Đây là quan ngại được ông Nguyễn Thanh Sơn - Viện trưởng Viện Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) đưa ra, trong bối cảnh ngành chăn nuôi lợn đang trông chờ thị trường Trung Quốc mở cửa.

Nhiều tín hiệu tích cực

Mới đây, Bộ NN&PTNT cho biết, sau khi cử đại diện sang Trung Quốc làm việc và trao thư cho Bộ Nông nghiệp Trung Quốc với nội dung khẳng định Việt Nam đã kiểm soát dịch bệnh lở mồm long móng, Bộ NN&PTNT đã đề nghị phía Trung Quốc sớm hoàn tất thủ tục dỡ bỏ lệnh cấm Việt Nam XK lợn vào thị trường Trung Quốc theo đường chính ngạch, kể từ năm 2012.

Bộ NN&PTNT cho biết, nếu đàm phán hoàn tất, trước mắt Việt Nam sẽ có khoảng 1 triệu tấn lợn được xuất sang nước này. “Bên cạnh giá cả, Trung Quốc cũng có thể tiêu thụ một lượng lớn thịt lợn Việt Nam, mỗi năm Trung Quốc thừa sức nhập trên dưới một triệu tấn thịt lợn từ Việt Nam. Đây là con số khả quan, có thể thực hiện được”, đại diện Bộ NN&PTNT khẳng định.

Khẳng định tín hiệu tích cực từ phía thị trường Trung Quốc, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám cho biết, như Cục Thú y đã cung cấp, Bộ NN&PTNT Việt Nam đã gặp cấp cao với Trung Quốc và chúng ta cũng thấy có những tín hiệu tốt là phía bạn đã cử các cơ quan chuyên môn thú y bàn với thú y của chúng ta.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Xuân Dương - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), cho biết để XK lợn sang Trung Quốc theo đường chính ngạch, Việt Nam cần đáp ứng yêu cầu của Trung Quốc đưa ra.

Cụ thể, ông Dương cho biết, phía Trung Quốc không chỉ yêu cầu rất khắt khe về chất lượng sản phẩm, mà họ còn đòi hỏi Việt Nam phải kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh, đặc biệt là lở mồm long móng.

Cùng với đó, về quy trình thủ tục, Trung Quốc yêu cầu các cơ quan chuyên môn ở Việt Nam, cụ thể là Cục Thú y (Bộ NN&PTNT) sớm rà soát và xử lý các vấn đề kỹ thuật liên quan tới quản lý, kiểm soát dịch bệnh để phía Trung Quốc có căn cứ tiến hành dỡ bỏ lệnh cấm. Sau đó, hai bên từng bước có những buổi tiếp xúc, đàm phán cụ thể hơn để tiến tới ký kết XK chính ngạch thịt lợn Việt Nam sang thị trường Trung Quốc.

Đặc biệt, ông Dương cho biết thêm, thời gian tới, có thể phía Trung Quốc sẽ cử một đoàn cán bộ sang thăm Việt Nam, đồng thời khảo sát nắm bắt tình hình kiểm soát dịch bệnh của Việt Nam. Nếu Việt Nam thực sự đã kiểm soát được dịch bệnh, họ sẽ mở cửa NK lợn của chúng ta ngay trong năm nay.

Nhận định XK thịt lợn sang Trung Quốc có nhiều lợi thế, ông Nguyễn Thanh Sơn cũng khuyến cáo: Để XK chính ngạch thịt lợn sang Trung Quốc cần nhiều việc phải làm, nên đừng quá kỳ vọng ngày một, ngày hai có thể XK chính ngạch sang Trung Quốc. Chưa kể khi được XK chính ngạch thì Trung Quốc sẽ đưa ra nhiều yêu cầu khắt khe về kỹ thuật bằng cách dựng hàng rào kỹ thuật và yêu cầu Việt Nam mở cửa các thị trường nông sản khác.

Để XK chính ngạch thịt lợn sang Trung Quốc cần nhiều việc phải làm

Lo gà thải sang Việt Nam

“Chúng tôi quan ngại Trung Quốc sẽ mở cửa thịt lợn của Việt Nam, nhưng lại yêu cầu Việt Nam nhập thịt gà của họ, nhất là gà thải. Chuyện phải nhập gà thải của Trung Quốc là điều không có lợi cho người tiêu dùng Việt Nam”, ông Sơn chia sẻ.

Chưa kể, hiện nay, nếu Trung Quốc đồng ý thịt lợn Việt Nam sẽ phải cạnh tranh với các thị trường như EU, Mỹ và Canada trong việc giành thị phần. Đặc biệt, từ năm 2016 trở lại đây, Trung Quốc cũng bắt đầu đẩy mạnh NK thịt từ Brazil.

Cùng với đó, người tiêu dùng Trung Quốc hiện nay cũng đang chuyển sang sử dụng thịt bò, thịt cừu và hải sản thay thế cho thịt lợn. Do đó, mặc dù sản lượng thịt nội địa của Trung Quốc tiếp tục giảm mạnh trong năm 2017, nhưng với sự tăng lên trong NK thịt và sự suy giảm của tiêu thụ thịt lợn thì giá thịt lợn tại Trung Quốc khó tăng đột biến như năm 2014 và 2015.

Do vậy, theo ông Nguyễn Xuân Dương, Việt Nam cần phải tổ chức sản xuất lại, tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng liên kết sản xuất theo chuỗi, các hộ chăn nuôi theo hướng liên kết sản xuất theo chuỗi, các hộ chăn nuôi liên kết lại thành HTX, tổ hợp tác, liên kết với DN chế biến để hình thành chuỗi khép kín từ trang trại đến bàn ăn.

“Chúng ta cần đẩy mạnh áp KH-CN, tạo ra các giống lợn chất lượng năng suất, sức sinh sản tốt... Đặc biệt, cần đẩy mạnh khâu chế biến, nhằm có nhiều sản phẩm từ thịt lợn. Phải đa dạng sản phẩm, thì mới thúc đẩy tiêu thụ cả trong và ngoài nước, đồng thời từng bước chinh phục các thị trường XK khác ngoài Trung Quốc”, ông Dương nói.

Thy Lê