Thông tin này rõ ràng là không vui vẻ gì đối với HP, Dell hay Microsoft.

Đây được xem là chỉ đạo đầu tiên được Trung Quốc công khai khuyến khích sử dụng hàng hóa, dịch vụ của các công ty công nghệ trong nước và đáp trả chính quyền Mỹ về việc hạn chế sử dụng công nghệ Trung Quốc tại Mỹ và các nước đồng minh.

Chính sách “3-5-2”

Đầu năm nay, Washington đã cấm các công ty Mỹ làm ăn với hãng sản xuất thiết bị viễn thông Trung Quốc Huawei và đang tìm cách giúp hướng dòng tiền chảy đến các đối thủ của Huawei ở châu Âu.

Gần đây, Mỹ đưa ra đề xuất rằng các hoạt động nhập khẩu công nghệ vào Mỹ từ các đối thủ nước ngoài phải được kiểm duyệt vì lý do an ninh quốc gia, đồng thời nước này gây áp lực buộc các đồng minh châu Âu không cho Huawei tham gia các dự án cơ sở hạ tầng 5G.

Các nhà phân tích tại công ty chứng khoán China Securities ước tính rằng sẽ có khoảng 20 - 30 triệu thiết bị phải thay thế, trong đó khoảng 30% diễn ra vào năm 2020, 50% vào năm 2021 và 20% còn lại vào năm 2022. Căn cứ theo lộ trình, người ta gọi tắt chỉ đạo trên là chính sách “3-5-2”.

Các nhà phân tích cũng lưu ý rằng chỉ đạo này là của Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Chính sách 3-5-2 là một phần trong nỗ lực để các cơ quan chính phủ và các đơn vị vận hành cơ sở hạ tầng quan trọng của Trung Quốc sử dụng công nghệ “có tính bảo mật và có thể kiểm soát” theo quy định tại Luật An ninh mạng được thông qua vào năm 2017.

Nhưng không giống như những lần trước đây với chủ trương “tự cung tự cấp” về công nghệ, các lệnh trừng phạt thời gian qua của Mỹ đã khiến nhu cầu của Trung Quốc lần này trở nên cấp bách hơn, theo chuyên gia Paul Triolo thuộc công ty tư vấn Eurasia Group.

“Chương trình 3-5- 2 của Trung Quốc chỉ là phần mũi nhọn của lưỡi giáo mới. Mục tiêu của họ rất rõ ràng: Dành riêng một không gian hầu như không có các mối đe dọa mà ZTE, Huawei, Megvii và Sugon hiện đang phải đối mặt” ông Triolo nói. Đó đều là các công ty Trung Quốc trong 2 năm qua đã bị cấm mua hàng từ các nhà cung cấp Mỹ.

Lộ trình phi thực tế?

Một số chuyên gia phân tích tại Jefferies ước tính rằng các công ty công nghệ Mỹ tạo ra doanh thu 150 tỷ USD/ năm từ Trung Quốc, mặc dù phần lớn trong số đó đến từ những khách hàng thuộc khu vực tư nhân.

Lộ trình thay thế cũng được cho là đầy tham vọng. Các cơ quan chính phủ hiện nay đã có thiên hướng sử dụng máy tính để bàn Lenovo, sau khi công ty mua lại mảng máy tính cá nhân của IBM.

Nhưng giới phân tích cho rằng sẽ rất khó để thay thế phần mềm bằng các lựa chọn thay thế trong nước. Vì hầu hết các nhà cung cấp phần mềm đều phát triển sản phẩm cho các hệ điều hành phổ biến do Mỹ sản xuất như Windows của Microsoft hay macOS của Apple.

Mặc dù Microsoft đã sản xuất một “Phiên bản dành cho Chính phủ Trung Quốc” của Windows 10 vào năm 2017 thông qua một liên doanh với Trung Quốc, dường như các cơ quan chính phủ vẫn phải chuyển sang các hệ điều hành hoàn toàn do Trung Quốc sản xuất.

Vấn đề là các hệ điều hành nội địa của Trung Quốc, như Kylin OS, còn ít nhà phát triển thực sự quan tâm và đủ năng lực sản xuất các phần mềm tương thích.

Bên cạnh đó, việc xác định thế nào là “hàng sản xuất trong nước” cũng là một thách thức. Mặc dù Lenovo là một công ty thuộc sở hữu của Trung Quốc và lắp ráp nhiều sản phẩm tại Trung Quốc, song chip xử lý máy tính của hãng này lại được sản xuất bởi Intel, còn ổ cứng thì sản xuất bởi Samsung.

Chính sách 3-5-2 có thể tạo ra tác động của đáng kể vì chính phủ có thể kiểm soát việc mua sắm cho các cơ quan thuộc phạm vi điều chỉnh của chính sách này, theo nhận định của chuyên phân tích an ninh mạng. Nhưng với doanh nghiệp tư nhân thì khác; chưa chắc họ sẽ chủ động thay thế bởi chi phí đầu tư khá lớn.

Hải Châu