Ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ NN-MT) cho biết, Agri-PV được Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Cộng hòa Liên bang Đức (BMZ) tài trợ, hướng tới mục tiêu nhân rộng mô hình điện mặt trời trong canh tác nông nghiệp, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới, tăng thu nhập cho nông dân và đóng góp cho quá trình chuyển đổi năng lượng quốc gia. “Mô hình này mang lại lợi ích kép: vừa tạo ra năng lượng sạch, vừa sản xuất nông nghiệp”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Thế Hinh, Phó trưởng Ban quản lý các dự án nông nghiệp, kiêm Giám đốc dự án Agri-PV, Việt Nam đang sở hữu tiềm năng khổng lồ về điện mặt trời với cường độ bức xạ cao và số giờ nắng kéo dài ở Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Từ mức công suất chỉ 272 MW năm 2019, đến cuối 2024 Việt Nam đã đạt hơn 16 GW và dự kiến đến 2030, 2050 sẽ lần lượt nâng lên 22 GW và 168 GW. Dự án Agri-PV đặt mục tiêu hình thành ít nhất 10 mô hình thí điểm, qua đó chứng minh khả năng “hai trong một”: nông dân có thể canh tác và đồng thời bán điện từ cùng một mảnh đất.

Bà Michaela Baur, Giám đốc quốc gia GIZ tại Việt Nam, cho biết Đức đã có kinh nghiệm triển khai mô hình điện mặt trời kết hợp nông nghiệp tại Thái Lan, Ấn Độ, Brazil và sẵn sàng chia sẻ chính sách cũng như giải pháp kỹ thuật để Việt Nam tham khảo. Với hơn 30 năm hiện diện tại Việt Nam, GIZ sẽ huy động mạng lưới chuyên gia và phối hợp công - tư để tháo gỡ thách thức cả về pháp lý lẫn năng lực kỹ thuật.

Tuy vậy, con đường nhân rộng Agri-PV tại Việt Nam vẫn đối mặt nhiều trở ngại. Hiện chưa có chính sách cụ thể thúc đẩy mô hình, khái niệm về điện mặt trời nông nghiệp còn thiếu đồng thuận, nghiên cứu phân mảnh và dữ liệu thí điểm chưa đầy đủ. Năng lực triển khai của các bên liên quan cũng còn hạn chế, trong khi cơ sở dữ liệu toàn quốc về mô hình này chưa được hệ thống hóa.

Ông Nguyễn Thế Hinh cho rằng, sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ NN-MT và GIZ sẽ giúp giải quyết đồng thời cả vấn đề chính sách và kỹ thuật, từ đó mở ra con đường để Agri-PV trở thành giải pháp đột phá cho nông thôn Việt Nam: tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất, gia tăng thu nhập cho nông dân và góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh trên hành trình phát triển năng lượng tái tạo.

Hồng Hương