Bộ Công Thương vừa có tờ trình gửi Chính phủ về việc phê duyệt đề án Quy hoạch điện phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 (Quy hoạch điện VIII).

Liên quan tới các dự án điện mặt trời đã được duyệt và bổ sung Quy hoạch VII điều chỉnh, Bộ Công Thương cho biết tại tờ trình số 2279/TTr - BCT ngày 29/4/2022, Bộ Công Thương đã không cân đối các nguồn điện mặt trời đã được phê duyệt quy hoạch nhưng chưa đưa vào vận hành (tổng công suất khoảng 6.565 MW), nếu tiếp tục cho phép đầu tư thêm 6.565 MW sẽ làm tỷ lệ các nguồn điện mặt trời năm 2030 tăng lên tới khoảng 14,5% tổng công suất. Tỷ trọng điện mặt trời như vậy là khá cao so với thực tế vận hành hệ thống điện nhiều nước trên thế giới.

Theo đó, Bộ Công Thương đã đề xuất Thường trực Chính phủ cho phép tiếp tục phát triển các dự án điện mặt trời đã được chấp thuận nhà đầu tư trong giai đoạn đến năm 2030 với tổng công suất 2.428,42MW để tránh rủi ro về mặt pháp lý, tránh xảy ra khiếu kiện và đền bù cho các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, theo yêu cầu của Thường trực Chính phủ, Bộ Công Thương tiếp tục rà soát một lần nữa các dự án điện mặt trời đã được chấp thuận nhà đầu tư.

Cụ thể, 5 dự án/phần dự án (nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 1, Phù Mỹ 3 của dự án Điện mặt trời Phù Mỹ; Phần công suất của dự án điện mặt trời 450 MW; Điện mặt trời Thiên Tân 1.2, phần dự án Thiên Tân 1.3 và Thiên Tân 1.4) đã xây lắp xong nhưng chưa xác định giá bán điện, tổng công suất 452,62MW.

11 dự án (Ngọc Lặc, Điện mặt trời Krông Pa 2, Chư Ngọc giai đoạn 2, Phú Thiện, Đức An, Phước Thái 2, Phước Thái 3, MT1, MT2, Đức Huệ, Sơn Quang) đã ký hợp đồng mua sắm thiết bị, tổng công suất 426,6 MW.

6 dự án (Thanh Hóa 1, KN Ialy Gia Lai, Trang Đức, KN Srêpôk, KN Ialy Kon Tum, Dầu Tiếng 5) đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư (thực hiện thủ tục đất đai, khảo sát, thiết kế…) chưa ký hợp đồng mua sắm thiết bị, chưa có thông tin về hợp đồng mua sắm thiết bị với tổng công suất 1.481,2 MW.

3 dự án/phần dự án (Mai Sơn, phần còn lại dự án khu công nghiệp Châu Đức, phần còn lại dự án Thiên Tân 1.3) chủ đầu tư không thực hiện, tổng công suất 60 MW. Theo báo cáo, tổng chi phí đã thực hiện ước tính khoảng 12.700 tỷ đồng.

Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ ngày 20/8/2022, Tổng Thanh tra Chính nêu ý kiến chỉ xem xét đưa vào Quy hoạch điện VIII những dự án đã hoàn thành chưa xác định giá bán, đã ký hợp đồng mua sắm thiết bị và đang triển khai thi công (tổng công suất khoảng 636 MW - chưa có danh sách cụ thể).

Về vấn đề này, Bộ Công Thương thấy rằng các dự án nêu trên (trừ các dự án không thực hiện tiếp) đều đã triển khai trên thực tế ở các giai đoạn khác nhau, đã phát sinh chi phí.

Vì vậy, để tránh rủi ro về mặt pháp lý, tránh xảy ra khiếu kiện và đền bù cho các nhà đầu tư, Bộ Công Thương đề xuất tiếp tục phát triển các dự án điện mặt trời đã được chấp thuận nhà đầu tư trong giai đoạn đến năm 2030 với tổng công suất 2.360,42 MW (giảm so với con số đã báo cáo do một số dự án các chủ đầu tư không thực hiện tiếp).

"Trường hợp các cơ quan thanh tra, kiểm tra phát hiện dự án nào có vi phạm thì sẽ xử lý nghiêm theo quy định, nếu vi phạm nghiêm trọng thậm chí rút giấy phép đầu tư, đình chỉ dự án theo các quy định của pháp luật", Bộ Công Thương nêu quan điểm. 

Nhật Linh