Toyota nhận định rằng trong tương lai không xa, robot sẽ trở nên phổ biến đối với mỗi gia đình, giúp đỡ việc nhà và thậm chí là để bầu bạn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với một xã hội đang già hóa như Nhật Bản, nơi mà 1/4 dân số trên 65 tuổi và hàng triệu người cao niên sống cô đơn một mình.

Gần gũi cuộc sống hơn

Theo các chuyên gia, Toyota đang sở hữu nhiều tài nguyên tốt, như hệ thống dây chuyền lắp ráp tự động hiện đại, đội ngũ nhân sự nhiều năm kinh nghiệm trong ngành công nghiệp robot. Tập đoàn này còn dành riêng 29 tỷ USD cho một trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo mới và trải thảm mời các nhà phát minh, chuyên gia tiếng tăm cùng hợp tác.

Trên thực tế, Toyota bắt đầu thử nghiệm robot từ năm 2004 khi cho ra mắt chú robot chơi kèn với đôi môi và phổi nhân tạo, cùng những ngón tay di chuyển như thật và đủ khả năng tham gia một dàn nhạc thực thụ.

Từ đó đến nay, các dự án nghiên cứu của Toyota ngày càng thiết thực, gần gũi cuộc sống hơn. T-HR3, người máy mới nhất của Toyota, có thể được điều khiển từ xa thông qua các thiết bị đeo trên người sử dụng. Một ngày nào đó, thiết bị này có thể đóng vai trò tứ chi cho những ai bị liệt, hoặc thay thế con người khi cần tiếp cận các khu vực nguy hiểm.

Năm 2015, Toyota đã chi một tỷ USD xây dựng Viện nghiên cứu Toyota tập trung vào trí tuệ nhân tạo tại Thung lũng Silicon. Năm ngoái, công ty tiếp tục thành lập một quỹ 100 triệu USD đầu tư vào các công ty khởi nghiệp và công nghệ robot mới.

Sang năm 2018, hãng sản xuất ôtô này tiến hành tái cấu trúc bộ phận Robot để tăng hiệu suất làm việc và rút ngắn thời gian phát triển. Ban lãnh đạo Toyota xác định “phải đặt ra áp lực ngay trong nội bộ để tiến nhanh hơn nữa”.

Tất nhiên, hành trình đến với robot không trải đầy hoa hồng. Năm 2011, Toyota từng chạy thử một cỗ máy hỗ trợ bệnh nhân lên xuống giường bệnh, nhưng các kỹ sư lại chỉ thử nghiệm trên những tình nguyện viên khỏe mạnh. Đến khi họ nhận ra rằng đối tượng người già yếu cần được dìu đỡ một cách nhẹ nhàng và tinh tế hơn thì cũng là lúc dự án bị gác lại.

Cũng vì nhiều lý do khác nhau, trong đó có rào cản pháp lý, mà nhiều loại robot cứ quanh quẩn trong phòng thí nghiệm, ví dụ như Boston Dynamics. Một công ty được sáng lập bởi các kỹ sư Viện Công nghệ Massachusetts, đã dành hơn 12 năm phát triển robot 4 chân nhưng vẫn chưa nhìn thấy cơ hội được thương mại hóa. Hầu hết trong số 2,1 tỷ USD mà các gia đình bỏ ra để mua robot trong năm 2017 là dành cho máy hút bụi và máy cắt cỏ tự động - không hẳn là những thứ khiến nhiều người phải trầm trồ.

Bước nhảy vọt khỏi phòng thí nghiệm

Toyota nhận định nhu cầu chăm sóc người cao tuổi trong tương lai sẽ thay đổi điều đó. Nhà sản xuất xe hơi Nhật Bản dự báo vào năm 2050, 1/3 lực lượng lao động sẽ phải chu cấp cuộc sống cho số người già gấp đôi so với hiện nay. Thời điểm đó, khoảng 22% dân số toàn cầu hơn 60 tuổi, theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới.

Robot hỗ trợ con người (HSR) của Toyota là sản phẩm mà công ty kỳ vọng đủ khả năng tạo ra bước nhảy vọt từ lý thuyết tới thực tế. Được trang bị đầy đủ chức năng nhưng không hề rườm rà, HSR về cơ bản là một cánh tay di động với màn hình video trên đầu và hai camera lớn để nhận diện khuôn mặt người dùng.

HSR có khối lượng tương đương 6 quả bóng bowling, nhưng chỉ có thể nâng tối đa 1,2 kg. Tuy nhiên, nếu có phần mềm phù hợp, robot này có thể làm được nhiều điều thú vị.

Trong một lần chạy thử cách đây vài tháng, HSR có thể xác định vị trí đặt sách, bút và các vật dụng khác trên bàn làm việc và dọn dẹp một căn phòng bừa bộn. Sử dụng mắt cảm biến và tay kẹp, cỗ máy này có thể xếp ngay ngắn đôi dép trên sàn nhà, một việc đơn giản mà nhiều khi con người không đủ kiên nhẫn để làm cho đúng.

Khi được hỏi về thời điểm tung robot giúp việc ra thị trường, Toyota không có câu trả lời cụ thể. Nhưng theo lời ông Masanori Sugiyama, từng giữ vai trò lãnh đạo chương trình robot Toyota, HSR có thể phục vụ tại các bệnh viện và viện dưỡng lão trong vòng 2 hoặc 3 năm tới để thay thế sức người trong một số công việc như dọn dẹp hoặc phân phát đồ ăn. Những cỗ máy có kỹ năng phức tạp hơn thì thời gian chờ đợi đương nhiên sẽ phải dài hơn.

Hải Châu