Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu 595.700 tấn thịt và sản phẩm từ thịt với trị giá hơn 1,7 tỷ USD, tăng 11,4% về lượng và tăng 32,4% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Nhóm thịt và phụ phẩm gia cầm chiếm tới 36,5% tổng lượng nhập khẩu, tương đương gần 217.400 tấn, kim ngạch đạt 221,1 triệu USD và chiếm 13% tổng giá trị nhập khẩu toàn ngành thịt. Trong đó, thịt gà chiếm trên 90% lượng gia cầm nhập về, chủ yếu là hàng đông lạnh pha cắt, riêng đùi gà chiếm khoảng 71,5%.

Nghịch lý gà nhập khẩu rẻ hơn cả rau xanh

Đáng chú ý, giá nhập khẩu bình quân mỗi kg thịt và phụ phẩm gia cầm chỉ khoảng 1,02 USD, tương đương 26.500 đồng. Mức giá này giảm gần 29% so với cùng kỳ năm trước, dù lượng nhập khẩu tăng hơn 40%.

Mặt bằng giá siêu rẻ nhanh chóng tạo ưu thế vượt trội khi phân phối ra thị trường. Khảo sát tại Hà Nội ghi nhận đùi gà đông lạnh nhập khẩu bán lẻ chỉ 45.000 - 55.000 đồng/kg, ngang bằng hoặc thấp hơn nhiều loại rau vốn dao động từ 45.000 - 80.000 đồng/kg. Lòng và mề đông lạnh nhập khẩu có giá chỉ 30.000 - 35.000 đồng/kg.

Ngược lại, thịt gà công nghiệp trong nước như cánh, đùi, ức có giá 70.000 - 100.000 đồng/kg, cao hơn đùi gà nhập khẩu từ 15.000 - 55.000 đồng/kg, tương đương mức chênh lệch 21 - 55%.

Nhờ lợi thế giá rẻ, thịt gà ngoại nhanh chóng chiếm lĩnh các kênh tiêu thụ nhạy cảm về chi phí. Tại Hà Nội, đùi, cánh, chân gà đông lạnh ngoại nhập được tiêu thụ phổ biến tại các bếp ăn tập thể, cơ sở suất ăn công nghiệp và quán ăn, trong khi dòng gà dai nguyên con phục vụ phân khúc quay, nướng.

Chị Phương, tiểu thương kinh doanh thịt gà tại chợ Tây Mỗ (Hà Nội), cho biết gà đông lạnh ngoại rẻ hơn 40 - 50% so với gà nội nên gần như chỉ bán cho các cơ sở chế biến thương mại thay vì khách mua lẻ. Thậm chí tại thủ phủ chăn nuôi Đồng Nai, nhiều bếp ăn công nghiệp cũng chuyển sang dùng thịt gà nhập khẩu nhằm hạ chi phí nguyên liệu.

Lý giải nguyên nhân gà ngoại có giá rẻ khó tin, ông Nguyễn Quý Khiêm, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VPA), cho biết hàng về Việt Nam chủ yếu là đùi, cổ, cánh và phụ phẩm ăn được.

Tại nhiều nước xuất khẩu ở châu Âu hoặc châu Mỹ, thói quen tiêu dùng ưu tiên ức gà, khiến các doanh nghiệp giữ lại phần thịt này để bán trong nước với giá cao gấp khoảng bốn lần các phần còn lại. Nhờ đó, họ gần như đã thu hồi đủ chi phí sản xuất, dẫn tới việc các phần như đùi, cổ, cánh được xuất sang các nước như Việt Nam với mức giá rất thấp. Đối với nhóm phụ phẩm như lòng hay mề, đây là những sản phẩm gần như không được ưa chuộng tại thị trường bản địa, do đó việc doanh nghiệp bán sang các thị trường có nhu cầu vừa đem lại nguồn thu vừa giúp họ tiết kiệm chi phí xử lý chất thải.

Mặt khác, các nước như Mỹ và Brazil sở hữu nguồn thức ăn chăn nuôi tại chỗ rẻ, chăn nuôi quy mô lớn ứng dụng công nghệ cao, kéo giá thành sản xuất gà chỉ còn khoảng 16.000 -  20.000 đồng/kg, thấp hơn hẳn Việt Nam.

Người nuôi trong nước thêm áp lực

Cơn sốt hàng nhập khẩu tràn về đúng thời điểm tổng đàn gia cầm trong nước tăng mạnh từ cuối năm 2025 sang đầu năm 2026, dẫn đến tình trạng dư cung trên diện rộng. Phân khúc chịu tác động nặng nề nhất là gà công nghiệp lông trắng ngắn ngày.

TS Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, nhận định thị trường gia cầm nửa cuối năm 2026 đang đối mặt áp lực dư cung rất rõ rệt. Nguồn cung trong nước dồi dào kết hợp với các loại đùi, cánh gà đông lạnh nhập khẩu có giá bán thường thấp hơn gà tươi nội địa từ 30% đến 40% đã tạo ra sức ép cạnh tranh mang tính sống còn đối với các trang trại nuôi gà công nghiệp.

Đồng quan điểm, đại diện Hiệp hội Chăn nuôi Đông Nam bộ cho biết người nuôi gà công nghiệp tại Đồng Nai hiện đang gánh khoản lỗ ít nhất khoảng 30.000 đồng/con xuất chuồng. Không chỉ chịu sức ép từ giá bán thấp, người chăn nuôi còn bị bào mòn biên lợi nhuận bởi chi phí đầu vào tăng vọt.

Việt Nam nhập 200-300 nghìn tấn thịt gà đông lạnh mỗi năm dù có đàn gia cầm lớn top 10 thế giới

Tính từ đầu năm đến nay, giá thức ăn chăn nuôi đã trải qua ít nhất 4 lần điều chỉnh tăng với mức lũy kế khoảng 1.500 đồng một kg, cùng với đó là đà tăng giá của điện lưới, xăng dầu và chi phí nhân công. Tình hình này khiến nhiều chủ trại không dám tái đàn do nhận thấy rủi ro thua lỗ quá lớn.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 8, thị trường ghi nhận sự phân hóa giá rất lớn giữa các vùng miền. Với phân khúc gà công nghiệp lông trắng, giá bán tại miền Bắc tăng 2.000 đồng lên 37.000 đồng/kg, nhưng tại miền Trung lại giảm 7.000 đồng xuống 25.000 đồng/kg, và tại miền Nam giảm 8.000 đồng xuống mức 25.000 đồng/kg.

Trước đó, Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cũng ghi nhận giá gà trắng phía Nam có thời điểm chạm đáy 22.000 - 24.000 đồng/kg, thấp hơn giá thành sản xuất khiến người nuôi thua lỗ triền miên.

Đối với gà thịt lông màu, giá tại miền Bắc tăng mạnh 17.000 đồng lên 64.000 đồng/kg. Ngược lại, giá tại miền Trung giảm 3.000 đồng xuống 44.000 đồng/kg và khu vực miền Nam giảm 2.300 đồng xuống 46.000 đồng/kg.

Trước áp lực bủa vây người chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng thị trường sẽ phục hồi trong quý IV năm 2026 khi nhu cầu tiêu thụ thịt gia cầm gia tăng phục vụ mùa tiệc tùng, cưới hỏi cuối năm và chuẩn bị nguồn hàng cho dịp Tết Nguyên đán.

Thanh Hoa