Ngày 10/5, Mỹ tăng thuế từ 10% lên 25% với 250 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Trung Quốc nhanh chóng tuyên bố đáp trả, tăng thuế từ 5 - 10% lên 5 - 25% với 60 tỷ USD hàng hóa Mỹ từ ngày 1/6.

Trong hai năm tới, mô hình của Bloomberg cho thấy tăng trưởng của Trung Quốc và Mỹ sẽ giảm lần lượt 0,5% và 0,2% so với không có chiến tranh thương mại. GDP toàn cầu cũng giảm.

Mỹ còn dọa áp thuế 25% lên thêm khoảng 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, đồng nghĩa toàn bộ hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ chịu thuế. Động thái trên chắc chắn sẽ bị đáp trả.

Trong trường hợp thuế 25% được áp lên toàn bộ hàng hóa thương mại song phương, mô hình cho thấy GDP của Trung Quốc, Mỹ và thế giới lần lượt giảm 0,8%, 0,5% và 0,5% vào giữa năm 2021.

Kịch bản ác mộng của Hanson và Orlik có thêm yếu tố thị trường chứng khoán giảm 10%. Trong trường hợp này, GDP Trung Quốc, Mỹ và thế giới lần lượt giảm 0,9%, 0,7% và 0,6% vào giữa năm 2021. Thị trường chứng khoán giảm tạo ra lực cản với tiêu dùng và đầu tư, khiến ảnh hưởng gia tăng.

Hệ quả của bất kỳ kịch bản nào cũng sẽ lan ra ngoài phạm vi Mỹ và Trung Quốc, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Theo kịch bản của nhà kinh tế Maeva Cousin của Bloomberg, đòn giáng mạnh nhất từ việc xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm sẽ rơi vào Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Malaysia - nằm trong chuỗi cung ứng xuất khẩu của châu Á.

Khoảng 1,6% GDP Đài Loan có liên quan đến xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ, máy tính và thiết bị điện tử chiếm tỷ trọng lớn. Con số này với Hàn Quốc và Malaysia lần lượt là 0,8% và 0,7%.

Các nước phụ thuộc nhiều vào việc Mỹ xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc là Canada và Mexico nhưng tác động lên hai quốc gia này ít hơn nhiều so với các nền kinh tế láng giềng Trung Quốc.

Lê Minh