Trong buổi họp báo cuối tuần qua về tổng quan thị trường chứng khoán Tp.HCM trong quý II/2016, khi được hỏi về những tác động của sự kiện người Anh bỏ phiếu rời EU (Brexit), bà Trần Anh Đào, Phó Giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán Tp. HCM (HoSE), thừa nhận rằng Brexit tất nhiên khiến nhiều người bàng hoàng lúc ban đầu và có ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán trong nước ở một vài phiên.

Trong nguy luôn có cơ?

Tuy nhiên, theo bà Trần Anh Đào, sau đó cả thị trường chứng khoán cũng bình tĩnh trở lại và sẽ cân nhắc. Trong nguy cơ thì sẽ có cơ hội. Phía HoSE luôn sẵn sàng chuẩn bị cơ sở vật chất, cũng như công bố thông tin đầy đủ nhất ra thị trường để tạo điều kiện tốt nhất cho nhà đầu tư khi giao dịch.

Vị lãnh đạo của HoSE chia sẻ thêm, Brexit chỉ là hiện tượng tạm thời, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang hoạt động ổn định với nền tảng vốn có của mình.

Bà Đào cho rằng cơ hội thật ra luôn luôn có, nằm ở chỗ quy mô thị trường trên HoSE so với GDP khoảng 27-28%. Đó còn là việc tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước và những chính sách mạnh mẽ từ Chính phủ, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước trong việc đẩy mạnh cổ phần hoá DN, tạo nguồn hàng lớn cho thị trường.

Để hạn chế ảnh hưởng của Brexit, các DN xuất khẩu dệt may vào Anh
nên thúc đẩy phát triển các thị trường truyền thống

Ngoài ra, các quy định công bố thông tin nhanh hơn bằng tiếng Anh và giúp cho tính minh bạch của thị trường được nâng cao là yếu tố để thu hút các nhà đầu tư quốc tế.

Thực tế cho thấy, ngay sau khi Brexit xảy ra, sàn chứng khoán Hà Nội và Tp. HCM đã có những phiên giảm liên tục. Trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ mới đây, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cũng thừa nhận sự kiện Brexit của nước Anh đã có ảnh hưởng nhất định tới thị trường ngoại hối và chứng khoán của Việt Nam.

Giới phân tích tài chính cũng bày tỏ sự lo xa của “hậu” Brexit là việc đầu tư chứng khoán có một mức độ rủi ro nhất định, do thị trường tài chính toàn cầu sẽ có nhiều diễn biến phức tạp và theo chiều hướng không tốt sau sự kiện Brexit.

Vì thế, theo Ts. Bùi Quang Tín (Đại học Ngân hàng Tp.HCM), thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ không tránh khỏi tác động của thị trường chứng khoán toàn cầu. Do đó, đầu tư kênh chứng khoán sẽ có ít nhiều rủi ro, khó mang lại lợi nhuận cao.

Áp lực tăng lên tỷ giá USD/VNĐ là điều nhiều khả năng diễn ra, tại vì sau Brexit thì tình hình tài chính toàn cầu sẽ trở nên diễn biến khó lường và theo chiều hướng tiêu cực nhiều hơn.

Từ đó, giới chuyên gia nhận định nhiều quốc gia sẽ tiếp tục phá giá đồng tiền bản tệ của họ để hỗ trợ cho nền kinh tế, đặc biệt là hỗ trợ xuất khẩu. Cho nên, tỷ giá USD/VNĐ sẽ bị ảnh hưởng và nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng lên nhằm tránh gây thiệt hại cho xuất khẩu. Trong khi đó, hãng tư vấn Dezan Shira & Associates đánh giá Brexit sẽ khiến nhà đầu tư Anh xem lại chiến lược làm ăn tại Việt Nam. Tuy nhiên, hiệu ứng lên ngành xuất khẩu của Việt Nam sẽ ở mức không đáng kể. Thậm chí đây có thể được xem là cơ hội để Việt Nam củng cố thị phần tại Mỹ và EU.

Tận dụng mọi cơ hội

Theo thống kê, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào Anh đạt tăng trưởng kép (CAGR) gần 17% trong giai đoạn 2008-2015. Riêng năm 2015 đạt mức kỷ lục 4,65 tỷ USD, tương đương 15% giá trị xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường EU.

Hiện nay, Anh là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong EU. Việt Nam có 10 mặt hàng xuất khẩu nhiều nhất vào thị trường Anh giai đoạn 2011 – 2016. Đó là các mặt hàng chủ lực, có thế mạnh của Việt Nam như nông thuỷ sản, dệt may, da giày, gỗ và các sản phẩm gỗ, máy móc, thiết bị và phụ tùng, điện thoại và linh kiện các loại…

Vấn đề mà giới DN xuất khẩu quan ngại là khi đồng bảng Anh mất giá sau Brexits sẽ khiến tăng trưởng GDP của nước này giảm đi, hàng xuất khẩu của Việt Nam sẽ gặp khó do giá tăng sẽ kém cạnh tranh hơn, sức mua hàng hóa tại Anh theo chiều hướng kém đi.

Vì vậy, nếu những DN có lượng đơn hàng lớn xuất khẩu vào thị trường này, hoặc đang tập trung đơn hàng ở thị trường này sẽ không tránh khỏi chuyện bị ảnh hưởng.

Tuy thế, thay vì lo lắng quá mức về hậu quả của Brexit sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu sang thị trường Anh, giới chuyên gia khuyến nghị các DN xuất khẩu Việt Nam nên tận dụng mọi cơ hội để “nhảy” vào các thị trường có nền kinh tế phát triển.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), khuyến nghị, để hạn chế những ảnh hưởng của Brexit, các DN đang xuất khẩu dệt may vào Anh, EU nên thúc đẩy phát triển các thị trường truyền thống như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản đồng thời mở rộng các thị trường mới như Nga, Đông Âu bằng các dòng sản phẩm mới.

Theo vị lãnh đạo VITAS, các DN cũng cần cẩn trọng đàm phán với các nhà nhập khẩu các nước trong khối EU còn lại để không bị tác động quá sâu bởi Brexit làm ảnh hưởng tới hiệu quả bền vững của DN.

Brexit có thể khiến Anh phải tái đàm phán thỏa thuận thương mại tự do với Việt Nam. Giới chuyên gia cho rằng Chính phủ cần đàm phán với Anh để tìm giải pháp về kết cấu các điều khoản trong Hiệp định thương mại giữa Việt Nam và Anh có khác với hiệp định thương mại giữa Việt Nam và EU, từ đó sớm thông tin cho DN.

Thế Vinh