Tính đến ngày 30/11/2018, BHXH TP Hải Phòng quản lý và chi trả đối với 150.132 người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH, trong đó số lượng người hưởng trợ cấp MSLĐ là 13.810 người.

Qua rà soát, kiểm tra của BHXH TP Hải Phòng, 23 trường hợp hưởng trợ cấp MSLĐ không đúng quy định đều là những người tuổi cao, sức yếu, có mức thu nhập thấp.

Chủ động phát hiện sai sót

Đầu năm 2019, trong quá trình thực hiện chuyển hồ sơ từ BHXH TP Hải Phòng vào BHXH TP Hồ Chính Minh cho ông Nguyễn Xuân Quyết, BHXH Hải Phòng đã phát hiện ra trường hợp này không được hưởng trợ cấp MSLĐ, nhưng BHXH TP Hải Phòng vẫn chi trả cho ông Quyết trong nhiều năm.

Ngay sau đó, lãnh đạo BHXH TP Hải Phòng đã chỉ đạo các phòng ban, đơn vị có liên quan khẩn trương vào cuộc tìm nguyên nhân trường hợp của ông Quyết đồng thời tiến hành rà soát lại toàn bộ các hồ sơ được hưởng trợ cấp MSLĐ trong toàn TP Hải Phòng.

Qua rà soát 13.810 hồ sơ, phát hiện ra 23 trường hợp được nhận trợ cấp MSLĐ không đúng quy định. Nguyên nhân cụ thể của việc này được xác định như sau: Khi BHXH TP Hải Phòng nhận bàn giao từ ngành LĐTB&XH vào tháng 10/1995, thời điểm đó, công tác lập danh sách chi trả hoàn toàn thực hiện bằng biện pháp kê khai thủ công của từng cán bộ làm công tác thương binh xã hội tại các xã, phường.

Đến năm 1998, do yêu cầu quản lý người hưởng của ngành BHXH bằng công nghệ thông tin, nên đã triển khai thực hiện kê khai lại toàn bộ hồ sơ của người hưởng để nhập vào phần mềm quản lý BHXH.NET trên cơ sở lấy thông tin từ “Phiếu trung gian”.

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định số 60/HĐBT ngày 01/3/1990 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) về việc sửa đổi chế độ trợ cấp đối với công nhân, viên chức nghỉ việc vì MSLĐ, người hưởng trợ cấp MSLĐ chỉ được hưởng ½ thời gian công tác quy đổi. Tuy nhiên, theo quy định tại Khoản 4 và Khoản 6 Điều 2 Quyết định số 60/HĐBT thì: “những người bị MSLĐ từ 81% trở lên”, “những người có đủ 25 năm công tác quy đổi trở lên đang hưởng trợ cấp MSLĐ hàng tháng trước ngày ban hành Quyết định số 176/HĐBT ngày 09/10/1989 của Hội đồng Bộ trưởng” thì tiếp tục được hưởng trợ cấp MSLĐ” và trên “Phiếu trung gian” các trường hợp này được đưa vào mục số “04” và mục số “08” để khi nhập vào phần mềm BHXH.NET không bị dừng hưởng.

Còn các trường hợp có đủ 25 năm công tác quy đổi nhưng về nghỉ hưởng trợ cấp MSLD sau ngày 09/10/1989 thì sẽ bị dừng hưởng khi hết hạn, trên “phiếu trung gian” sẽ đưa vào mục “11” – Mục khác.

Tuy nhiên, khi triển khai thực hiện “Phiếu trung gian” người kê khai là cán bộ thương binh xã hội của các xã, phường và cán bộ làm chính sách của cơ quan BHXH quận, huyện (nay đã về nghỉ hưởng chế độ) đã kê khai một số người hưởng trợ cấp MSLĐ sau thời điểm tháng 10/1989, có thời gian công tác quy đổi từ 25 năm trở lên lại đưa vào mục số “08” và “04” ( đáng lẽ phải đưa vào mục 11).

Những “Phiếu trung gian” kê khai sai sót từ cấp xã, phường được chuyển lên quận, huyện rồi chuyển về BHXH TP Hải Phòng và cuối cùng chuyển về BHXH Việt Nam. Trung tâm thông tin của BHXH Việt Nam nhập dữ liệu từ “phiếu trung gian” vào phần mềm quản lý người hưởng (BHXH.NET sau này chuyển sang phần mềm TCS ) nên đã không báo những trường hợp này để dừng hưởng.

Phối hợp xử lý

Sau khi phát hiện 23 trường hợp vi phạm và xác định rõ nguyên nhân, BHXH TP Hải Phòng đã có báo cáo gửi UBND TP Hải Phòng. UBND TP Hải Phòng đã có văn bản đề nghị sự chỉ đạo của BHXH Việt Nam.

Theo đó, hướng giải quyết được các cơ quan có thẩm quyền đưa ra: BHXH TP Hải Phòng thực hiện: Giải quyết việc dừng hưởng chế độ trợ cấp MSLĐ đối với 23 trường hợp nêu trên theo quy định của pháp luật; hướng dẫn các đối tượng nêu trên làm thủ tục để hưởng trợ cấp theo Quyết định số 613/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về trợ cấp hàng tháng cho những người có đủ 15 năm đến dưới 20 năm công tác thực tế đã hết thời gian hưởng MSLĐ.

BHXH TP Hải Phòng đã tổ chức họp làm việc với 23 trường hợp có liên quan, thông báo việc dừng hưởng trợ cấp MSLĐ và giải thích rõ nguyên nhân, hướng giải quyết theo QĐ 613/QĐ-TTg. Hiện những trường hợp này cơ bản đã hiểu và phối hợp với BHXH trong quá trình giải quyết tồn tại và hưởng trợ cấp mới.

Vũ Trang – Thanh Vân