Một loại quả được trồng rải rác khắp các tỉnh thành của Việt Nam và bán phổ biến khắp các chợ, siêu thị tại Việt Nam là quả ớt. Không chỉ biết đến là một loại quả gia vị có vị cay đặc trưng, quả ớt còn là một loại quả tiền tỷ khi thu về hàng chục triệu USD mỗi năm.

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA), xuất khẩu ớt của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm đạt 8.800 tấn với kim ngạch đạt hơn 21,2 triệu USD, tăng 6,1% về lượng và tăng mạnh 34,8% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Các thị trường xuất khẩu chủ đạo là Trung Quốc với 7.377 tấn, chiếm 83,8% tuy nhiên giảm 0,2% so với cùng kỳ. Lào đứng thứ 2 với 970 tấn, tăng 48% so với 8 tháng/2023. Đứng thứ 3 là Mỹ đồng thời là thị trường xuất khẩu tăng mạnh nhất với 163 tấn, tăng 143,3% so với cùng kỳ năm trước.

Trung Quốc giữ vai trò là thị trường xuất khẩu lớn nhất mặt hàng ớt trong những năm gần đây. Lý giải về vấn đề này, một số chuyên gia và người nông dân nhận định rằng do ớt Việt có độ cay cao và có nhiều loại khác nhau như ớt chỉ thiên, ớt hiểm, ớt sừng vàng, ớt ngọt… đều rất cay.

Hơn nữa, do chênh lệch mùa vụ, như Trung Quốc có mùa thu hoạch ớt chủ yếu khoảng tháng 6 đến tháng 10 hàng năm. Còn ở Việt Nam, ớt trồng thành 2 vụ nên có nhiều thời điểm thu hoạch từ tháng 4 đến đầu tháng 7 và thu hoạch từ tháng 1 đến tháng 2.

Trước đó, từ tháng 3-2022 ớt tươi của Việt Nam được xuất khẩu sang Trung Quốc. Các lô hàng ớt tươi đều phải được xử lý kiểm dịch và chú thích rõ các tham số liên quan trong chứng thư kiểm dịch thực vật.

Trong năm 2023, xuất khẩu ớt đạt kim ngạch 20 triệu USD, tương ứng với hơn 10.000 tấn, tăng mạnh 107% so với năm 2022. Việt Nam là một trong những quốc gia sản xuất ớt lớn nhất thế giới. Các vùng trồng ớt nổi tiếng nhất tại Việt Nam là các vùng miền Trung và Tây Nguyên, đặc biệt là tỉnh Đà Lạt. Ớt Đà Lạt có hương vị đặc biệt và được ưa chuộng bởi màu sắc đa dạng, từ xanh, vàng, đỏ đến tím .

Ớt là loại quả mang lại hiệu quả kinh tế cao vì có thể trồng xen với cây ăn quả và không đòi hỏi nhiều công chăm sóc, phù hợp với điều kiện canh tác của người nông dân trên khắp cả nước.

Thông thường, ớt sẽ được xuống giống cây vào khoảng tháng 9 đến tháng 11 hằng năm. Cây ớt sau 2 tháng trồng bắt đầu cho thu hoạch từ 3 đến 4 đợt trong khoảng 3 tháng, chất lượng quả cao nhất với trọng lượng lý tưởng có thể lên đến 4 kg mỗi cây.

Tại Việt Nam, cây ớt ở Đồng Tháp và đặc biệt là ở huyện Thanh Bình được coi là “vựa ớt lớn nhất miền Tây”. Các xã vùng cù lao và các xã vùng ven sông Tiền là những khu vực tập trung nhiều diện tích trồng ớt. Sản lượng ớt tươi hơn 22.500 tấn/năm. Theo thống kê, diện tích trồng ớt ở tỉnh Đồng Tháp hiện có gần 2.000 ha/năm, năng suất bình quân hơn 10 tấn/ha

Bên cạnh đó, một “thủ phủ” ớt khác của Việt Nam là Lạng Sơn. Tại địa phương này, cây ớt được trồng chủ yếu ở các huyện: Chi Lăng, Lộc Bình, Hữu Lũng, Văn Quan... Các giống ớt truyền thống trước đây đã được thay bằng giống ớt cao sản, năng suất bình quân đạt khoảng 300 đến 500 kg/sào.

Hồng Hương