Ông Nguyễn Văn Tiến - Chánh Thanh tra Bộ LĐ-TB&XH, cho rằng nguyên nhân dẫn đến các vụ TNLĐ và cháy nổ chủ yếu vẫn do ý thức của người sử dụng lao động (SDLĐ) và người lao động (NLĐ), đặc biệt là DNNVV, HTX, cơ sở sản xuất nhỏ và hộ kinh doanh cá thể (sau đây gọi chung là doanh nghiệp - DN).

Nhiều đơn vị còn xem nhẹ phòng ngừa

Kết quả thanh tra, kiểm tra hàng năm cho thấy, hầu hết DN đều chưa xây dựng kế hoạch an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ), thiếu dụng cụ bảo hộ lao động cá nhân, điều kiện môi trường tại nơi làm việc không bảo đảm, NLĐ làm việc quá giờ, không đủ sức khỏe.

Cũng theo ông Tiến, hàng năm, lực lượng Thanh tra của Bộ và địa phương tổ chức hàng nghìn lượt kiểm tra, xử lý DN vi phạm. Nhưng thực tế, nhiều đơn vị còn xem nhẹ công tác phòng ngừa TNLĐ và cháy nổ.

“Mỗi năm hệ thống thanh tra của ngành LĐ-TB&XH chỉ thanh tra được khoảng 3.000 - 3.050 DN. Vì vậy các DN không được thanh tra kiểm tra thực hiện như thế nào thì bản thân người ta tự nhận thức. Đây là khó khăn lớn nhất”, ông Tiến nói.

Tình hình cháy nổ dẫn đến thương vong trong các DN đã đến mức báo động. Trong khi đó, số DN vi phạm Luật Phòng chống cháy nổ (PCCN) vẫn phổ biến.

Đại tá Đoàn Hữu Thắng - Phó Cục Trưởng Cục PCCC - Bộ Công an, cho rằng nhiều DN tận dụng quá mức mặt bằng không gian để làm xưởng sản xuất mà không chú trọng thiết kế lối ngăn cháy, vì vậy, mỗi lần phát lửa, đám cháy lan nhanh, thiệt hại lớn.

Cần nêu cao ý thức, trách nhiệm

“Hiện nay, việc giáo dục ý thức trách nhiệm của NLĐ đối với DN thực chất là có vấn đề. Ý thức có cháy là chạy, nhiều DN đã mua bảo hiểm cháy rồi cho nên không quan tâm. Tôi cho rằng, việc này cần tuyên truyền để làm sao mọi người xem DN như nhà của mình”, Đại tá Đoàn Hữu Thắng nói.

Theo quy định, mỗi khoa, phòng, ban chuyên môn trong DN phải có ít nhất 1 ATVS viên kiêm nhiệm trong giờ làm việc. Thực tế, thời gian qua, mạng lưới này đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn biểu hiện vi phạm pháp luật và các quy định về ATVSLĐ tại DN. Tuy nhiên, tại nhiều DN vẫn chưa có ATVS viên, hoặc có nhưng hoạt động mờ nhạt.

Ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho biết: Tăng cường phối hợp và hoạt động của mạng lưới ATVS viên trong thời gian tới cần được quan tâm.

Theo ông Chính: “Đội ngũ ATVS viên có vị trí hết sức quan trọng, là người nhắc nhở NLĐ chấp hành các quy định, quy trình, quy phạm về ATVSLĐ. Khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm thì ATVS viên phải có nhắc nhở NLĐ. Nếu có vi phạm nghiêm trọng, thì báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét xử lý.

Những năm gần đây, Ban Chỉ đạo quốc gia về ATVSLĐ - PCCN đưa ra 8 giải pháp. Theo đó, yêu cầu các bộ ngành chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức phòng chống TNLĐ, cháy nổ tại DN; triển khai tốt các hoạt động của Chương trình quốc gia về ATVSLĐ…

Giải pháp thì đã có, nhưng để thực hiện đạt kết quả, mỗi NLĐ, DN cần nêu cao ý thức, trách nhiệm trong công tác ATVSLĐ - PCCN tại nơi làm việc của mình.

Đình Trung