Sáng 27/4, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về tăng cường công tác bảo đảm VSATTP.

Báo cáo tổng hợp của Văn phòng Chính phủ về kết quả quản lý, bảo đảm ATTP thời gian qua cho thấy tình hình sử dụng chất cấm trong chăn nuôi về cơ bản đã được khống chế. Đến thời điểm hiện tại, số vụ vi phạm sử dụng chất cấm trong chăn nuôi đối với các trang trại đã giảm đáng kể (tháng 1/2016 là 9,8%; tháng 2/2016 là 1,46%; tháng 3/2016 là 0,66%).

Còn bao che cho sai phạm

Theo báo cáo của Bộ Y tế, trong quý I/2016, kiểm tra tại 109.195 cơ sở, phát hiện 20.572 cơ sở vi phạm, chiếm 18,8% (quý I/2015 là 20,4%). Đối với nước uống đóng chai: năm 2014, kiểm tra 5.645 cơ sở (chiếm 38,0%), đã phát hiện 1.191 cơ sở vi phạm (21,1%); kiểm nghiệm mẫu nước uống đóng chai 8,2% số mẫu không đạt yêu cầu về chỉ tiêu vi sinh vật, 5,2% số mẫu không đạt yêu cầu về các chỉ tiêu lý, hóa. Năm 2014, kiểm tra 4.514 cơ sở TPCN, phát hiện 1.974 cơ sở vi phạm (chiếm 43,7%).

Nhiều ý kiến cho rằng quản lý ATTP còn nhiều vấn đề nổi cộm từ việc quy trách nhiệm, kinh phí thực hiện đến các chế tài xử phạt. Theo Bí thư Thành Ủy Tp.HCM Đinh La Thăng, hiện nay tình trạng mất VSATTP đang ở mức báo động.

Ông Thăng không tin con số báo cáo về tỷ lệ thực phẩm mất an toàn chỉ ở mức thấp như hiện nay và cho rằng nguyên nhân số một gây mất ATTP là không kỷ luật được ai, trong khi tình trạng mất ATTP tràn lan, cả làng đều “vui” ăn bẩn nhưng vẫn vui, vì không ai chết ngay, cũng không có ai đứng ra chịu trách nhiệm, bị xử lý.

Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm soát của lực lượng chức năng không tốt, không nghiêm, còn hiện tượng cán bộ bao che cho những sai phạm. Ông Thăng cho rằng muốn làm tốt việc quản lý ATTP cần sự vào cuộc của toàn dân. Cần xác định xử lý trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, cá nhân liên quan đến tình trạng bất cập, lộn xộn trong quản lý ATTP hiện nay. Cần làm rõ trách nhiệm của từng bộ ngành, địa phương.

Quản lý ATTP cũng đang gặp nhiều khó khăn về vấn đề kinh phí. Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, lâu nay chúng ta nói quan tâm đến ATTP nhưng vẫn vướng về cơ chế tài chính. Hiện nay, muốn lấy mẫu sản phẩm xét nghiệm phải có tiền, nhiều cơ quan quản lý vẫn còn đang nợ tiền các cơ quan xét nghiệm. Bên cạnh đó, phát hiện sai phạm, rồi thu hồi tiêu hủy sản phẩm cũng cần tiền, chưa kể tiền để trả lương, duy trì hoạt động cho đội ngũ cán bộ chuyên trách. Nhiều địa phương rất khó khăn, phải bù ngân sách ra để lo cho sức khỏe của nhân dân.

Kinh phí dành cho quản lý, giám sát đảm bảo ATTP còn khó khăn

Quy trách nhiệm cho người đứng đầu

Đại diện UBND tỉnh Thanh hóa cho rằng muốn quản lý tốt ATTP cần phối hợp giữa các tỉnh với nhau, vì thực tế thực phẩm trên địa bàn một tỉnh không chỉ của riêng tỉnh sản xuất, mà còn nhập từ nhiều tỉnh thành khác. Bên cạnh đó, cần tăng nặng chế tài xử phạt. Đại diện tỉnh Thanh Hóa cho rằng chỉ tuyên truyền thôi chưa đủ, phải tăng mạnh chế tài xử phạt mới đủ sức răn đe.

Trái với quan điểm của nhiều đại biểu, cho rằng chế tài xử phạt hiện quá nhẹ chưa đủ sức răn đe, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát khẳng định với những quy định pháp luật hiện nay, chỉ cần xử lý đối tượng đúng như quy định hiện hành đã nặng rồi. Chẳng hạn bên cạnh hình thức phạt tiền đơn vị vi phạm về ATTP còn đi kèm hình thức triệu hồi, tiêu hủy sản phẩm, rút giấy phép kinh doanh vĩnh viễn, thậm chí có vi phạm còn bị phạt tù 20 năm… Chế tài đã có, vấn đề là các địa phương có làm hay không.

Chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Văn phòng Chính phủ tiếp thu các ý kiến góp ý của các bộ, ngành, địa phương, sớm hoàn thiện dự thảo Chỉ thị trình Thủ tướng ký ban hành.

“ATTP không chỉ là vấn đề giống nòi dân tộc, mà còn là uy tín quốc tế của đất nước. Chúng ta chưa thành công trong quản lý ATTP, do vậy cần giải pháp mạnh, kiên quyết để quản lý ATTP. Hệ thống chính trị các cấp phải vào việc để làm tốt vấn đề này. Phải làm cho dân hiểu từ sản xuất, tiêu dùng, tố giác tội phạm, xử lý nghiêm vi phạm. Làm rõ trách nhiệm cá nhân tổ chức vấn đề này, nếu không quy trách nhiệm được người đứng đầu thì khó thành công”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thu Hường