Năm 2014, hàng loạt công ty: Tấn Phát, Việt tiến, Bình Nguyên, Sao Sáng, cổ phần Môi trường đô thị Bắc Ninh… kéo về bãi rác Phù Lãng kinh doanh chất thải công nghiệp và rác thải sinh hoạt làm cho miền quê vốn đã xác xơ lại thêm tai hại, ô nhiễm hoành hành.

Quyết tâm thoát nghèo

Vào mùa mưa, nước từ bãi thải chảy vào thôn An Trạch đen xì, nhầy nhụa, làm các ao cá của dân bị ô nhiễm, cá chết hàng loạt, nhiều người dân phát sinh bệnh tật.

Cuối năm 2018, tỉnh Bắc Ninh đã tạm thời đình chỉ việc đổ chất thải ở Phù Lãng. Với quyết tâm thoát nghèo, bám đất, bám làng giữ đất mẹ quê cha, 7 hộ dân thôn An Trạch đã thành lập HTX tổng hợp An Thịnh. Được trợ giúp của Luật HTX 2012 và công tác dồn điền đổi thửa hậu thuẫn, HTX tập trung được 12,7 ha ruộng, chia ra thành 7 trang trại, mỗi trang trại rộng hơn 1 ha, kinh doanh theo mô hình kinh tế VAC.

Để có vốn hoạt động, thành viên HTX tự nguyện đóng góp được 1 tỷ đồng. HTX cũng vay ngân hàng NN&PTNT được 500.000.000 đồng. Mỗi thành viên đầu tư hàng trăm ngày công để thuê máy đào ao, bê tông hóa bờ vòng, xây dựng hệ thống chuồng trại bằng xi măng, gạch ngói để nuôi lợn, ngan, vịt và thả cá, trồng rau sạch.

Để có nguồn giống tốt, thành viên HTX đi đến Mão Điền - một vùng quê có nghề truyền thống ươm, nuôi cá ở huyện Thuận Thành, để học hỏi kinh nghiệm và mua các loại cá mang về thả.

Nhờ được chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật ngay từ năm đầu tiên, con cá đã mang lại cho HTX nguồn thu lớn: Bình quân đạt 50.000 đồng/kg cá, doanh thu từ cá đạt trên 3 tỷ đồng. Ngan, vịt thịt giá 60.000 đồng/kg. Con lợn cũng bắt đầu có lãi.

Lương bình quân của mỗi thành viên đạt 3.000.000 đồng/tháng. Vào lúc thời vụ, HTX còn phải thuê 20 lao động nữa. HTX bắt đầu thoát nghèo.

Năm 2017, tỉnh Bắc Ninh hợp đồng với tập đoàn Samsung đang hoạt động trên địa bàn để tận dụng nguồn thức ăn thừa hàng ngày doanh nghiệp không sử dụng hết, giao cho Liên minh HTX Bắc Ninh phân phối cho các HTX chăn nuôi. Hàng ngày có xe chở thức ăn đến từng HTX.

Con đường làm ăn mới

Nhờ được tài trợ nguồn thức ăn thường xuyên có chất lượng mà HTX An Thịnh giảm được 50% chi phí tiền cám, đàn lợn được xuất chuồng nhanh, 1 năm 3 lứa, mỗi con xuất chuồng đạt trên 1 tạ.

Để chủ động nguồn giống, HTX đầu tư ươm cá giống. Cá lớn nhanh, mỗi năm thu 2 lần, bình quân mỗi con đạt 4 kg. HTX doanh thu trên 4 tỷ đồng tiền cá. Lương bình quân của thành viên nhờ đó được nâng lên, đạt 5.000.000 đồng/ người/tháng.

Năm 2017 còn mở ra cho HTX một con đường làm ăn mới: Nuôi cá sấu để làm giàu. Đây cũng là món quà của Liên minh HTX Bắc Ninh tặng cho An Thịnh. Ông Nguyễn Minh Phương - Phó Chủ tịch Liên minh HTX, hướng dẫn, giới thiệu giúp An Thịnh liên kết với một công ty nuôi cá sấu ở Thái Bình, mua 200 con cá sấu, mỗi con trị giá 1,6 triệu đồng.

Lúc mới bắt mỗi con nặng 2kg, nay đã lên gần 40kg/con. Nuôi cá sấu phải 2 - 3 năm mới cho thu nhập, nhưng bán ra với giá cao: 160.000 đồng/kg.

Giám đốc Nguyễn Văn Chí - người mở đường nuôi cá sấu đầu tiên của HTX, cho biết: Mỗi ngày cá sấu ăn hết 60 kg cá, nó lớn nhanh về mùa hè, ngủ đông 6 tháng không ăn uống. Mặc dù cá chưa được xuất chuồng, nhưng đã có nhiều thương lái từ Hà Nội đến đặt mua, đầu ra vô hạn. Mỗi lần bán là thu tiền tỷ.

Năm 2018, HTX mở rộng mô hình nuôi lợn thịt và lợn nái. Hiện nay, HTX có 40 con lợn nái giống Đại Bạch, mỗi năm đẻ 3 lứa, mỗi lần đạt 1.000 con và 800 con lợn thịt, mỗi con xuất chuồng đều đạt trên một tạ. Nhờ có nguồn hàng lớn, sạch, các bếp ở khu công nghiệp Quế Võ đều đến hợp đồng mua.

Nhiều người lưu lạc từ phương xa nay đã muốn quay lại An Trạch xin vào HTX góp vốn, làm giàu ngay chính mảnh đất quê hương.

L.Việt