Dù bà May kỳ vọng quá trình đàm phán sẽ chỉ kéo dài 2 năm, song các quan chức EU lại cho rằng việc này là rất khó.

Như vậy là 9 tháng sau khi người dân bỏ phiếu quyết định rời khỏi EU, nước Anh mới có văn bản chính thức được chuyển tới tận tay Chủ tịch Hội đồng EU Donald Tusk, thông qua đại diện thường trực của Anh tại EU Tim Barrow, để kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Lisbon.

Trong vòng 48 giờ sau đó, ông Tusk sẽ đưa ra dự thảo hướng dẫn đàm phán gửi tới 27 nước thành viên còn lại, trước khi đại sứ của 27 quốc gia này nhóm họp để cùng thảo luận kế sách.

Vị Thủ tướng vất vả nhất

Bản thân bà May là người phản đối Brexit ngay từ đầu. Nhưng nay, ở vị trí của người thuyền trưởng, lại phải kêu gọi mọi người đoàn kết: “Chúng ta đã quyết định rời EU, thì đây là lúc phải đồng lòng”.

Bà cũng cam kết sẽ đàm phán hết sức vì quyền lợi của tất cả mọi người trên khắp Vương quốc Anh, bất kể “người trẻ, người già, người giàu, người nghèo, từng thành phố, thị trấn, đất nước và các làng mạc xa xôi”.

Dự kiến, thời gian đàm phán sẽ kéo dài 2 năm, trước khi nước Anh chính thức mất tư cách thành viên EU, từ cuối tháng 3/2019.

So với những người tiền nhiệm, rõ ràng là nữ Thủ tướng 60 tuổi sẽ phải đối mặt với thử thách “xương xẩu” hơn hẳn, đó là vừa phải giằng co với 27 “chiến hữu cũ” về hàng loạt lĩnh vực đau đầu, như tài chính, thương mại, an ninh; vừa phải giữ vững sự ổn định của Vương Quốc Anh trước tuyên bố đòi tách ra độc lập của Scotland và mong muốn ở lại EU của Bắc Ai-len.

Trong ngày 28/3, Quốc hội Scotland đã ủng hộ việc tổ chức trưng cầu dân ý về quyền độc lập của nước này, cho dù bà May ngay lập tức gạt đi, vì cho rằng thời điểm không phù hợp.

Tại Bắc Ai-len, các đảng phái đối lập vẫn chưa thể giải quyết xong cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài suốt hơn 2 tháng qua; còn những chính trị gia theo chủ nghĩa dân tộc Sinn Fein thì kêu gọi bỏ phiếu “thoát Anh và nhập vào Cộng hòa Ireland”.

Nữ Thủ tướng 60 tuổi của Anh sẽ phải đối mặt với thử thách “xương xẩu”

Hai năm là chưa đủ

Về triển vọng đàm phán với EU, bà May hứa hẹn sẽ bảo đảm khả năng tiếp cận thị trường châu Âu theo hướng có lợi nhất cho doanh nghiệp Anh, song song với việc nước này chủ động tham gia thêm các hiệp định thương mại tự do khác với các nước ngoài châu Âu và áp đặt kiểm soát người nhập cư từ lục địa già.

Tuy nhiên, nhiều câu hỏi khó vẫn còn bỏ ngỏ, như: doanh nghiệp xuất khẩu có được miễn thuế khi thâm nhập thị trường EU không, hay các ngân hàng Anh có còn được cung cấp dịch vụ cho khách hàng EU nữa không, quyền lợi của người dân EU sinh sống ở Anh và người dân Anh sống trong EU sẽ được giải quyết thế nào…

Bà May cũng sẽ ưu tiên đàm phán để nước Anh không còn chịu sự điều chỉnh của Tòa án Công lý châu Âu, đồng thời giảm thiểu xung đột thương mại với các thành viên EU.

Hai năm là khoảng thời gian để Anh chính thức rũ bỏ tư cách thành viên Liên minh châu Âu và nữ Thủ tướng Anh đặt chỉ tiêu hoàn tất đàm phán tất cả mọi thứ - từ việc rời đi thế nào đến quan hệ thương mại tương lai ra sao - trong khoảng thời gian này. Tuy nhiên, giới chức EU cho rằng như thế là hơi quá tham vọng.

Đối với Anh, kết quả của cuộc đàm phán sẽ định hình bức tranh triển vọng của nền kinh tế lớn thứ năm thế giới và thời gian sẽ có câu trả lời liệu London có còn duy trì được vị thế của một trung tâm tài chính hàng đầu thế giới hay không.

Về phần EU, giữa muôn trùng dồn dập những cơn bão khủng hoảng nợ công và người tị nạn, việc Anh quay lưng bỏ đi là cú sốc lớn nhất trong 60 năm nỗ lực xây dựng một châu Âu thống nhất, sau hai cuộc chiến tranh thế giới tàn khốc.

Lãnh đạo nhiều nước thành viên EU từng khẳng định họ không muốn làm gì để trừng phạt Anh, nhưng với sự trỗi dậy của các đảng phái theo chủ nghĩa dân tộc và “bài EU” thì họ cũng khó có thể mềm mỏng hào phóng với London được nếu không muốn các nước thành viên khác “học tập” theo Anh.

Hải Châu