Cho ý kiến về mô hình và thẩm quyền của UBCKNN quy định trong dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi), hiện có 2 luồng ý kiến khác nhau: Một là, giữ nguyên quy định như hiện hành là UBCKNN vẫn trực thuộc Bộ Tài chính; hai là, tách UBCKNN thành một cơ quan độc lập trực thuộc Chính phủ.

Có 19 ý kiến thảo luận ở hội trường thì có 5 đại biểu đề xuất UBCKNN thuộc Chính phủ, có 9 đại biểu đồng ý UBCKNN vẫn là cơ quan thuộc Bộ Tài chính, nhưng đề xuất cần tăng tính độc lập, tăng thẩm quyền cho UBCKNN.

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (Hà Nội) nêu ý kiến, UBCKNN vẫn thuộc Bộ Tài chính là hợp lý.

Đại biểu này lập luận, các nghị quyết của Đảng về sắp xếp lại bộ máy đều nhấn mạnh nguyên tắc không làm tăng biên chế, tăng đầu mối, tăng chi ngân sách. Tại kỳ họp này, Quốc hội cho ý kiến về luật sửa đổi Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương với quan điểm xuyên suốt là không tăng thêm biên chế, tăng thêm bộ máy.

“Nếu như hiện nay, chúng ta tách UBCKNN thành một cơ quan độc lập sẽ đồng nghĩa với việc tăng thêm đầu mối, tăng thêm biên chế và đương nhiên sẽ tăng chi ngân sách cho bộ máy” , đại biểu Mai nhấn mạnh.

Ngoài ra, theo bà Mai: “Nếu cho rằng UBCKNN nên là cơ quan trực thuộc Chính phủ, thì phải chỉ ra được đâu là những cản trở khiến cho mô hình tổ chức của cơ quan này gặp khó khăn trong quản lý, giám sát thị trường".

Đại biểu Mai dẫn chứng, có 48/128 quốc gia đặt UBCKNN thuộc Bộ Tài chính, có 10 quốc gia biên chế UBCKNN thuộc cơ cấu tổ chức của ngân hàng trung ương. Do đó, việc duy trì mô hình tổ chức và hoạt động của UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính hiện nay là tương thích với nhiều quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, cần tăng tính độc lập, chủ động cho UBCKNN trong quản lý, giám sát thị trường…

“Điều quan trọng để nâng cao chất lượng quản lý, giám sát thị trường là yếu tố con người có tính chuyên nghiệp, khả năng thực hiện nhiệm vụ, chứ không phải UBCKNN nằm ở đâu. Quan trọng nữa là tổ chức này cần được trao quyền năng gì. Ngay cả khi UBCKNN trực thuộc Chính phủ mà không được trao thêm thẩm quyền, gia tăng tính tự chủ, tự quyết, thì cũng khó đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng quản lý…”, bà Mai phân tích.

Cũng đồng tình với đề xuất của Chính phủ là UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính, đại biểu Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang) cho rằng, như thông lệ quốc tế thì UBCKNN hoạt động theo mô hình độc lập là xu thế tất yếu để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường. Tuy nhiên, xét trong bối cảnh nước ta hiện tại, trước mắt UBCKNN vẫn nên trực thuộc Bộ Tài chính. Tuy nhiên, dự thảo luật cần trao thêm thẩm quyền cho UBCKNN.

Ngược lại, một số đại biểu cho rằng UBCKNN nên là cơ quan thuộc Chính phủ. Đại biểu Thạch Phước Bình (Trà Vinh) đề xuất, UBCKNN cần có tính độc lập và nên là cơ quan trực thuộc Chính phủ để giảm bớt các khâu trung gian, nâng cao hiệu quả quản lý, phù hợp với thông lệ quốc tế…

Đại biểu Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc) bày tỏ quan điểm: “UBCKNN nên là cơ quan trực thuộc Chính phủ để đáp ứng yêu cầu quản lý thị trường trong bối cảnh phát triển ngày càng nhanh, với số lượng doanh nghiệp trên sàn hiện nay là hơn 1.500 công ty. Việc nâng cấp UBCKNN là cơ quan thuộc Chính phủ là trường hợp cá biệt, thực sự cần thiết…”.

Hoàng Hà