Bộ trưởng Quốc phòng Canada khẳng định chính sách quân sự mới nhằm bảo đảm lợi ích của Canada và thể hiện “trách nhiệm với thế giới”, chứ không chịu bất kỳ áp lực nào từ quốc gia láng giềng.

Từ lời nói đến hành động

Hôm 7/6, Bộ trưởng Quốc phòng Canada Harjit Sajjan đã công bố kế hoạch mua sắm trang thiết bị quân sự trong 20 năm tới của Canada, trong đó tiếp tục chủ trương thay thế các dòng máy bay tiêm kích hiện có cũng như làm mới hạm đội tàu chiến.

Chi tiêu quốc phòng Canada dự kiến sẽ tăng từ 1,2% hiện nay lên 1,4% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong vòng 8 năm. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn mục tiêu 2% của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Cụ thể, chi tiêu hàng năm cho quân đội Canada sẽ tăng từ 18,9 tỷ đô-la Canada (CAD - 1 CAD tương đương 16.800 đồng) trong năm tài chính 2016 - 2017 lên 32,7 tỷ CAD vào năm 2026 - 2027. Sau 20 năm, tổng ngân sách cho quốc phòng Canada sẽ lên đến 62,3 tỷ CAD.

Không quân Canada sẽ thay thế phi đội CF-18 hiện tại bằng 88 máy bay chiến đấu mới, sau khi chọn được nhà thầu ưng ý. Nước này cũng sẽ xem xét có cần mua máy bay tạm thời trong thời gian chờ ra mắt đội tàu bay mới hay không. Tổng chi đầu tư mua sắm trang thiết bị không quân theo kế hoạch được ước tính xấp xỉ 26,4 tỷ CAD trong 20 năm.

Bên cạnh đó, Canada cũng sẽ thay thế đội tàu phá hủy và tàu khu trục bằng 15 tàu mới, với số tiền bỏ ra khoảng 56 - 60 tỷ CAD. Irving Shipbuilding Inc. có trụ sở tại Halifax, Nova Scotia, đã được chọn làm nhà thầu chính.

Với lịch sử không ít lần lỡ hẹn kế hoạch mua sắm thiết bị quân sự, nhiều người hoài nghi liệu lần này Canada có biến lời nói thành hành động, hay lại chỉ là lời nói gió bay. Chẳng phải đâu xa, cựu Thủ tướng Stephen Harper từng cam kết mua 65 máy bay phản lực F-35 của Lockheed Martin hồi năm 2010, nhưng sau đó bị Thủ tướng đương nhiệm Justin Trudeau gạt đi.

Canada có vẻ cũng đang chần chừ trong kế hoạch mua 18 máy bay chiến đấu Super Hornet từ Boeing. Nước này còn dọa sẽ xem xét các hợp đồng quân sự đã ký với công ty của Mỹ, sau khi Boeing khiếu nại chiếc máy bay C Series của Bombardier Inc. có trụ sở tại Montreal (Canada) bị bán phá giá thị trường.

Không quân Canada sẽ thay thế phi đội CF-18 hiện tại bằng 88 máy bay chiến đấu mới

Bảo vệ lợi ích quốc gia

Chi tiêu quân sự của Canada tăng lên trong bối cảnh xuất hiện nhiều dấu hỏi lớn về cam kết của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với các liên minh ở tầm quốc tế, đặc biệt là vai trò của Mỹ cho an ninh toàn cầu. Cách tiếp cận của ông Trump với với các đồng minh quân sự trong NATO rất hờ hững, đã thế còn luôn lớn tiếng chê bai sự lãng phí tiền trong hoạt động của các liên minh.

Việc ông Trump rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là hồi chuông cảnh báo đối với hệ thống các quy tắc quốc tế được xây dựng từ sau Thế chiến II, vốn quá đề cao vai trò hạt nhân của Mỹ.

Sự khó đoán của Mỹ ngày càng “trầm trọng”, đến nỗi Thủ tướng Đức Angela Merkel còn kêu gọi châu Âu “tự nắm lấy số phận trong tay mình” chứ đừng trông chờ vào “ai đó”.

Trước sự thờ ơ của nước láng giềng với tình hình thế giới, Bộ trưởng Ngoại giao Canada Chrystia Freeland cam kết, Canada sẽ bảo vệ vững chắc trật tự thế giới trên cơ sở những quy tắc cơ bản, đồng thời thúc đẩy hoạt động của các liên minh quốc tế cho dù có phải xa rời Mỹ đi chăng nữa.

Bộ trưởng Quốc phòng Sajjan thì khẳng định, chính sách quân sự mới nhằm bảo đảm lợi ích của Canada và thể hiện “trách nhiệm với thế giới”, chứ không chịu bất kỳ áp lực nào từ Mỹ.

Bất chấp mối quan hệ khăng khít mang tính lịch sử giữa hai quốc gia, bà Freeland cảnh báo Canada phải tránh rơi vào tình trạng quá phụ thuộc vào Mỹ, nhất là khi 3/4 hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp nước này đang trông chờ quá nhiều vào thị trường láng giềng.

Hải Châu