VASEP cho biết, hiện nay hơn 80% nguyên liệu cá ngừ, doanh nghiệp (DN) phải nhập khẩu từ các nước và vùng lãnh thổ chưa có FTA với Việt Nam. Vì vậy, các DN không thể tận dụng được các lợi thế từ FTA để tăng sức cạnh tranh so với các quốc gia xuất khẩu (XK) khác.

Theo VASEP, nếu vấn đề được tháo gỡ sẽ giúp các DN hải sản, đặc biệt là DN cá ngừ có thể tận dụng tối đa được những lợi thế do các FTA mang lại.

VASEP đề nghị Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương) xem xét đưa vào nội dung dự kiến thảo luận tại các FTA trong thời gian tới về quy tắc xuất xứ trong quá trình thực hiện, áp dụng quy tắc xuất xứ như sau:

Về cơ chế chứng nhận xuất xứ: Cần tiến tới cơ chế cho phép DN tự chứng nhận xuất xứ để giảm bớt các thủ tục hành chính và đề cao tính trách nhiệm cho các DN.

Về hình thức chứng nhận xuất xứ: Sớm triển khai các chứng nhận xuất xứ điện tử, kể cả chứng nhận xuất xứ do DN tự chứng nhận trên hệ thống điện tử chung thông qua chữ ký số của DN.

Quy định về xuất xứ hàng hoá: Mở rộng thêm tiêu chí xuất xứ hàng hóa để DN có thể sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ các nước ngoài khối FTAs để sản xuất và xuất khẩu vào các quốc gia trong khối FTA.

Tiêu chí xuất xứ tại danh mục Quy tắc cụ thể mặt hàng (PSR): Cần thiết mở rộng thêm tiêu chí chuyển đổi mã HS (CC, CTH).

Quy tắc xuất xứ trong các FTA yêu cầu nguyên liệu sử dụng cho chế biến, XK phải có xuất xứ thuần túy (tức là nguyên liệu có xuất xứ trong nước) hoặc có xuất xứ nội khối (nguyên liệu có xuất xứ từ các quốc gia thành viên FTA).

Nhưng với nguyên liệu hải sản đánh bắt, đặc biệt là cá ngừ thì hơn 80% phải nhập từ các nước và vùng lãnh thổ chưa có FTA với Việt Nam. Do đó, các DN XK cá ngừ Việt Nam không thể tận dụng được các lợi thế từ FTA để tăng sức cạnh tranh so với các nước đối thủ khác.

VASEP cho rằng, để giúp các DN cá ngừ có thể tận dụng tối đa được những lợi thế do các FTA mang lại thì cần mở rộng thỏa thuận về quy tắc XXHH theo tiêu chí chuyển đổi mã số HS (CC, CTH). Trong đó cho phép các nước thành viên FTA được sử dụng nguồn nguyên liệu NK bên ngoài khối để sản xuất, XK vào các quốc gia trong các khối FTA theo thuế suất ưu đãi như những sản phẩm có xuất xứ thuần túy hoặc xuất xứ nội khối.

Đ.A