Phát biểu tại Quốc hội, ông Pichai nhấn mạnh rằng Thái Lan đang đàm phán với hai quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới để giảm bớt cạnh tranh, nhằm thiết lập sự cân bằng về giá trên thị trường toàn cầu, qua đó đảm bảo thu nhập ổn định cho nông dân.

"Chúng tôi đã thảo luận về vấn đề này, nhưng vẫn cần thêm một cuộc họp để thống nhất các biện pháp cụ thể," ông nói khi đề cập đến các cuộc đàm phán với Ấn Độ và Việt Nam.

Giá gạo giảm mạnh, nông dân kêu cứu

Theo số liệu từ Bộ Thương mại Thái Lan, giá lúa nội địa đã giảm 30% so với cùng kỳ năm trước, xuống mức trung bình khoảng 8.600 baht (255 USD) một tấn vào tháng trước. Điều này đã gây ra làn sóng bất bình trong cộng đồng nông dân, nhiều người yêu cầu chính phủ can thiệp để giúp họ bán được gạo với giá cao hơn.

Thái Lan hiện là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, tuy nhiên, quốc gia này có thể chịu ảnh hưởng nặng nề khi Ấn Độ nối lại hoạt động xuất khẩu gạo. Bộ Thương mại Thái Lan dự báo xuất khẩu gạo của nước này có thể giảm 24% trong năm nay, chỉ đạt khoảng 7,5 triệu tấn, do sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường quốc tế.

Việt Nam, quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ ba thế giới vào năm ngoái, cũng được cho là sẽ đóng vai trò quan trọng trong các cuộc đàm phán.

Bộ Thương mại Thái Lan cho biết cuộc thảo luận với Ấn Độ và Việt Nam được thiết kế nhằm kiểm soát tình trạng cung vượt cầu và ngăn chặn sự sụt giảm giá. Ông Pichai công bố kế hoạch này khi trả lời câu hỏi của Nghị sĩ Narongdet Urankul thuộc Đảng Nhân dân, người đã đặt vấn đề về 2,2 triệu tấn gạo mà Thái Lan vẫn chưa bán được.

Theo Bộ trưởng Thương mại, chiến lược đàm phán sẽ hướng tới việc phối hợp chính sách thị trường giữa ba nước nhằm giảm áp lực cạnh tranh, tạo điều kiện hỗ trợ tốt hơn cho nông dân.

Ngoài ra, Thái Lan cũng đang tìm kiếm các thị trường mới. Ông Pichai tiết lộ rằng nước này đã ký hợp đồng xuất khẩu 370.000 tấn gạo sang châu Phi và sẽ có chuyến công du vào cuối tháng này để hoàn tất thêm các thỏa thuận thương mại quan trọng.

Hợp tác thương mại để kiểm soát cung – cầu

Không chỉ tập trung vào việc điều chỉnh giá gạo, Bộ trưởng Pichai còn đề xuất một chiến lược dài hạn nhằm cải thiện thu nhập cho nông dân bằng cách khuyến khích họ chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.

Ông tiết lộ rằng trong chuyến thăm Nhật Bản gần đây, ông được biết nước này nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn chuối mỗi năm, trong khi Thái Lan chỉ sản xuất được 8.000 tấn và có hạn ngạch xuất khẩu vỏn vẹn 2.000 tấn.

"Nếu nông dân chuyển sang trồng chuối để xuất khẩu sang Nhật Bản, họ có thể kiếm được khoảng 100.000 baht/rai, so với mức 1.000 baht/rai mà họ hiện thu được từ trồng lúa," ông Pichai nhấn mạnh.

Để thúc đẩy kế hoạch này, Bộ đã mời các đại diện thương mại và nhà nhập khẩu Nhật Bản đến khảo sát một trang trại chuối thử nghiệm ở tỉnh Nakhon Ratchasima, nhằm đánh giá tiềm năng mở rộng mô hình sản xuất này.

Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải sự hoài nghi từ nghị sĩ Narongdet, người yêu cầu Bộ trưởng Pichai tham khảo ý kiến từ Bộ Nông nghiệp và các chuyên gia trước khi khuyến khích nông dân thực hiện sự thay đổi mạnh mẽ này. "Tôi nghi ngờ rằng các chuyên gia sẽ ủng hộ việc nông dân từ bỏ trồng lúa để trồng chuối," ông Narongdet bày tỏ quan điểm.

Dù Thái Lan đang tích cực tìm kiếm sự hợp tác với Ấn Độ và Việt Nam, giới quan sát cho rằng còn nhiều thách thức phía trước. Mỗi quốc gia đều có lợi ích riêng trong việc duy trì thị phần xuất khẩu, và chưa rõ liệu các cuộc đàm phán có thể đi đến một thỏa thuận chung hay không.

Trong thời gian tới, diễn biến của giá gạo và tiến trình đàm phán sẽ là yếu tố quyết định chiến lược thương mại của Thái Lan, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu nông dân trồng lúa tại quốc gia này.

Thành An