Ông Trump đã dành những lời chỉ trích mạnh mẽ nhất cho bà Margrethe Vestager - ủy viên cơ quan chống độc quyền của EU, người nổi tiếng toàn châu Âu về thái độ cứng rắn đối với Amazon, Apple và Google qua các cáo buộc lợi dụng vị thế trên thị trường và trốn thuế.

Đồng minh cũng không tha

“Bà ấy ghét nước Mỹ có lẽ còn nhiều hơn bất kỳ người nào tôi từng gặp. Những gì bà ấy làm đối với đất nước chúng tôi. Bà ấy kiện tất cả các công ty của chúng tôi. Kiện Google và Facebook lẽ ra phải là việc của chúng tôi. Họ đã kiện Apple. Họ kiện tất cả”, ông Trump bức xúc.

Thời gian qua, mặc dù chủ trương “Nước Mỹ trên hết” được sử dụng chủ yếu để đả kích Trung Quốc, Tổng thống Mỹ vẫn không “tha” cho các đồng minh thân cận như Nhật Bản, Canada, Mexico và EU.

Ngay trước chuyến công du Nhật Bản tham dự Hội nghị thượng đỉnh G20, ông Trump than vãn rằng liên minh phòng thủ Mỹ - Nhật thiếu sự công bằng.

“Nếu Nhật Bản bị tấn công, chúng tôi sẽ phát động Thế chiến III. Chúng tôi sẽ can thiệp và bảo vệ họ bằng mạng sống và tài sản của mình. Chúng tôi sẽ chiến đấu bằng mọi giá, phải không. Nhưng nếu chúng tôi bị tấn công, Nhật Bản chẳng phải giúp đỡ gì cả. Họ có thể xem diễn biến qua tivi Sony”.

Ông Trump trước đây từng chĩa mũi dùi vào Nhật Bản và Hàn Quốc, một đồng minh quan trọng khác, vì không gánh vác thêm phần chi phí duy trì quân đội Mỹ tại các quốc gia này. Những phát ngôn mới nhất của ông về Nhật Bản có thể sẽ khiến Tokyo “nhíu mày”, khi ông chuẩn bị gặp Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Osaka.

Tại G20, ông Trump cũng sẽ gặp Thủ tướng Đức Angela Merkel, người mà ông đã công khai chỉ trích hồi năm ngoái tại hội nghị thượng đỉnh Nato về việc Đức không đạt được chỉ tiêu dành 2% tổng sản phẩm quốc nội cho quốc phòng.

G20 cũng sẽ có sự xuất hiện của Chủ tịch Hội đồng EU Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean Claude Juncker. Không biết hai vị lãnh đạo này có trao đổi gì với Tổng thống Mỹ về những phàn nàn của ông đối với các hành động pháp lý về chống độc quyền của EU hay không.

Nhận xét của ông Trump về bà Vestager diễn ra đúng vào ngày nữ ủy viên EU bắt tay vào vụ kiện chống độc quyền đối với hãng sản xuất chip Broadcom của Mỹ, cáo buộc họ o ép hợp đồng với các đơn vị sản xuất modem và thiết bị giải mã tín hiệu truyền hình nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh. Broadcom là một trong số ít nhà cung cấp lớn nhất thế giới các linh kiện cho những thiết bị này.

Nữ quan chức “không nể nang ai”

Vụ việc của Broadcom rơi vào thời điểm gần cuối nhiệm kỳ 5 năm của bà Vestager. Trong quãng thời gian đã qua, bà rất thành công trong việc xây dựng hình ảnh về một quan chức “không nể nang ai” với án phạt hàng tỷ euro dành cho Google và Qualcomm vì lạm dụng vị thế thị trường để tấn công đối thủ cạnh tranh, hay bóc trần những thỏa thuận ngầm về ưu đãi thuế mà một số nước EU dành cho các công ty đa quốc gia như Apple, Starbucks và Amazon.

Bà Vestager từng nhiều lần phủ nhận mình có định kiến với doanh nghiệp Mỹ và dẫn chứng nhiều quyết định tương tự đã được đưa ra nhằm vào các công ty châu Âu, điển hình là việc truy thu thuế Ikea, Fiat và tập đoàn năng lượng Engie của Pháp.

Ông Trump không phải là Tổng thống Mỹ đầu tiên tỏ thái độ không hài lòng với bà Vestager. Vào năm 2015, Tổng thống Barack Obama từng cho rằng nhiều hành động mang danh nghĩa chống độc quyền và trốn thuế nhằm vào doanh nghiệp Mỹ là mang động cơ thương mại. Nhưng ngôn ngữ của ông Obama ôn hòa hơn, khi nhấn mạnh rằng các chính trị gia châu Âu “săm soi” các tập đoàn công nghệ Mỹ là để bảo vệ doanh nghiệp trong nước, chứ không phải vì thù ghét cá nhân nào đối với nước Mỹ.

Ủy ban châu Âu chưa đưa ra bình luận về phát biểu mới nhất của ông Trump. Mặc dù sắp kết thúc nhiệm kỳ ủy viên chống độc quyền, song bà Vestager vẫn đang là ứng viên sáng giá cho ghế Chủ tịch tiếp theo của Ủy ban châu Âu.

Hải Châu