Báo cáo tài chính giữa niên độ năm 2026 cho thấy một bức tranh đối lập giữa hoạt động cốt lõi và kết quả kinh doanh cuối cùng của các hãng bảo hiểm nhân thọ. Trong khi thị trường vẫn chưa lấy lại đà tăng trưởng với doanh thu phí khai thác mới toàn ngành giảm 17% so với cùng kỳ, nhiều "ông lớn" lại công bố những con số lợi nhuận ấn tượng. 

Các hãng bảo hiểm lãi tăng mạnh

Điển hình là Prudential ghi nhận lãi sau thuế hơn 2.347 tỷ đồng, đánh dấu mức tăng trưởng hơn 245%. Tương tự, AIA ghi nhận khoản lãi 572 tỷ đồng, cao gấp 10 lần cùng kỳ năm trước. Bảo Việt Nhân thọ cũng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận 50%, Cathay Life lợi nhuận tăng 27,6% so với cùng kỳ và Generali đã chính thức chuyển từ trạng thái lỗ sang có lãi. Ngay cả Sun Life dù vẫn đang âm lợi nhuận nhưng mức lỗ đã được thu hẹp tới 85% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đi sâu vào cấu trúc thu nhập, hoạt động tài chính đang đóng vai trò là "cứu cánh" quan trọng nhất cho các doanh nghiệp.

Tại Prudential Việt Nam, doanh thu thuần từ kinh doanh bảo hiểm đạt 8.219 tỷ đồng, giảm đáng kể so với mức 9.576 tỷ đồng của năm trước. Do chi phí hoạt động duy trì ở mức cao tới 9.044 tỷ đồng, mảng kinh doanh bảo hiểm cốt lõi của đơn vị này thực tế đang ghi nhận lỗ. Tuy nhiên, nguồn thu từ hoạt động tài chính lên tới 6.078 tỷ đồng đã bù đắp hoàn toàn và mang lại kết quả khả quan.

Tính đến cuối tháng 6 năm 2026, tổng tài sản của Prudential đạt 196.755 tỷ đồng, trong đó phần lớn được phân bổ vào các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn và dài hạn với tổng giá trị hơn 182.200 tỷ đồng.

Một đại diện khác là Cathay Life Việt Nam cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực với lợi nhuận sau thuế đạt hơn 854,5 tỷ đồng, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này là sự cộng hưởng từ sự tăng trưởng nhẹ của hoạt động bảo hiểm và đóng góp mạnh mẽ của hoạt động tài chính với doanh thu đạt hơn 1.520 tỷ đồng. 

Tại ngày 30/06/2026, tổng tài sản của Cathay Life đạt hơn 34.725,9 tỷ đồng, trong đó danh mục đầu tư tài chính dài hạn chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 26.468,2 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp này cũng tăng lên mức 20.461,9 tỷ đồng, củng cố thêm tiềm lực tài chính cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Bên cạnh nguồn thu từ đầu tư, việc tiết giảm chi phí bán hàng và hoa hồng cũng là chiến lược then chốt giúp các hãng cải thiện biên lợi nhuận. Sun Life và Generali đã thực hiện cắt giảm mạnh các khoản chi này, trong khi Prudential cũng giảm khoảng 30% chi phí bán hàng. 

Tuy nhiên, một điểm đáng lưu ý là số tiền chi trả bồi thường và quyền lợi bảo hiểm tại các doanh nghiệp đều tăng mạnh ở mức hai chữ số. Tại Bảo Việt Nhân thọ, khoản chi này lên tới hơn 6.440 tỷ đồng, chiếm gần 70% tổng chi bồi thường. Tại Prudential và Sun Life, các dòng sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư cũng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi trả quyền lợi cho khách hàng.

Mặc dù có kết quả lợi nhuận khả quan, ngành bảo hiểm vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của thị trường. Theo số liệu của Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm nhân thọ hiện chỉ dao động khoảng 11 - 12%, tỷ lệ tổng doanh thu phí bảo hiểm/GDP của toàn ngành, gồm cả nhân thọ và phi nhân thọ, cũng chỉ khoảng 2-2,5%, thấp hơn mức bình quân trên 3,5% của ASEAN và khá xa mức 7-10% tại các nước phát triển, một con số khá khiêm tốn so với tiềm năng. 

Làm gì để khai thác hết tiềm năng?

 Nguyên nhân khiến tỷ lệ sử dụng bảo hiểm nhân thọ trên thị trường còn thấp được các chuyên gia cho là do ngành bảo hiểm chưa lấy lại niềm tin từ người tiêu dùng.

Để phát triển bền vững, ngành bảo hiểm cần giải quyết triệt để các vấn đề về minh bạch thông tin và nâng cao chất lượng tư vấn. Thay vì chỉ tập trung vào nhóm khách hàng thu nhập cao, việc mở rộng sang các sản phẩm đơn giản cho người thu nhập thấp hoặc thông qua các quỹ phúc lợi doanh nghiệp được xem là hướng đi mới để tăng độ bao phủ an sinh xã hội.

Bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm, bảo hiểm nhân thọ còn nhiều tiềm năng phát triển, do đó thực trạng phát triển dưới mức tiềm năng cần sớm được giải quyết, nhất là trong bối cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam đang hội tụ đầy đủ các yếu tố nền tảng để thị trường bảo hiểm nhân thọ phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. 

Theo đó, tư duy truyền thông cần chuyển từ "truyền thông diện rộng" sang "truyền thông trách nhiệm và thực chất". Các doanh nghiệp bảo hiểm phải thực hiện truyền thông trung thực, người dân được tư vấn đúng, đủ ngay từ khi tiếp cận sản phẩm bảo hiểm tại các đại lý; cơ quan quản lý đã và đang siết chặt các quy định về minh bạch hóa thông tin sản phẩm, đơn giản hóa tóm tắt hợp đồng và chuẩn hóa quy trình tư vấn của đại lý. 

Thực hư việc giải quyết hồ sơ bảo hiểm xã hội qua mạng bị kéo dài đến 3 tháng

Doanh thu bảo hiểm nhân thọ tiếp tục giảm, thị phần nhóm dẫn đầu biến động mạnh

"Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, trong đó cấu phần về truyền thông và nâng cao nhận thức người tiêu dùng đã được định vị rõ. Điều thị trường cần lúc này là một kế hoạch hành động toàn diện, linh hoạt và quyết liệt ngay trong nội ngành bảo hiểm", bà Phương phân tích.

Trong khi đó, Tiến sĩ Nguyễn Thành Vinh, Khoa Bảo hiểm, Đại học Kinh tế Quốc dân, đề xuất mở rộng sang nhóm thu nhập thấp bằng những sản phẩm có mức phí, số tiền bảo hiểm và điều khoản đơn giản hơn. Đây là một hướng tiếp cận đáng chú ý. Bởi nếu bảo hiểm nhân thọ được kỳ vọng trở thành một lớp bổ sung của hệ thống an sinh, thị trường không thể chỉ phát triển mạnh ở nhóm có thu nhập cao và khả năng chi trả lớn.

Trong nỗ lực củng cố vị thế và mở rộng dư địa tăng trưởng, các doanh nghiệp cũng đang ráo riết thực hiện lộ trình tăng vốn điều lệ. Hiện Manulife vẫn đang dẫn đầu thị trường với 22.220 tỷ đồng vốn điều lệ, theo sau là Sun Life với 18.909 tỷ đồng sau đợt tăng vốn gần nhất. Tập đoàn Bảo Việt cũng đang xem xét phương án tăng vốn cho Bảo Việt Nhân thọ hoặc cổ phần hóa công ty con này để huy động thêm nguồn lực từ thị trường chứng khoán.

Những động thái này cho thấy các doanh nghiệp đang chuẩn bị một nền tảng tài chính vững chắc để sẵn sàng cho chu kỳ hồi phục và phát triển mới của thị trường bảo hiểm Việt Nam.

Thanh Hoa