Đến hẹn lại lên, “ma trận” các loại bánh kẹo nhiều “không”: không bảo đảm vệ sinh, không bao bì, nguồn gốc, không hạn sử dụng, không hóa đơn, bảo hành… lại khiến NTD hoa mắt. Nếu như các năm trước, chỉ có trường hợp bánh kẹo nội “đội lốt” bánh kẹo ngoại, thì nay, các loại bánh kẹo ngoại cũng “đội lốt” đặc sản nội đang tràn ngập thị trường.

Tràn lan bánh kẹo “ba không”

Khảo sát tại các khu chợ lớn tại Hà Nội như: chợ Đồng Xuân, chợ Nghĩa Tân, chợ Khương Đình, chợ Ngọc Hà, chợ Bưởi… các loại bánh kẹo, mứt, ô mai phục vụ Tết đang vào mùa sôi động. NTD có thể “hoa mắt” vì hàng trăm thứ bánh kẹo, mứt tết, hạt dưa… bày la liệt trên các kệ hàng.

Tại chợ Đồng Xuân, chị Thu Hương - chủ gian hàng bán bánh kẹo “made in Việt Nam” (gần lối vào cổng chợ), giới thiệu: “Giờ người dân “tẩy chay” hàng Trung Quốc nên chúng tôi không còn lấy hàng Trung Quốc nữa. Tất cả đây đều là hàng Việt Nam, bảo đảm ATVSTP. Vì sản xuất thủ công và để giảm giá thành, tiện cho việc bán lẻ, nên nhà sản xuất không đóng bao bì, nhưng yên tâm là tuyệt đối an toàn”.

Theo chị Hương, giá bánh, kẹo Tết năm nay tăng từ 10 - 25% so với năm ngoái. Mức giá bánh kẹo trong chợ được định giá cố định theo “khung”, không ai được bán “phá giá”. Theo đó, các loại bánh quy bánh xốp có giá từ 50.000 - 80.000 đồng/kg, các loại kẹo dẻo truyền thống giá từ 30.000 - 50.000 đồng/kg, kẹo cứng hương vị trái cây giá từ 50.000 - 75.000 đồng/kg, socola từ 55.000 - 80.000 đồng/kg, các loại hạt dưa, hạt bí, hạt hướng dương có giá từ 50.000 - 100.000 đồng/kg…

Qua chợ Khương Đình, anh Quang - chủ kiot chuyên bán các loại hạt đặc sản ngoại, cho biết: “Các loại hạt này đều được nhập từ nước ngoài, nhưng “nói không” với hàng Trung Quốc. Phổ biến và bán chạy hàng nhất hiện nay là: hạt hạnh nhân, hạt mắc ca của Australia có giá từ 280.000 - 330.000 đồng/kg, hạt dẻ cười của Thái Lan (loại nhỏ 270.000 đồng/kg, loại to hơn 300.000 đồng/kg), nho Mỹ có giá từ 80.000 - 120.000 đồng/kg…”.

Bánh kẹo” không” bày bán tràn lan tại các chợ

Người tiêu dùng vẫn “ăn liều”

Giống như anh Quang, hầu hết những người bán hàng tại chợ đều khẳng định chắc nịch về chất lượng của hàng hóa. Tuy nhiên, khi hỏi về hóa đơn, bao bì và các thông tin về xuất xứ, hạn sử dụng… thì tất cả đều lúng túng, tìm cớ thoái thác, hoặc “đánh trống lảng”.

Ghé thăm một đại lý bánh kẹo nội - ngoại có thương hiệu tại cổng chợ Đồng Xuân, ông Nguyễn Đình Tuy - chủ cửa hàng, chia sẻ: “Tôi buôn bán những loại bánh kẹo có thương hiệu, chất lượng và nguồn gốc rõ ràng. Dù các loại bánh kẹo “ba không” tràn ngập nhưng trong hai năm trở lại đây, chúng tôi vẫn làm ăn rất tốt, bởi NTD ngày càng thông minh hơn”.

Ông Tuy cũng tiết lộ: “Trong chợ, các sạp hàng bánh kẹo đổ đống cứ khẳng định “không có hàng Trung Quốc” chứ thực tế thì ngược lại. Tốt thì được lấy về từ làng La Phù, không thì nhập tiểu ngạch từ Trung Quốc. Kể cả những loại có bao bì, nhãn mác thì cũng toàn tự đóng. Khách thích nhãn hiệu nào thì họ đóng cho nhãn hiệu đó, tất nhiên, giá thành sẽ tăng lên một chút. Nhưng nhìn chung, giá thành vẫn ở mức siêu rẻ, siêu lợi nhuận”.

Thực trạng bánh kẹo “ba không” hoành hành và gây hại không còn xa lạ với NTD. Các cơ quan chức năng cũng nhiều lần lên tiếng, cảnh báo những nguy cơ, rủi ro về sức khỏe khi sử dụng các sản phẩm này, tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ người dân, vì điều kiện kinh tế, vì ham rẻ, vẫn chấp nhận “ăn liều”.

Chị Đinh Thị Liên - một thương lái ở Bắc Ninh, xuống lấy hàng ở chợ Đồng Xuân, cho biết: “Vài năm gần đây, người dân đã bắt đầu cảnh giác với bánh kẹo thùng, các loại hạt (hướng dương, hạt dưa…) được ưa chuộng hơn. Tuy nhiên, vì giá rẻ, các loại hàng này vẫn được các vùng quê ưa chuộng. Vì nhận thức được tác hại, nhiều gia đình đã tự tay làm bánh, kẹo (như chè lam, kẹo lạc, mứt) để ăn và mời khách trong dịp Tết”.

Để đẩy lùi bánh kẹo “ba không” nói riêng và thực phẩm “bẩn” nói chung, cần sự vào cuộc quyết liệt từ cơ quan chức năng. Tuy nhiên, chính bản thân NTD cũng cần thay đổi nhận thức tiêu dùng. Ngoài ý thức tự bảo vệ mình, NTD cần nâng cao trách nhiệm, tố cáo các hành vi gian lận, buôn bán các loại thực phẩm, bánh kẹo “ba không”.

Sự hợp lực giữa cơ quan chức năng và NTD là yếu tố quyết định để ngăn chặn triệt để vấn nạn thực phẩm bẩn, bánh kẹo “ba không” trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới.

Hiến Nguyễn