Huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân ở các nước đang phát triển đã trở thành trọng tâm của WB những năm gần đây.

Niềm vui chưa trọn vẹn

Các chuyên gia WB dự đoán, kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 2,7% trong năm 2017, cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Động lực chính cho tốc độ đáng mừng này là sự hồi phục ở Mỹ, Nhậ Bản, châu Âu và các nước phát triển khác. Bảy nền kinh tế mới nổi lớn nhất (Trung Quốc, Brazil, Mexico, Ấn Độ, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga) tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của thế giới.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực sản xuất và thương mại đã khởi sắc trở lại, niềm tin thị trường được cải thiện và giá hàng hóa cũng dần hồi phục.

Đây cũng là lần đầu tiên sau nhiều năm mà báo cáo giữa năm của WB không hạ mức dự báo đưa ra hồi tháng 1, thậm chí còn tăng 0,1%. Triển vọng kinh tế tươi sáng dự kiến sẽ giúp các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển tăng trưởng chung 4,1% trong năm nay, cao hơn nhiều mức 3,5% của năm 2016 (mức thấp nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng kinh tế 2008).

Các nước có ưu thế xuất khẩu như Argentina, Brazil, Nigeria và Nga được dự báo sẽ thoát dần khỏi suy thoái và tăng trưởng tích cực trong năm nay. Duy nhất chỉ có tăng trưởng của Trung Quốc là giảm từ 6,7% năm 2016 xuống còn 6,5%, nhưng như thế vẫn là cao.

Tuy nhiên, WB cũng nhấn mạnh rằng, thế giới vẫn phải đối mặt với nhiều rủi ro ngắn hạn như chủ nghĩa bảo hộ gia tăng. Những biện pháp hạn chế thương mại mới như của chính quyền Mỹ có thể làm gián đoạn quá trình phục hồi của thương mại quốc tế, gây ra hệ quả xấu cho Trung Quốc và các nền kinh tế châu Á khác.

Hay như việc Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) phải đàm phán lại sẽ ảnh hưởng tới xuất khẩu và đầu tư ở Mexico, thậm chí có nguy cơ lan truyền sang cả Trung Mỹ. Đó là chưa kể các biện pháp trả đũa có thể xảy ra.

Các nước châu Phi nằm trong khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất

Huy động từ dân

Sự sụt giảm đầu tư vào các nước đang phát triển đã kéo tăng trưởng năng suất ở các nền kinh tế mới nổi cũng giảm theo, giống như xu hướng ở Mỹ và các nước phát triển. Điều này chắc chắn sẽ dẫn tới những thiệt hại về lâu về dài.

Trước những hạn chế về nguồn lực, việc thu hút nguồn tiền từ khu vực tư nhân ở các nước đang phát triển đã và đang trở thành một nhiệm vụ trọng tâm của WB những năm gần đây.

Một phần lý do là kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008, nguồn lực của khu vực công trở nên khan hiếm hơn. Quỹ cho vay của chính WB cũng rất hạn chế do phải “gồng mình” hỗ trợ nhiều quốc gia, trong khi đóng góp của Mỹ cho các định chế quốc tế có thể sẽ bị “xét lại” dưới thời ông Donald Trump.

Trong bản kế hoạch ngân sách mới công bố, ông Trump đề nghị cắt giảm gần 100 triệu USD so với mức thông thường 1,1 tỷ USD mà Mỹ cam kết đóng góp hàng năm cho WB để hỗ trợ tín dụng ưu đãi cho các nước nghèo nhất thế giới.

Chuyên gia WB cũng cảnh báo, tác động trong dài hạn của việc sụt giảm đầu tư vào các nền kinh tế đang phát triển sẽ là một trong những thách thức lớn nhất mà không dễ giải quyết trong một sớm một chiều.

Đã vậy, tình trạng “kẻ ăn không hết, người lần chẳng ra” cũng khiến WB rất đau đầu. Đầu tư vào Trung Quốc thì quá nhiều, trong khi nhiều nước đang phát triển khác thì chẳng nhận được đủ hỗ trợ, nhất là trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng.

Thực trạng này sẽ dẫn tới mất cân đối đầu tư, xa hơn là phát triển thiếu hài hòa. Đây là một trong những dấu hiệu cơ bản cho thấy các thị trường vốn toàn cầu không cung cấp đúng và đủ nguồn lực tài chính cần thiết cho các nước đang phát triển.

Các nước châu Phi nằm trong vùng tiểu Sahara ở là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi xu hướng phân biệt đối xử này. Kết quả kinh tế đáng thất vọng của những quốc gia xuất khẩu chủ lực như Nigeria hay Nam Phi trở thành lực cản cho chiến dịch xóa đói giảm nghèo.

Tuy nhiên, WB vẫn lạc quan rằng tăng trưởng của khu vực này sẽ tăng từ 1,3% trong năm 2016 lên 2,6% trong năm nay và 3,2% vào năm 2018.

Hải Châu