Trong phiên giao dịch ngày 25/3/2026, thị trường ngoại hối trong nước chứng kiến những diễn biến trái chiều đầy kịch tính. Trong khi giá USD trên thị trường tự do chính thức cán mốc kỷ lục 28.000 đồng/USD, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có những động thái quyết liệt khi đồng thời bơm thanh khoản VND và kích hoạt kênh bán ngoại tệ kỳ hạn để hạ nhiệt sức nóng của tỷ giá.

Thị trường tự do lập đỉnh, ngân hàng thương mại thận trọng

Ngày 25/3, giá USD trên thị trường tự do ghi nhận mức tăng 20 đồng ở cả hai chiều so với phiên trước, đưa vùng giá mua – bán lên ngưỡng 27.950 - 28.000 đồng/USD. Đây là mức giá cao nhất từ trước đến nay của đồng bạc xanh trên thị trường "chợ đen", phản ánh áp lực tâm lý và nhu cầu ngoại tệ đang tăng cao trong dân cư và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Trái ngược với đà tăng nóng trên thị trường tự do, tỷ giá tại hệ thống ngân hàng thương mại và tỷ giá trung tâm lại có xu hướng điều chỉnh giảm nhẹ hoặc đi ngang.

Cụ thể, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.104 đồng/USD, giảm 5 đồng so với hôm trước. 

Tại các ngân hàng thương mại, giá USD có sự phân hóa nhẹ nhưng nhìn chung đã lùi về sát mức trần cho phép. Vietcombank niêm yết ở mức 26.109 - 26.359 đồng/USD (mua vào - bán ra), giảm 5 đồng. Các ngân hàng tư nhân như Techcombank và Eximbank cũng có động thái hạ giá mua từ 10-11 đồng, trong khi giá bán ra đều duy trì ở mức sát trần 26.359 đồng/USD.

Sự chênh lệch lớn giữa thị trường tự do và thị trường chính thức (lên tới gần 1.650 đồng/USD) đang tạo ra những thách thức nhất định cho công tác quản lý ngoại hối.

Diễn biến nóng của tỷ giá không chỉ dừng lại ở thị trường bán lẻ. Trên thị trường liên ngân hàng, phiên giao dịch ngày 24/3 đã ghi nhận những biến động mạnh. Tỷ giá USD/VND chốt phiên ở mức 26.364 đồng/USD, tăng tới 58 đồng chỉ trong một ngày.

Cùng lúc đó, mặt bằng lãi suất VND liên ngân hàng cũng "dậy sóng". Lãi suất qua đêm đã tăng vọt thêm 2,6 điểm %, chạm mức 8,00%/năm. Các kỳ hạn ngắn từ 1 đến 2 tuần cũng leo dốc lên mức 8,50% - 9,00%/năm.

Việc lãi suất VND tăng mạnh thường là phản ứng tự nhiên của thị trường khi thanh khoản bị thắt chặt, đồng thời cũng là một "hàng rào" gián tiếp bảo vệ tỷ giá bằng cách tăng chi phí nắm giữ USD. Tuy nhiên, đà tăng quá nhanh này đòi hỏi sự can thiệp trực tiếp từ cơ quan điều hành để tránh gây đứt gãy dòng vốn trong hệ thống.

Trước tình hình áp lực tăng cao, NHNN phát đi thông điệp sẵn sàng cung ứng nguồn lực cho các các ngân hàng.

Cụ thể, nhà điều hành đã tăng mạnh quy mô cho vay trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO) khi chào thầu tổng cộng 58.000 tỷ đồng, gồm 35.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 22.000 tỷ đồng kỳ hạn 14 ngày và 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày, với lãi suất đồng loạt ở mức 4,5%/năm. Toàn bộ khối lượng chào thầu đều trúng thầu.

Trong ngày, có 32.019 tỷ đồng đáo hạn, NHNN không chào thầu tín phiếu. Như vậy, cơ quan điều hành bơm ròng 25.981 tỷ đồng ra thị trường, đưa tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố lên 243.122 tỷ đồng.

Đồng thời, NHNN kích hoạt kênh bán ngoại tệ kỳ hạn 180 ngày (có hủy ngang) với mức giá 26.850 đồng/USD dành riêng cho các tổ chức tín dụng đang bị âm trạng thái ngoại tệ nhằm giúp họ cân bằng bảng cân đối kế toán.

Nền tảng vĩ mô ổn định giúp VND "đứng vững"

Sức ép lên VND trong tháng 3/2026 chủ yếu bắt nguồn từ những biến động phức tạp trên thế giới. Chỉ số USD Index (DXY) dù có nhịp giảm nhẹ về 99,1 điểm nhưng vẫn neo ở mức cao. Các cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran, đã đẩy nhà đầu tư tìm đến đồng USD như một "vịnh tránh bão" an toàn nhất.

Bên cạnh đó, triển vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng là một nhân tố chi phối. Lạm phát dai dẳng cùng giá dầu leo thang khiến kỳ vọng về việc Fed sớm hạ lãi suất bị dập tắt. Thậm chí, một số quan chức Fed còn bỏ ngỏ khả năng tăng lãi suất nếu tình hình không được cải thiện. Điều này khiến đồng bạc xanh duy trì sức mạnh áp đảo so với hầu hết các đồng tiền khác trong khu vực và trên thế giới.

Nhận định về triển vọng tỷ giá trong thời gian tới, các tổ chức tài chính có những góc nhìn thận trọng nhưng vẫn giữ được sự lạc quan vào nền tảng vĩ mô của Việt Nam.

Công ty Chứng khoán MB (MBS) dự báo tỷ giá USD/VND có thể tăng khoảng 2,5% - 3% trong năm 2026. MBS chỉ ra 3 áp lực chính. Đó là: Nhập siêu có dấu hiệu quay trở lại khi nhu cầu nhập khẩu phục vụ sản xuất tăng cao; Giá vàng thế giới dự báo đạt đỉnh 6.300 USD/ounce thúc đẩy nhu cầu ngoại tệ nhập khẩu vàng lậu; Sức mạnh của đồng USD duy trì lâu hơn dự kiến do Fed trì hoãn nới lỏng chính sách.

Biến động Trung Đông "thổi bùng" tỷ giá USD

Ngân hàng Nhà nước chỉ can thiệp thị trường vàng khi ảnh hưởng tới tỷ giá và chính sách tiền tệ

Ở góc nhìn xuyên quốc gia, Ngân hàng UOB (Singapore) dự báo tỷ giá sẽ có sự điều chỉnh linh hoạt. UOB kỳ vọng USD/VND sẽ đạt mức 26.400 trong quý II/2026 trước khi giảm dần về mức 26.100 vào cuối năm khi Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất (dự kiến vào tháng 6/2026).

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường của UOB nhận định: "Mặc dù tâm lý né tránh rủi ro đang gây áp lực lên VND, nhưng dư địa để đồng tiền này giảm giá sâu là không lớn. Tỷ giá hiện đã tiến sát biên độ điều hành của NHNN, và cơ quan này đang cho thấy sự quyết liệt trong việc ổn định thị trường".

Các chuyên gia đều thống nhất rằng, nền tảng vĩ mô ổn định với dự báo tăng trưởng GDP cao trong năm 2026, dòng vốn FDI chảy mạnh và triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán vào tháng 9/2026 sẽ là những "mỏ neo" vững chắc giúp VND đứng vững trước các cơn sóng dữ từ thị trường tài chính quốc tế.

Những biến động mạnh của tỷ giá trong những ngày cuối tháng 3 là kết quả cộng hưởng từ áp lực địa chính trị thế giới và tâm lý thị trường. Tuy nhiên, với việc NHNN chủ động sử dụng đồng thời nhiều công cụ điều tiết, từ bơm thanh khoản đến can thiệp ngoại tệ, thị trường kỳ vọng tỷ giá sẽ sớm đi vào quỹ đạo ổn định, hỗ trợ mục tiêu kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Huyền Anh