Theo số liệu thống kê về tổng phương tiện thanh toán toàn nền kinh tế trong tháng 1 vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố cho thấy, tổng phương tiện thanh toán toàn nền kinh tế đạt hơn 13,7 triệu tỷ đồng, tăng 2,59% so với cuối năm 2021.

Tổng tiền gửi tại các tổ chức tín dụng đạt hơn 10,9 triệu tỷ đồng, tăng 0,32% so với đầu năm, tương đương gần 35.000 tỷ đồng. Trong đó, tiền gửi dân cư tăng hơn 103.000 tỷ đồng chỉ trong tháng 1, tương đương tăng 1,95% lên hơn 5,4 triệu tỷ đồng. Đây là tháng tiền gửi của người dân tăng mạnh nhất trong nhiều tháng trở lại đây.

Trái lại, tốc độ tăng trưởng tiền gửi tại các tổ chức kinh tế ghi nhận giảm hơn 68.000 tỷ, tương đương giảm 1,21% xuống hơn 5,57 triệu tỷ đồng.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ mới đây, số liệu công bố của NHNN cho biết, đến 25/2, huy động vốn tăng 1,29% (VND tăng 1,30%, ngoại tệ tăng 1,24%) so với cuối năm 2021.

Mặc dù tốc độ tăng trưởng huy động vốn từ nhóm dân cư mạnh nhất trong nhiều tháng trở lại đây, nhưng vẫn còn khá thấp so với giai đoạn trước khi xảy ra dịch bệnh. Theo đó, giai đoạn từ 2017-2018, số dư tiền gửi ngân hàng của dân cư đều cao hơn từ vài trăm nghìn tỷ cho tới hơn 1 triệu tỷ đồng so với nhóm khách hàng doanh nghiệp. Tuy nhiên, chênh lệch này đã giảm liên tục trong 2 năm trở lại đây.

Chi tiết hơn, riêng năm 2021, số dư tiền gửi của người dân tại các ngân hàng chỉ tăng hơn 158.600 tỷ đồng, chưa bằng một nửa so với số tăng thêm trong năm 2020. Tương tự, tại năm 2020, tăng trưởng số dư tiền gửi của người dân cũng giảm gần một nửa so với giai đoạn 2018-2019.

Nhìn nhận diễn biến trên, nhiều chuyên gia cho rằng nguyên nhân chính là do mức lãi suất giảm sâu, trong khi đó, các kênh đầu tư khác như bất động sản phục hồi, chứng khoán tăng trưởng mạnh, trái phiếu doanh nghiệp hấp dẫn… đã khiến người dân tìm tới những kênh đầu tư này.

Tuy nhiên, thời điểm đầu năm, nhiều ngân hàng đã tăng mạnh lãi suất tiết kiệm nhằm thu hút tiền nhàn rỗi trong dân, trong đó có kỳ hạn tăng đến 0,9%/năm.

Do đó, việc tiền gửi dân cư tăng mạnh ngay trong tháng 1 là không quá bất ngờ. Hơn nữa, đây cũng là thời điểm nhu cầu sử dụng tiền mặt của người dân tăng cao nhằm phục vụ chi tiêu trong dịp Tết Nguyên đán.

Kết quả điều tra xu hướng tín dụng của các tổ chức tín dụng (TCTD) quý I/2022 của Vụ Dự báo, Thống kê (Ngân hàng Nhà nước) vừa công bố cho thấy các tổ chức tín dụng kỳ vọng huy động vốn toàn hệ thống tăng bình quân 2,6% trong quý I/2022.

Trong báo cáo mới đây, Các chuyên gia SSI Research nhận định: "Nhìn chung, tăng trưởng huy động vốn đã cải thiện so với giai đoạn nửa cuối năm 2021 nhưng vẫn chưa hồi phục về mức tăng trưởng trước dịch, phản ánh môi trường lãi suất thấp đã và đang được duy trì trong 2 năm trở lại đây".

Với áp lực lạm phát ngày càng hiện hữu, SSI Research cho rằng mặt bằng lãi suất đã chạm đáy và tốc độ tăng lãi suất trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào tốc độ phục hồi và lạm phát. “Chúng tôi kỳ vọng huy động vốn có thể tăng trong thời gian tới do xu hướng tăng của lãi suất huy động có khả năng thu hút lượng tiền gửi lớn hơn”, nhóm chuyên gia SSI Research nhận định.

Thanh Hoa