<p class="text-justify">Việc cơ quan thuế Hà Nội chính thức làm rõ phạm vi và thời điểm áp dụng ưu đãi theo Nghị quyết 198/2025/QH15 đang tháo gỡ những nút thắt lớn cho doanh nghiệp mới thành lập. Quan trọng hơn, động thái này cho thấy nỗ lực biến chủ trương hỗ trợ kinh tế tư nhân thành chính sách có thể triển khai thống nhất trong thực tiễn.</p> <p class="text-justify"><b>Đối tượng nào được miễn thuế?</b></p> <p class="text-justify">Trong hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm tỷ trọng áp đảo cả về số lượng lẫn mức độ dễ tổn thương. Chính vì vậy, khi Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội đưa ra quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm đầu kể từ khi thành lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, câu hỏi đầu tiên được đặt ra là: liệu nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ có thực sự nằm trong “vùng phủ sóng” của chính sách này?</p> <figure class="article-figure js-article-figure image detail__image align-center " id="3512"> <img src="https://media.vnbusiness.vn/files/uploads/2026/01/21/2d34ef77cc124a3f9c991671b12d5c61-3512.webp" alt="Doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có doanh nghiệp siêu nhỏ, là trọng tâm của ưu đãi thuế theo Nghị quyết 198/2025/QH15."> <figcaption class="article-figure__caption">Doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có doanh nghiệp siêu nhỏ, là trọng tâm của ưu đãi thuế theo Nghị quyết 198/2025/QH15.</figcaption> </figure> <p class="text-justify">Băn khoăn này không phải không có cơ sở. Trên thực tế, nhiều chính sách hỗ trợ trước đây dù mang danh “doanh nghiệp nhỏ và vừa” nhưng khi triển khai lại phát sinh điều kiện khiến doanh nghiệp siêu nhỏ khó tiếp cận. Do đó, việc làm rõ khái niệm đối tượng thụ hưởng lần này được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.</p> <p class="text-justify">Xuất phát từ thực tiễn đó, một doanh nghiệp đã gửi kiến nghị tới Thuế cơ sở 10 TP. Hà Nội, đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng ưu đãi miễn thuế theo Nghị quyết 198/2025/QH15.</p> <p class="text-justify">Trọng tâm kiến nghị xoay quanh việc doanh nghiệp siêu nhỏ - vốn được coi là một bộ phận của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa theo pháp luật hiện hành có được hưởng chính sách miễn thuế hay không.</p> <p class="text-justify">Phản hồi từ cơ quan thuế đã đưa ra câu trả lời tương đối rõ ràng. Theo Thuế cơ sở 10 TP. Hà Nội, căn cứ khoản 4 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15, doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.</p> <p class="text-justify">Theo Điều 4 của luật này, doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm ba nhóm: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Việc phân loại không mang tính hình thức mà được xác định dựa trên các tiêu chí cụ thể về số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn, tùy theo lĩnh vực hoạt động.</p> <p class="text-justify">Những tiêu chí này được quy định chi tiết tại Điều 5 Nghị định số 80/2021/NĐ-CP. Điều đó đồng nghĩa với việc, về mặt pháp lý, doanh nghiệp siêu nhỏ không đứng ngoài chính sách, mà là một phần cấu thành của nhóm đối tượng được hưởng ưu đãi thuế theo Nghị quyết 198/2025/QH15.</p> <p class="text-justify">Từ góc độ chính sách, cách tiếp cận này cho thấy tinh thần nhất quán của Nhà nước trong việc nuôi dưỡng khu vực doanh nghiệp từ gốc. Thay vì chỉ tập trung vào các doanh nghiệp đã đạt quy mô nhất định, ưu đãi thuế ba năm đầu hướng trực tiếp tới giai đoạn “sinh tồn” của doanh nghiệp, vốn là thời điểm mà dòng tiền, chi phí và khả năng trụ vững trên thị trường đều chịu áp lực lớn nhất.</p> <p class="text-justify">Việc khẳng định doanh nghiệp siêu nhỏ thuộc diện được miễn thuế không chỉ giải tỏa tâm lý lo lắng, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực. Khi chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp được loại bỏ trong ba năm đầu, doanh nghiệp có thêm dư địa để tái đầu tư, nâng cao năng lực quản trị và từng bước mở rộng quy mô, đúng với mục tiêu phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân.</p> <p class="text-justify"><b>Ranh giới quyết định quyền miễn thuế</b></p> <p class="text-justify">Nếu đối tượng thụ hưởng là câu hỏi “ai được hưởng”, thì thời điểm áp dụng lại là bài toán “khi nào được hưởng”. Đây cũng là vướng mắc lớn thứ hai được nhiều doanh nghiệp phản ánh kể từ khi Nghị quyết 198/2025/QH15 được ban hành.</p> <p class="text-justify">Cụm từ “ba năm đầu kể từ khi thành lập” trong nghị quyết, dù ngắn gọn, nhưng lại mở ra nhiều cách hiểu khác nhau. Đặc biệt, với những doanh nghiệp thành lập trong năm 2025, bởi đây là năm nghị quyết được thông qua, việc xác định mốc thời gian hưởng ưu đãi trở nên không hề đơn giản.</p> <p class="text-justify">Trên các diễn đàn chuyên sâu về thuế và kế toán, nhiều ý kiến đặt vấn đề: ưu đãi này có áp dụng cho tất cả doanh nghiệp thành lập từ ngày 1/1/2025 hay chỉ những doanh nghiệp ra đời sau thời điểm nghị quyết có hiệu lực? Nếu doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trước ngày 17/5/2025, ngày nghị quyết được Quốc hội thông qua thì có được hưởng đầy đủ ba năm miễn thuế hay không?</p> <p class="text-justify">Giải đáp câu hỏi này, Thuế cơ sở 10 TP. Hà Nội cho biết cần căn cứ khoản 1 Điều 17 Nghị quyết số 198/2025/QH15, được Quốc hội khóa XV, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 17/5/2025 và có hiệu lực kể từ thời điểm đó. Đây là mốc pháp lý quan trọng để xác định hiệu lực áp dụng của chính sách miễn thuế.</p> <p class="text-justify">Theo hướng dẫn, trường hợp doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực nhưng vẫn còn thời gian hưởng ưu đãi, thì vẫn tiếp tục được áp dụng chính sách miễn thuế cho khoảng thời gian còn lại. Quy định này sau đó được làm rõ hơn tại Nghị định số 20/2026/NĐ-CP, nhằm bảo đảm việc áp dụng ưu đãi không bị gián đoạn.</p> <p class="text-justify">Từ cách tiếp cận này, có thể thấy chính sách được thiết kế theo hướng “không hồi tố bất lợi” cho doanh nghiệp. Thay vì cắt ngang quyền lợi vì lý do thời điểm, nhà làm luật cho phép doanh nghiệp tiếp tục hưởng ưu đãi nếu vẫn còn nằm trong giai đoạn ba năm đầu kể từ khi thành lập.</p> <p class="text-justify">Cách áp dụng này mang lại lợi ích rõ rệt cho doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch tài chính trung hạn. Khi “đếm trước” được ba năm không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp có thể chủ động phân bổ nguồn lực cho đầu tư, tuyển dụng và mở rộng thị trường.</p> <p class="text-justify">Ở tầm vĩ mô, việc làm rõ mốc thời gian hưởng ưu đãi góp phần nâng cao tính minh bạch và dự báo của môi trường chính sách, đây chính là yếu tố then chốt để nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp. Khi các quy định được giải thích kịp thời và thống nhất, ưu đãi thuế không còn nằm trên giấy, mà trở thành đòn bẩy thực sự cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa trong giai đoạn đầu phát triển.</p> <p class="text-right"><b>Tiến Anh</b></p>