Nhận định về tình hình xuất khẩu (XK) của Việt Nam sang thị trường Mỹ, bà Mary Tarnowka, Tổng lãnh sự Mỹ tại Tp.HCM, cho biết hồi năm ngoái, riêng ngành hàng nông sản thực phẩm Việt đã xuất sang Mỹ đạt kim ngạch 4,1 tỷ USD. Mỹ đang trở thành một trong 10 quốc gia nhập khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới của Việt Nam.

Tín hiệu lạc quan

Đưa ra trường hợp điển hình từ việc mới đây trái xoài tươi của Việt Nam đã được xuất sang Mỹ (có hai doanh nghiệp là công ty TNHH Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu ở Bến Tre và công ty Vina T&T đã xuất thành công hơn 28 tấn xoài sang Mỹ vào giữa tháng 4/2019 và có mặt trong siêu thị ở Mỹ – PV), bà Mary Tarnowka cho rằng loại trái cây này đang có tiềm năng tiêu thụ rất lớn ở Mỹ, nhất là trái xoài Việt rất ngon, được nhiều người Mỹ đón nhận.

Cũng theo bà Mary Tarnowka, cả Việt Nam và Mỹ đang nỗ lực để gỡ bỏ các rào cản liên quan đến hàng rào kỹ thuật, khâu thủ tục để có được thương mại công bằng và mở rộng thị trường cho cả hai bên.

Cần nhắc lại, chuyến công du tới Việt Nam hồi tháng 2/2019 của Tổng thống Mỹ Donald Trump được coi là một cơ hội thúc đẩy XK nông sản Việt. Vài ngày trước khi Tổng thống Donald Trump tới Việt Nam, quả xoài của Việt Nam chính thức được phép XK sang Mỹ sau gần 10 năm chờ đợi. Đây là loại trái cây thứ 6 của Việt Nam (sau thanh long, chôm chôm, nhãn, vải thiều và vú sữa) được phép XK sang thị trường Mỹ.

Là doanh nghiệp (DN) có lô xoài đầu tiên với sản lượng 8 tấn xuất sang Mỹ, bà Ngô Tường Vy, Phó Giám đốc công ty TNHH Chánh Thu, cho biết thị trường XK chính mà công ty nhắm đến vẫn là thị trường Mỹ, với các loại trái cây tươi như vú sữa, chôm chôm, nhãn, thanh long và mới nhất là quả xoài. Năm 2018, trái vú sữa được công ty xuất sang Mỹ và đã đạt được những tín hiệu tiêu thụ khả quan.

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng Giám đốc công ty Vina T&T, cho rằng Mỹ là thị trường khó tính, đòi hỏi cao nhưng tiềm năng XK còn rất lớn, tuy nhiên các DN Việt (đặc biệt trong ngành hàng nông sản) vẫn chưa khai thác hết thị trường này.

"Thực tế hiện nay, gần như chúng ta chưa đạt được chuẩn để đưa sản phẩm nông sản Việt vào các siêu thị lớn của Mỹ vì không có những vùng chuyên canh lớn để có thể áp dụng được tất cả các tiêu chuẩn như của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) hay những tiêu chuẩn mà phía Mỹ đòi hỏi phải có thì mới được vào thị trường", ông Tùng lưu ý.

Để khắc phục những yêu cầu khắt khe của Mỹ, công ty Vina T&T vẫn đang xúc tiến việc liên kết chặt chẽ, dài hơi với 12 HTX để quy hoạch những vùng trồng chuyên canh và phối hợp với Viện Cây ăn quả miền Nam cũng như Viện Kỹ thuật nông nghiệp để giám sát những vùng trồng của công ty.

Học cách thích ứng

Nông sản, hải sản, lương thực và thực phẩm là nhóm ngành hàng chủ lực của các DN Việt Nam sẽ tham gia Triển lãm quốc tế hàng Việt Nam tại Hội chợ Quốc tế Global Expo 2019, bang California (Mỹ) vào tháng 9 tới nhằm có cơ hội thâm nhập thị trường này tốt hơn. Ngoài ra, một nhóm các doanh nhân Mỹ gốc Việt cũng sẽ ra mắt "Trung tâm xúc tiến thương mại hàng Việt Nam".

Đây là lần đầu tiên một hội chợ tại Mỹ được đặc biệt hướng đến các DN Việt Nam, bên cạnh các DN từ hàng chục quốc gia khác trên thế giới và là dịp để các DN Việt có cơ hội thuận lợi đến Mỹ tiếp xúc, trao đổi và xúc tiến thương mại với các nền kinh tế lớn trên khắp thế giới.

Có thể thấy việc XK vào thị trường Mỹ ngày càng khởi sắc trở lại so với những lo ngại về các rào cản kỹ thuật trước đó. Thống kê mới đây cho thấy XK hàng hóa sang Mỹ trong 4 tháng đầu năm 2019 đã đạt kim ngạch 17,8 tỷ USD, tăng mạnh 28,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mỹ hiện là thị trường XK lớn nhất của Việt Nam. Việt Nam đứng thứ 16 trong số các đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ và tăng trưởng thương mại giữa hai nước hàng năm đạt bình quân 20%.

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Tp.HCM cho biết từ đầu năm 2019, kim ngạch XK hàng hóa sang Mỹ đã có bước tăng trưởng "thần tốc", chỉ riêng tháng đầu tiên của năm 2019 đã đạt hơn 5,151 tỷ USD, tăng tới 42,1% so với cùng kỳ năm 2018. Tốc độ tăng trưởng XK hàng hóa sang Mỹ cao hơn 4,7 lần tốc độ bình quân của tất cả các thị trường khác.

Dệt may được đánh giá là mặt hàng có kim ngạch XK cao hàng đầu của Việt Nam sang Mỹ hiện nay. Trong quý I/2019, trong 7,3 tỷ USD kim ngạch XK dệt may của cả nước, thị trường Mỹ chiếm đến 46,6%, tăng 9,4% so với cùng kỳ.

Dù XK vào Mỹ có thể sẽ còn phải đương đầu với các hàng rào kỹ thuật và "cửa ải" bảo hộ nhưng nếu DN Việt học cách để thích ứng, khắc phục mặt hạn chế, trước các tín hiệu lạc quan như hiện nay, theo dự báo trong năm 2020, XK của Việt Nam vào Mỹ sẽ có các vận hội mới, có thể đạt kim ngạch 56,1 tỷ USD.

Thế Vinh