Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các dịch vụ ngân hàng điện tử ngày càng phổ biến và tiện lợi. Tuy nhiên, đi kèm với đó là sự gia tăng không ngừng của các hình thức lừa đảo công nghệ cao.

Gần đây, Vietcombank đã liên tục phát đi cảnh báo về các tin nhắn giả mạo thông báo đổi điểm thưởng - một chiêu trò tinh vi nhắm vào sự bất cẩn của người dùng. Không chỉ làm mất tiền, những vụ việc này còn gióng lên hồi chuông báo động về rủi ro bảo mật trong thời đại số.

Vậy, người dùng cần làm gì để tự bảo vệ mình trước những mối nguy ngày càng phức tạp?

Một cú nhấp có thể "cháy túi"

Theo ghi nhận của Vietcombank, ngày càng có nhiều phản ánh từ khách hàng về việc nhận được tin nhắn mạo danh ngân hàng, thông báo rằng điểm thưởng từ chương trình khách hàng thân thiết sắp hết hạn và hướng dẫn cách đổi quà. Tuy nhiên, đây thực chất là một hình thức lừa đảo tinh vi nhằm đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của người dùng.

Kẻ gian thường gửi các tin nhắn giả danh Vietcombank với nội dung hấp dẫn, đánh vào tâm lý tiếc của và kỳ vọng nhận quà của người dùng. Tin nhắn thường kèm theo các đường link giả mạo như: vietcom.top, viettcamd.top-vn, viettcad.top, vietcommbank.top…

Khi người dùng nhấp vào, họ sẽ bị chuyển đến một trang web có giao diện gần giống hệt với website chính thức của Vietcombank. Tại đây, khách hàng được yêu cầu điền các thông tin quan trọng như số thẻ ngân hàng, mã OTP, tên đăng nhập, mật khẩu… với lý do “xác nhận đổi điểm thưởng”.

Chỉ cần thực hiện thao tác cung cấp thông tin một lần, tiền trong tài khoản ngân hàng có thể bị rút sạch trong tích tắc. Nhiều nạn nhân chỉ phát hiện sự việc khi đã quá muộn, khiến việc truy vết và thu hồi tiền gặp rất nhiều khó khăn.

Trước tình hình này, Vietcombank đã lên tiếng cảnh báo: Điểm thưởng trong chương trình VCB Loyalty không thể quy đổi thành tiền mặt. Ngân hàng không bao giờ gửi tin nhắn hay email có đính kèm đường link yêu cầu xác nhận thông tin cá nhân. Đặc biệt, khách hàng không nên truy cập các đường link lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc và tuyệt đối không chia sẻ thông tin bảo mật như mã OTP, số thẻ cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.

Nếu người dùng đã lỡ cung cấp thông tin cho website giả mạo, cần ngay lập tức khóa thẻ, liên hệ trực tiếp với tổng đài hoặc đến chi nhánh Vietcombank gần nhất để được hỗ trợ khẩn cấp.

Không chỉ dừng lại ở Vietcombank, hình thức lừa đảo qua tin nhắn này đang lan rộng tới nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính khác. Các cơ quan quản lý đã liên tục cảnh báo, đồng thời kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác, đặc biệt là khi thực hiện các giao dịch tài chính trực tuyến.

Cảnh báo lỗ hổng và rủi ro tài chính từ tội phạm mạng

Theo các chuyên gia an ninh mạng tại Công ty CyberGuard Việt Nam, thủ đoạn lừa đảo qua tin nhắn như trên là một phần trong chuỗi hoạt động của các nhóm tội phạm mạng chuyên nghiệp. Đây là hình thức tấn công phishing (giả mạo) - được thiết kế để đánh cắp thông tin cá nhân một cách tinh vi và khó phát hiện.

Các nhóm lừa đảo thường mua dữ liệu người dùng từ “chợ đen”, sau đó sử dụng công nghệ để gửi hàng loạt tin nhắn mạo danh ngân hàng. Giao diện website giả mạo được đầu tư kỹ lưỡng, khiến người dùng không cảnh giác sẽ dễ dàng bị mắc bẫy. Ngoài ra, các đối tượng còn có thể tạo số điện thoại giả mạo trùng với tổng đài của ngân hàng, khiến nạn nhân càng tin tưởng.

Ở góc độ kinh tế, các chuyên gia tài chính cho rằng, các vụ lừa đảo ngân hàng không chỉ gây tổn thất tài chính cho cá nhân, mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào hệ thống tài chính số. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, việc bảo vệ an toàn thông tin và giao dịch của người dân là ưu tiên hàng đầu.

Việt Nam đang phát triển mạnh các dịch vụ ngân hàng số, ví điện tử, thanh toán không tiền mặt… Điều này vô hình trung khiến tội phạm mạng ngày càng gia tăng, bởi lợi ích kinh tế từ các vụ lừa đảo là rất lớn. Chỉ cần chiếm đoạt thành công vài tài khoản mỗi tuần, các nhóm tội phạm có thể thu về hàng trăm triệu đồng. Trong khi chi phí vận hành của chúng gần như bằng không.

Thực tế cho thấy, không có công nghệ nào an toàn tuyệt đối nếu yếu tố con người không được đảm bảo. Người dùng cần ghi nhớ một nguyên tắc quan trọng: “Ngân hàng không bao giờ yêu cầu cung cấp thông tin bảo mật qua tin nhắn, email hay đường link”. Bất kỳ nội dung nào yêu cầu như vậy đều là dấu hiệu của lừa đảo.

Ngoài ra, cần thường xuyên cập nhật kiến thức an ninh mạng, kiểm tra các kênh thông tin chính thống trước khi thực hiện bất kỳ thao tác tài chính nào và quan trọng nhất: đừng vì vài phần quà ảo mà đánh đổi tài sản thật.

Tiến Anh