Khởi nghiệp Đông Nam Á có thể học hỏi từ Israel

Mảnh đất này đã trở thành chiếc nôi nuôi dưỡng cho các công ty khởi nghiệp xuất sắc mà đa phần trong số đó được các hãng công nghệ lớn toàn cầu như Google và Apple mua lại. Theo một báo cáo mới đây của IVC Research Center – tổ chức theo dõi ngành công nghệ Israel, chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2016, có 45 công ty khởi nghiệp ở Israel đạt trị giá 3,32 tỷ USD. Còn đầu năm 2017, Bloomberg đã xếp Israel (ở vị trí số 10) thuộc một trong những nền kinh tế đổi mới nhất thế giới cùng với Mỹ, Nhật Bản, Thụy Điển, Singapore và Hàn Quốc. 

Vậy điều gì khiến các công ty khởi nghiệp thịnh vượng ở Israel? Từ những kinh nghiệm của Adi Shemesh – nhà sáng lập kiêm CEO của nền tảng hoán đổi thời trang Trench, Or Offer – nhà đồng sáng lập kiêm CEO của công ty thông tin thị trường kỹ thuật số SimilarWeb và Avishai Sharon – CEO của hãng phân tích tiếp thị nội dung TrenDemon, đều là các CEO của 3 công ty khởi nghiệp thành công tại Israel, bài viết xin chia sẻ 6 bài học về khởi nghiệp của Israel được đúc rút ra cho Đông Nam Á.

1. Thất bại lớn tốt hơn thất bại nhỏ 

Trong hầu hết văn hóa Đông Nam Á, ý niệm của việc giữ thể diện được đánh giá cao khiến cho nỗi sợ thất bại luôn thường trực. Nhưng ở Israel, thất bại được xem như một quá trình phát triển tự nhiên hơn là sự đáng chê trách.  

Trên thực tế, sự chấp nhận thất bại trong văn hóa Israel khuyến khích các doanh nhân nỗ lực giải quyết tốt hơn những vấn đề lớn hơn có liên quan. Theo Avishai Sharon, cho dù bạn có thất bại trong việc giải quyết một vấn đề lớn thì vẫn còn tốt hơn sự thành công trong việc giải quyết một vấn không có ý nghĩa gì.

“Khi bạn nhận thấy rằng mình đang gặp một vấn đề lớn, đồng nghĩa có nguy cơ thất bại rất cao và đó là phần tất yếu của cuộc chơi. Nếu bạn chơi ở mức độ an toàn, bạn sẽ không bao giờ tạo được sự đột phá lớn”, Avishai Sharon chia sẻ.

Vì vậy thị trường Israel thực sự cởi mở đối với những thí nghiệm, là “sân chơi tuyệt vời cho các doanh nhân có thể trao đổi, kiểm tra và thẩm định các ý tưởng của mình bởi đây là thị trường thực sự bỏ qua cho tất cả sai sót, thử nghiệm để bạn có thể học hỏi được từ chính những điều đó”, Shemesh cho biết.

Ngoài ra, theo như Offer, “người Israel có xu hướng thích lao đầu vào các thách thức và không bao giờ thấy sợ những gì mình chưa biết. Điều này có thể được coi là táo bạo nhưng cũng được xem như sự liều mạng có lẽ không sai”.

2. Huấn luyện quân sự bắt buộc nuôi dưỡng tinh thần làm việc nhóm

Việc huấn luyện quân sự – một yêu cầu bắt buộc cho cả nam, nữ ở Israel – làm thấm nhuần những giá trị cần có để xây dựng và phát triển các công ty khởi nghiệp.

Theo Sharon, mọi thứ trong quân đội đều hướng bạn vào việc suy nghĩ để giải quyết các thử thách, nhận thức đúng về khả năng của bạn và xây dựng được sự tin cậy trong đội ngũ. Anh nêu quan điểm: “Tôi cho rằng, một trong những bài học lớn chính là ‘không có gì là cô độc’ trong quân đội. Và đó cũng là cách để mọi tổ chức hoạt động hiệu quả”.

Đội ngũ khởi nghiệp, cũng giống như một lữ đoàn, nên có một mục đích chung. Bởi một trong những thách thức cho các doanh nhân chính là họ phải tâm niệm rằng tự mình không thể làm hết được mọi việc, mà quan trọng, họ cần có một đội ngũ vững mạnh.

Cũng đồng quan điểm, Offer cho biết: “Các giá trị và kỹ năng được yêu cầu trong quân ngũ – từ các kỹ năng công nghệ tới lòng trung thành và tình bạn thân thiết – đều giúp nuôi dưỡng nhân tài tuyệt vời và tạo dựng nên những đội ngũ vững mạnh dễ hơn nhiều”.

3. Tiếp xúc với công nghệ quân sự cổ vũ cho sự đổi mới 

Việc được tiếp xúc với những công nghệ mới trong quân đội nuôi dưỡng một nền văn hóa có lợi cho việc xây dựng khởi nghiệp ra sao? Theo Sharon, điều đó tuy khác biệt nhưng thật tuyệt vời bởi vì “bạn hoàn toàn có cơ hội làm việc với những công nghệ, các giải pháp về kiến trúc tiên tiến nhất… Điều này mở ra tư duy cho bạn để biết được điều gì là có thể, điều gì là đủ khả năng”.

Nếu bạn muốn giải quyết không chỉ những vấn đề hiện tại mà cả những vấn đề của tương lai, việc được tiếp xúc với những giải pháp, quy trình và công nghệ mới thực sự quan trọng. Ở Israel, sự đổi mới được thấm nhuần vào văn hóa, mà theo lời Shemesh là: “Mọi người rất cởi mở… họ yêu sự đổi mới. Hầu hết mọi người ở đây đều thực hiện đổi mới cho chính cuộc sống của họ vì vậy, toàn bộ nền văn hóa này thực sự bị cuốn hút bởi những điều mới mẻ”.

4. Bằng khen dựa trên ý tưởng, không phải theo thứ hạng 

Trong xã hội các nước Đông Nam Á, do nền văn hóa áp trị nên đã hình thành thói quen áp đặt vào công việc, có thể khiến đội ngũ nhân viên trẻ không còn muốn đưa ra sự phản hồi và nảy sinh ý tưởng sáng tạo. Trong khi ở Israel, thậm chí cả trong quân đội, những áp đặt đó không được đưa ra.

Nhận xét về điều này, Sharon chia sẻ: “Những ngày đầu trong quân ngũ, tôi có thể gặp gỡ và trao đổi với những sĩ quan cao cấp và thể hiện quan điểm của mình, đưa ra các ý tưởng cũng như tham gia các cuộc thảo luận. Và như vậy, bạn thấy rằng bằng khen thực sự được dựa trên chính ý tưởng mà không phải thứ hạng của bạn”. Và chính kiểu văn hóa này đã trở thành một khả năng dân chủ hóa “để mang tới những ý tưởng và nuôi dưỡng chúng”.

5. Tư duy kinh doanh được dạy ở trường

Bạn nuôi dưỡng nguồn ý tưởng mới ổn định như thế nào? Bằng cách hỗ trợ lớp trẻ học tập để có thể vươn lên bằng ý tưởng của mình. Ở Israel, có một sự thúc đẩy cho các nhà giáo dục khi họ tích hợp tinh thần doanh nhân cùng những kỹ năng liên quan của tinh thần vào các chương trình giảng dạy.

Shemesh cho biết, có một số cuộc thi dành cho các học sinh trung học hướng tới tinh thần doanh nhân giúp các em xây dựng ý tưởng, kế hoạch kinh doanh của mình cũng như giúp các em nghĩ về cách sao cho ý tưởng đó thực sự phù hợp trong một bối cảnh thương mại. Tất cả điều đó giúp các em không còn lạ lẫm với thế giới doanh nghiệp trong các giai đoạn sau này khi không còn ngồi trên ghế nhà trường.

Và chính hệ thống hỗ trợ này, không chỉ từ các cộng đồng khởi nghiệp mà còn từ các ngành khác, giúp tạo ra một hệ sinh thái vững mạnh cho các công ty khởi nghiệp có thể phát triển thịnh vượng.

6. Nhìn vượt ra khỏi biên giới

Hệ sinh thái ở Israel, theo Sharon, đã trưởng thành, giúp các công ty khởi nghiệp có thể hưởng lợi từ các điều khoản tiếp cận việc gọi vốn và tạo lập mối quan hệ cố vấn với những người sáng lập có kinh nghiệm.

Nói một cách khác, do thị trường ở đây đã bão hòa và các rào cản gia nhập thấp, dẫn tới việc gây tiếng vang và làm khác biệt bản thân trở nên khó khăn hơn nhiều. “Cho nên, dù là một môi trường rất vững mạnh, bạn vẫn phải rất giỏi mới duy trì được điều đó về lâu dài và thực sự xây dựng được công ty. Đồng thời phải đưa điều đó vượt qua được giai đoạn khởi nghiệp”, Sharon nhấn mạnh.

Việc mở rộng quy mô công ty cũng như vậy. Phần lớn các công ty khởi nghiệp sẽ phải nhìn sang những thị trường khác, chẳng hạn như Mỹ và cạnh tranh với những công ty quy mô lớn hơn và mạnh hơn về vốn. “Điều này có nghĩa, bản thân Israel không phải là một thị trường bởi nó quá nhỏ bé. Cho nên, bất cứ công ty nào muốn mở rộng quy mô ở đây sẽ buộc phải trở thành đa quốc gia, điều bắt nó phát triển vượt ra khỏi biên giới”, Sharon kết luận.  

Mộc Miên