Cụ thể, Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB) sẽ hỗ trợ 10 tỷ USD cho Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF), phần còn lại sẽ dành cho Ngân hàng Phát triển Nga Vnesheconombank (VEB).

Như chiếc phao cứu sinh

Đây là kết quả của nhiều năm liền nước Nga nỗ lực thu hút đầu tư vào khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, khi triển vọng vay vốn từ các nước phương Tây trở nên mù mịt sau thời kỳ suy thoái kinh tế và những lệnh trừng phạt liên tiếp của Mỹ và EU.

Theo ông Kirill Dmitriev - Giám đốc RDIF, CDB dự kiến sẽ mở một quỹ đầu tư trị giá 68 tỷ Nhân dân tệ (NDT - tương đương 10,02 tỷ USD) với RDIF, để tập trung vào các dự án đầu tư vốn cùng đối tác nước ngoài.

Đơn cử như những dự án hợp tác xuyên biên giới Nga - Trung, nằm trong chiến lược “Một vành đai - Một con đường” của Trung Quốc và hướng phát triển Liên minh Kinh tế Á - Âu của Nga.

Bên cạnh đó, CDB còn cho VEB vay ưu đãi 6 tỷ NDT (xấp xỉ 880 triệu USD) trong 15 năm, để thành lập một quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Theo Giám đốc VEB - Sergei Gorkov, quỹ này sẽ đầu tư vào các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp và giao thông ở Nga, cùng với các dự án xuyên biên giới ở Siberia và vùng viễn đông. Đây không khác gì chiếc phao cứu sinh kịp thời cho VEB, bởi tổ chức này đang chật vật tìm cách trả 18 tỷ USD nợ nước ngoài, sau khi bị lệnh trừng phạt của Mỹ và EU cắt đứt nhiều nguồn thu xếp vốn.

Thỏa thuận giữa CDB và các đối tác Nga được công bố vào thời điểm mối quan hệ giữa Moscow và Bắc Kinh đang bị đặt nhiều dấu hỏi về lợi ích. Kể từ khi nhậm chức năm 2013, ông Tập Cận Bình đã có 6 chuyến công du đến Nga và cuộc hội đàm tại Moscow vừa qua là lần gặp gỡ thứ ba giữa lãnh đạo hai nước trong năm nay. Tuy nhiên, các quan chức chính phủ và doanh nghiệp Nga đều thừa nhận rằng hợp tác kinh tế giữa hai nước vẫn chưa bền chặt như hợp tác chính trị.

Hơn nữa, sáng kiến “Một vành đai - Một con đường” của Bắc Kinh - với những khoản đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng nhằm kết nối vùng Đông Á với châu Âu - cũng làm gia tăng quan ngại của Nga về việc Trung Quốc có thể lấn sân sang khu vực Trung Á (nơi chịu sự ảnh hưởng lớn từ Nga), qua đó mở rộng tầm ảnh hưởng chiến lược ra khắp lục địa Á - Âu.

Hợp tác kinh tế Nga - Trung vẫn chưa bền chặt như hợp tác chính trị

Chính trị chen lấn kinh tế

Các chuyên gia cho rằng những lợi ích kinh tế thật sự được kỳ vọng từ sáng kiến của Trung Quốc và Liên minh Kinh tế Á - Âu mà Nga là trụ cột, đang chịu tác động bởi các rủi ro địa chính trị. Mặc cho những cố gắng của Nga, Trung Quốc thời gian qua vẫn khá miễn cưỡng trong việc mở rộng đầu tư ở quốc gia này.

Những nỗ lực trước đây của RDIF trong việc hút vốn đầu tư từ Trung Quốc cũng không đem lại nhiều kết quả khả quan. Lo ngại về lệnh trừng phạt mà Nga phải hứng chịu, cùng với sự phát triển chậm chạp của thị trường chứng khoán nước này, đã khiến quỹ đầu tư Nga - Trung (có sự tham gia của Tổng công ty Đầu tư Trung Quốc - đối tác của RDIF tại Bắc Kinh) chỉ dám giải ngân 1 tỷ USD trong số gần 4,5 tỷ USD huy động được năm 2012. Có ý kiến cho rằng nếu Trung Quốc mất hơn 5 năm mới giải ngân xong 1 tỷ USD vào 19 dự án, thì sẽ cần 50 năm để đầu tư hết 10 tỷ.

Bình luận về việc thắt chặt quan hệ chính trị và tin tưởng lẫn nhau, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh về sự tăng cường hợp tác toàn cầu với Moscow. Trước thềm Hội nghị G20 diễn ra trong tuần này, ông còn cho biết Nga và Trung Quốc sẽ tiếp tục “đẩy mạnh phối hợp”.

Đài truyền hình Nga Channel 1 mới đây cũng thông báo về việc mở kênh truyền hình tại Trung Quốc để đưa tin về Nga, với tên gọi Katyusha (Ka chiu sa) - gợi nhớ một bản nhạc nổi tiếng của Nga được nhiều người Trung Quốc biết đến. Kênh này dự kiến sẽ thu hút khán giả với những chương trình gameshow và phim tài liệu về những người Nga nổi tiếng.

Hải Châu