Bộ trưởng NN& PTNT Cao Đức Phát, Trưởng Ban Chỉ đạo (BCĐ) Trung ương về phòng, chống thiên tai, cho biết, năm 2015, thiên tai tuy xảy ra ít về số lượng, nhưng cường độ tác động một số đợt lại ở mức cao kỷ lục.

Ít nhưng dữ dội

Trong giai đoạn 5 năm từ 2011 - 2015, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH), thiên tai diễn ra bất thường và cực đoan. Có 5 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới hoạt động ở Biển Đông, trong đó có 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta. Nắng nóng gay gắt với nền nhiệt cao kéo dài kỷ lục (cao nhất trong 60 năm trở lại đây) xảy ra trên diện rộng từ Bắc bộ đến các tỉnh Nam Trung bộ. Mưa đặc biệt lớn tại Quảng Ninh kéo dài trong 10 ngày (từ 25/7 - 5/8) với tổng lượng mưa đạt trên 1.500 mm tại Cửa Ông (lớn nhất trong 50 năm trở lại đây). Thiên tai năm 2015 đã làm 154 người chết, trong đó có 94 người chết do lũ, lũ quét và sạt lở đất; 60 người chết do lốc, sét; 127 người bị thương; 1.242 nhà bị đổ, sập, trôi; 35.233 nhà bị ngập, hư hỏng; hơn 445.000 ha diện tích lúa và hoa màu bị thiệt hại. Ước tính tổng thiệt hại khoảng 8.114 tỷ đồng.

Tính chung trong 5 năm, thiên tai đã khiến 1.128 người chết và mất tích (trung bình mỗi năm có 226 người chết và mất tích) giảm 53% so với giai đoạn 2006 - 2010 (478 người chết, mất tích/năm). Thiệt hại về vật chất trung bình mỗi năm 13.647 tỷ đồng(tương đương 660 triệu USD/năm) giảm 32% so với giai đoạn 2006 - 2010 (976 triệu UDS/năm).

Những năm qua, công tác phòng, chống thiên tai luôn được sự quan tâm của Đảng, Chính phủ, các cấp chính quyền và người dân. Trong giai đoạn 2011 - 2015, nhiều hệ thống công trình phòng chống thiên tai lớn đã được xây dựng và đưa vào sử dụng, như hệ thống đê sông, biển với tổng chiều dài lên tới 10.500km, 6.648 hồ chứa thủy lợi, quy hoạch và xây dựng 70 khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, di dời tổng số 71.106 hộ dân vùng thiên tai nguy hiểm. Hoàn thành quy hoạch hệ thống báo động trực canh cảnh báo sóng thần cho vùng có nguy cơ cao. Lắp đặt thiết bị kết nối vệ tinh và giám sát cho 3.000 tàu cá công suất lớn, khai thác hải sản xa bờ.

Giai đoạn 2011 - 2015, Thủ tướng Chính phủ đã có các quyết định hỗ trợ các địa phương bị thiệt hại do thiên tai với tổng kinh phí là 7.694 tỷ đồng và 47.298 tấn gạo.

Nắng nóng gay gắt gây hạn hán ở nhiều khu vực trong năm 2015

Huy động mọi nguồn lực

Nhận định về khả năng diễn biến thiên tai thời gian tới, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho rằng do tác động của BĐKH, thiên tai có xu hướng diễn ra khốc liệt hơn, nhiều cực đoan hơn. Trong khi đất nước phát triển,nhiều cơ sở về kinh tế được hình thành nên đe dọa của thiên tai đối với kinh tế, người dân có thể lớn hơn, khả năng gây ra thiệt hại lớn hơn, nhất là về kinh tế. Vì thế, chúng ta cần phải có kế hoạch để lường trước các tình huống và đưa ra những phương án để đối phó. Trước hết, phải làm cho quá trình phát triển KT-XH, đặc biệt là xây dựng các cơ sở hạ tầng cũng như các cơ sở về kinh tế phải được tính đến những khả năng về thiên tai. Đặc biệt, không được làm cho thiên tai trở lên khốc liệt hơn hay khó khăn hơn trong những khu vực cụ thể và đối với chính cơ sở kinh tế đó.

Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết nhiệm vụ trọng tâm của công tác phòng chống thiên tai trong giai đoạn 2016 - 2020 sẽ tập trung tăng cường năng lực phòng, chống thiên tai của các bộ, ngành và địa phương để phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả, hạn chế thấp nhất thiệt hại do các loại hình thiên tai gây ra. Tiếp tục hoàn thiện thể chế phòng chống thiên tai; tăng cường công tác truyền thông trong phòng chống thiên tai; tiếp tục huy động các nguồn lực đẩy nhanh thực hiện các dự án, đề án phòng chống thiên tai. Đồng thời, tăng cường ứng dụng KH-CN phục vụ công tác tham mưu, chỉ đạo, ứng phó với thiên tai.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo, trước xu hướng thiên tai ngày càng khó lường và khó dự báo vì vậy công tác phòng chống thiên tai phải luôn hướng tới mục tiêu hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản của nhân dân. Phó Thủ tướng đề nghị, các thành viên của BCĐ Trung ương về phòng, chống thiên tai cần phát huy hết vai trò, trách nhiệm trong công tác chỉ đạo điều hành nhằm không “để lọt” những sơ suất, thiếu sót trong công tác phòng, chống thiên tai.

Thu Hường