Ngân hàng Nhà nước vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP Hà Nội,  Lâm Đồng và TP. HCM về tình trạng giá vàng tăng nóng; tình trạng một số doanh nghiệp gần như độc quyền mua, bán vàng gây biến động giá; biện pháp bình ổn giá vàng.

Kết thúc phiên giao dịch gần nhất (25/1), giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết tại 172,3 – 174,3 triệu đồng/lượng (mua – bán), tăng tới 11,5 triệu đồng/lượng so với đầu năm, tương đương 7%.

Trước đó, đỉnh lịch sử của vàng miếng SJC trong năm 2025 được thiết lập vào tháng cuối cùng, có thời điểm lên tới 157,8 - 159,8 triệu đồng/lượng (mua - bán). Tính chung cả năm ngoái, giá vàng miếng SJC tăng gần 70 triệu đồng/lượng, tương đương khoảng 80%.

Trong văn bản trả lời cử tri, giải thích nguyên nhân giá vàng biến động mạnh thời gian qua, NHNN cho biết Việt Nam không phải quốc gia sản xuất vàng, nguồn cung phụ thuộc chủ yếu vào nhập khẩu. Do đó, giá vàng trong nước chịu tác động trực tiếp từ đà tăng của giá vàng thế giới.

Thị trường quốc tế liên tục biến động do căng thẳng địa chính trị, ngoại giao và xung đột tại nhiều khu vực. Điều này khiến nhu cầu tiêu thụ vàng vật chất và xu hướng tích trữ vàng của các ngân hàng trung ương tăng cao.

Vàng nhẫn và vàng miếng đều neo ở mức kỷ lục 174,3 triệu đồng/lượng

Giá bạc "nổi sóng" vượt 100 triệu đồng/kg: Cơ hội bứt phá hay rủi ro đu đỉnh?

Tại thị trường trong nước, bên cạnh yếu tố giá thế giới, nguồn cung vàng bị hạn chế do NHNN phải ưu tiên ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu hơn. Ngoài ra, tâm lý đầu cơ, tích trữ của người dân gia tăng khi các kênh đầu tư khác kém hấp dẫn, trong khi người đang nắm giữ vàng lại hạn chế bán ra, khiến giá vàng miếng SJC nhiều thời điểm tăng nhanh hơn giá thế giới.

Về kiến nghị bình ổn giá, NHNN dẫn Luật Giá năm 2012 và Luật Giá (sửa đổi) năm 2023, khẳng định vàng không phải là mặt hàng thiết yếu, không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá. Giá mua - bán hiện do các doanh nghiệp và tổ chức tín dụng tự niêm yết theo quy định.

NHNN nhấn mạnh quan điểm: Chỉ xem xét can thiệp, bình ổn thị trường vàng trong trường hợp giá biến động bất lợi, gây ảnh hưởng đến thị trường ngoại tệ, tỷ giá và việc điều hành chính sách tiền tệ quốc gia.

Để giải quyết các bất cập và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, Chính phủ và NHNN đã và đang triển khai các thay đổi mạnh mẽ về chính sách:

Chuyển từ "siết" sang "mở": NHNN đã trình Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 10/10/2025). Nghị định này sửa đổi Nghị định 24/2012 theo hướng xóa bỏ cơ chế độc quyền nhà nước trong sản xuất vàng miếng một cách có kiểm soát.

Tăng nguồn cung: NHNN sẽ mở rộng quyền nhập khẩu vàng có kiểm soát, tôn trọng quyền tự do kinh doanh và sở hữu tài sản của người dân, đồng thời đảm bảo tính minh bạch của thị trường.

Lập Sàn giao dịch vàng: Thực hiện Công điện số 06 (ngày 24/1/2026) của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đề xuất thành lập sàn/sở giao dịch vàng quốc gia, báo cáo Thường trực Chính phủ ngay trong tháng 1/2026.

Các giải pháp này nhằm mục tiêu đưa thị trường vàng vận động phù hợp với nguyên tắc thị trường nhưng vẫn đảm bảo sự quản lý hiệu quả của Nhà nước.

Thanh Hoa