấy, khay gieo mạ giá thể và chú trọng khâu làm mạ. Giai đoạn làm mạ, HTX áp dụng kỹ thuật làm mạ khay che phủ nilon, nhiệt độ và độ ẩm không khí được điều chỉnh ở mức độ thích hợp cho cây mạ từ khi mọc mầm tới khi đạt tiêu chuẩn.

Kỹ thuật này giúp cây mạ khay sinh trưởng khỏe hơn so với mạ thường, khắc phục được những hạn chế khi phải làm mạ ngoài trời, vì phụ thuộc vào điều kiện thời tiết rét đậm, rét hại hoặc nóng đột ngột gây chết mạ hoặc sinh trưởng kém khi đã cấy ở ngoài ruộng.

Anh Nguyễn Văn Chương - thành viên HTX, cho biết trong khâu làm mạ, các thành viên nắm chắc kỹ thuật nên mạ phát triển đồng đều, không bị đứt, gãy khi đưa vào máy cấy.

Song song đó, HTX cùng địa phương hoàn thành công tác dồn điền, đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng bằng phẳng để quá trình cấy bằng máy không bị bỏ luống, bỏ hàng.

Theo tính toán, nếu cấy bằng máy chỉ cần 40 - 50 kg giống/ha, trong khi cấy bằng tay phải sử dụng 150 - 200 kg lúa giống/ha. Khi áp dụng cấy máy sẽ giảm được hơn 2/3 lượng lúa giống, chỉ phải phun thuốc 1 - 2 lần thay cho 3 - 4 lần như trước, từ đó tiết giảm được một khoản chi phí. Trong khi đó, phương pháp này giúp năng suất đạt hơn 11 tấn/ha, lợi nhuận trên 49 triệu đồng/ha/vụ.

Thích ứng biến đổi khí hậu

Việc thực hiện cấy máy trên diện tích lớn trong những năm gần đây là do nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng của cơ giới hóa nông nghiệp của các thành viên và người dân đã thay đổi theo hướng tích cực. Bên cạnh đó, việc HTX chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng, giao thông thủy lợi đã phần nào đáp ứng yêu cầu cơ giới hóa, chủ động nguồn nước trong sản xuất hàng hóa tập trung.

Hiện, dịch vụ máy cấy của HTX còn phục vụ nhu cầu của người dân trên địa bàn. HTX đứng ra đảm nhiệm làm dịch vụ cho người dân với giá 120.000 đồng/sào, thấp hơn giá thị trường. Nhờ đó, người dân không còn lo chạy đua với thời vụ hay đôn đáo tìm người cấy thuê, bởi đã có máy cấy của HTX.

Lúa cấy bằng máy do cấy nông, cấy thưa, dễ hấp thụ ánh nắng mặt trời và chất dinh dưỡng nên khả năng đẻ nhánh khỏe, ruộng thông thoáng ít sâu bệnh, giảm việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Điều này giúp HTX tạo ra sản phẩm an toàn, góp phần bảo vệ môi trường, năng suất tăng hơn so với phương pháp truyền thống.

Theo Ban Giám đốc HTX, sau 1 tháng cấy, cây mạ có thể sinh 30 - 50 nhánh, có cây đẻ được 80 - 100 nhánh. Không chỉ đẻ nhánh tốt, bộ rễ lớn còn giúp cây có khả năng chống chọi tốt hơn với các điều kiện tự nhiên ngày càng khắc nghiệt như gió, bão, ngập lụt.

Ngoài ra, việc sử dụng mạ khay, cấy máy còn giúp HTX quy hoạch được vùng sản xuất, gieo cấy cùng một loại giống, cùng trà, thuận lợi cho việc chăm sóc, thu hoạch.

Việc HTX đưa máy cấy lúa vào sản xuất đã từng bước cơ giới hóa một cách toàn diện trong canh tác lúa, góp phần giảm lượng giống gieo sạ, giảm chi phí, tăng lợi nhuận cho HTX và người dân. Đây cũng là một mô hình canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu hiện nay.

Như Yến