Theo Công an tỉnh Đắk Lắk, năm 2025, Hải tìm hiểu và có quen biết với ông Hoàng Ngọc Duẩn (49 tuổi, trú xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk - người đại diện của Công ty thuốc lá Hồ Lắk thường xuyên cung cấp phân bón, vật tư nông nghiệp và bao tiêu sản phẩm cho các hộ dân trồng cây thuốc lá trên địa bàn huyện Ea Súp (cũ), tỉnh Đắk Lắk.

Sau khi giới thiệu mình là giám đốc của công ty chuyên sản xuất phân bón, đủ điều kiện sản xuất các loại phân bón để bán cho Công ty thuốc lá Hồ Lắk, Hải đã ký kết hợp đồng bán hơn 260 tấn phân bón các loại cho Công ty thuốc lá Hồ Lắk.

Kết quả điều tra cho thấy các sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, bao bì, tên và địa chỉ doanh nghiệp sản xuất, mã số đăng ký lưu hành, nguồn gốc xuất xứ cũng như nơi sản xuất, đóng gói.

Tính từ tháng 10/2025 đến tháng 12/2025, công ty của đối tượng Hải đã cung cấp cho ông Duẩn hơn hơn 260 tấn phân bón giả. Trong đó, ông Duẩn đã phân phối hơn 174 tấn cho các hộ dân trồng thuốc lá sử dụng. Số còn lại hơn 89 tấn (trị giá hơn 1 tỷ đồng) đã bị cơ quan chức năng kịp thời phát hiện và tạm giữ.

Trên thị trường, tình trạng phân bón giả, phân bón kém chất lượng vẫn luôn là vấn đề nhức nhối của ngành phân bón Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến nông dân và doanh nghiệp sản xuất chân chính.

Trước đó, thời điểm tháng 6/2026, Công an thành phố Cần Thơ cũng đã khởi tố, bắt giam hai đối tượng về hành vi sản xuất, buôn bán phân bón giả. Qua điều tra, lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 5,8 tấn phân bón thành phẩm và 1.736 lít phân bón dạng lỏng thuộc 33 chủng loại khác nhau có dấu hiệu giả mạo.

Ông Nguyễn Trí Ngọc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam, cho biết tình trạng phân bón giả, phân bón kém chất lượng vẫn đang gây nhiều hệ lụy tới cây trồng, mùa vụ và gây thiệt hại nặng nề cho người nông dân.

“Dù đã có nhiều nỗ lực, song đến nay phân bón giả, phân bón kém chất lượng vẫn làm đau đầu các cơ quan quản lý, gây thiệt hại cho nông dân và các doanh nghiệp sản xuất chân chính. Nếu không xây dựng được môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh thì hàng hóa chất lượng cao khó phát huy giá trị, trong khi hàng giả vẫn còn cơ hội len lỏi trên thị trường”, ông Ngọc thông tin.

Hạ nhiệt giá phân bón: Lời giải từ chính sách thuế và chuỗi liên kết

Ngành phân bón tìm cách ứng phó trước "cú sốc" biến động địa chính trị thế giới

Theo ông, phân bón giả có thể làm chai cứng đất, phá vỡ cân bằng dinh dưỡng tự nhiên, ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật có lợi trong đất. Một khi đất canh tác bị suy thoái, việc phục hồi sẽ mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập niên.

Nguy hiểm hơn, người trực tiếp tiếp xúc với các loại hóa chất này chính là nông dân. Nếu sản phẩm chứa các thành phần độc hại hoặc không được kiểm định an toàn, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe là hoàn toàn có thể xảy ra.

“Mỗi bao phân bón giả bán ra thị trường không chỉ là gian lận thương mại, đó còn là hành vi đánh cắp mồ hôi, công sức và hy vọng của người nông dân. Khi những cánh đồng bị ảnh hưởng bởi phân bón giả, thiệt hại không chỉ thuộc về từng hộ dân mà còn tác động đến chuỗi sản xuất nông nghiệp và uy tín hàng hóa nông sản Việt Nam” - Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam nói thêm.

Do đó, các chuyên gia cho rằng, cùng với việc xử lý hình sự các đối tượng trên, cần tăng cường thanh tra thị trường phân bón, siết chặt điều kiện sản xuất, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và xử lý hàng giả trước khi gian thương tung ra thị trường.

Bởi cho dù pháp luật có trừng trị thích đáng những kẻ làm ăn bất chính, thì những tổn thất về đất đai, môi trường cần rất nhiều thời gian mới có thể khắc phục được.

Hồng Hương