Hiện nhà giao dịch đang cược hơn 18 tỷ USD rằng cổ phiếu Alibaba Group sẽ xuống giá. Đây là mã cổ phiếu công nghệ bị bán khống nhiều nhất thế giới. Cổ phiếu Tencent Holdings giảm đến 5% trong phiên giao dịch sớm ở Hồng Kông hồi cuối tuần trước, sau thông tin Trung Quốc có kế hoạch siết chặt mảng game.

Có nhiều lý do khiến các hãng công nghệ Trung Quốc lao đao. Hồi tháng 6, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc nổ ra, làm suy yếu niềm tin của người tiêu dùng Đại lục, những người mà các hãng internet Trung Quốc phải phụ thuộc. Mùa báo cáo thu nhập gần nhất cho thấy kết quả không mấy lạc quan. Tăng trưởng lợi nhuận trong quý II/2018 hạ từ 47% năm ngoái xuống còn 16,2% năm nay.

Nhiều hãng Mỹ như Amazon, Netflix vẫn tin tưởng vào việc tự thâm nhập thị trường mới, các hãng Trung Quốc có vẻ quyết định rằng đầu tư chiến lược vào startup là lựa chọn hấp dẫn hơn. Việc này có thể xuất phát từ lịch sử đầu tư: Các khoản đầu tư nhỏ do Naspers của Nam Phi và SoftBank Group của Nhật Bản rót vào giờ đây lần lượt là khối cổ phần có giá hơn 130 tỷ USD trong Tencent và Alibaba.

Song các khoản đầu tư của doanh nghiệp Trung Quốc quá chồng chéo. Ofo và Mobike là hai thương hiệu chia sẻ xe đạp hàng đầu Trung Quốc. Hãng Ofo do Alibaba hậu thuẫn. Mobike ban đầu được Tencent chống lưng, song mới đây được Meituan Diaping, công ty cung cấp dịch vụ giao thực phẩm online do Tencent sở hữu 20%, mua lại. Tại Indonesia, Alibaba, Tencent và JD.com hiện hậu thuẫn 4/6 doanh nghiệp thương mại điện tử hàng đầu.

Naspers và SoftBank giữ khoảng cách với nhau trong các vòng tài trợ khởi nghiệp đầu ở Trung Quốc. Họ rót tiền vào nhiều lĩnh vực khác nhau trong mảng internet tiêu dùng. Các hãng Trung quốc thì không làm thế. Sự gia tăng chồng chéo sẽ dẫn đến cạnh tranh khốc liệt, cuộc đua “đốt tiền” đi đầu tư và doanh thu xét theo vốn đầu tư ngày càng bị xói mòn.

Lê Minh