Bộ Tài chính vừa có báo cáo về việc thực hiện thí điểm kiểm tra quản lý tiền công đức tại các di tích lịch sử, văn hóa và đình chùa trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Báo cáo cho biết, tổng số thu chi tiền công đức, tài trợ tại các di tích trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh năm 2022 là 70,8 tỷ đồng (không bao gồm các khoản công đức, tài trợ bằng hiện vật, công trình xây dựng), bằng khoảng 40 - 60% số thu công đức, tài trợ năm 2019 - thời điểm trước khi xảy ra đại dịch Covid-19.

Riêng 4 tháng đầu năm 2023 tổng số thu 61 tỷ đồng (không bao gồm các khoản công đức, tài trợ bằng hiện vật, công trình xây dựng), gần bằng số thu cả năm 2022. Tổng số chi 29,4 tỷ đồng.

Đứng đầu về số thu là đền Cửa Ông - Cặp Tiên, lên đến hơn 19,8 tỷ đồng; Khu di tích lịch sử và danh thắng cảnh Yên Tử gần 7,2 tỷ đồng (riêng tại chùa Đồng 4,3 tỷ đồng); Đền Thánh Mẫu ở Trà Cổ, Móng Cái 5,3 tỷ đồng; Khu di tích lịch sử Bạch Đằng, Hạ Long 3,2 tỷ đồng; Chùa Hưng Học ở Nam Hòa, Quảng Yên 2,7 tỷ đồng...

Theo Bộ Tài chính, trong 5 khu di tích quốc gia đặc biệt trên địa bàn tỉnh, khu di tích lịch sử và danh thắng cảnh Yên Tử là điểm du lịch sinh thái tâm linh nổi tiếng, mỗi năm đón trên 2 triệu lượt du khách. Tuy nhiên, số thu trong năm 2022 chỉ đạt 3,7 tỷ đồng dường như không hợp lý, vì số tiền này chỉ tương đương số thu tại Khu di tích lịch sử Bạch Đằng (3,3 tỷ đồng), thấp hơn so với số thu tại đền Thánh Mẫu, di tích cấp tỉnh ở phường Trà Cổ, Móng Cái (5,8 tỷ đồng) và chưa bằng 1/5 số thu tại đền Cửa Ông (20,1 tỷ đồng)", báo cáo của Bộ Tài chính nêu.

Bộ Tài chính khẳng định: "Nhìn số liệu so sánh nêu trên không tránh khỏi những băn khoăn về tính khách quan trong việc tiếp nhận, kiểm đếm tiền công đức tại Khu di tích lịch sử và danh thắng cảnh Yên Tử".

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, thực tế một số khoản công đức khác như đặt lễ, chuyển khoản không được phản ánh trong báo cáo của các di tích gửi cho đoàn kiểm tra; theo đánh giá của du khách thì các khoản này thường cao hơn so với bỏ trong hòm công đức.

Báo cáo dẫn ví dụ tại Khu di tích lịch sử và danh thắng cảnh Yên Tử, theo số liệu do Ban quản lý Di tích và Rừng quốc gia Yên Tử cung cấp, từ năm 2007 đến tháng 4/2023, tổng thu tiền trong hòm công đức 287 tỷ đồng, tổng chi khoảng 638 tỷ đồng. Bộ cho rằng số thu tiền công đức thực tế cao hơn số thu nêu trong báo cáo gửi cho đoàn kiểm tra ít nhất khoảng 351 tỷ đồng, cao hơn 2,2 lần.

Bên cạnh đó, báo cáo của Bộ Tài chính còn cho biết, sau khi loại trừ số di tích không có công đức, còn trên 50 di tích không có số liệu báo cáo. Trong đó có chùa Ba Vàng ở Uông Bí thuộc di tích cấp tỉnh, được đánh giá có số thu công đức tốt.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra tại Quảng Ninh, Bộ Tài chính đề xuất kế hoạch kiểm tra tổng thể trên toàn quốc, nội dung kiểm tra là việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng tiền công đức, tài trợ, mở tài khoản… của các di tích và thời kỳ kiểm tra dự kiến năm 2022 và năm 2023.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ đạo thực hiện thí điểm kiểm tra về quản lý tiền công đức tại các di tích lịch sử - văn hóa, đình chùa tại Quảng Ninh, Bộ Tài chính báo cáo trong quý II/2023.

Thanh Hoa