Năm 2019, UBND xã Ia Băng (huyện Đak Đoa, Gia Lai) phối hợp với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên huyện Đak Đoa mở lớp dạy nghề may cho chị em phụ nữ. Từ nguồn nhân lực này và được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, doanh nghiệp, chị Trần Thị Hoài, ở thôn 5 (xã Ia Băng) thành lập tổ hợp tác may với 20 thành viên. Đây là những chị em không có việc làm, cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn nhưng sau khi được đào tạo nghề và vào tổ hợp tác thì có thu nhập từ 5 đến 6 triệu đồng/người/tháng.

Lao động tăng thu nhập sau dạy nghề

Chị Hoài chia sẻ, ngoài công việc hiện giờ của tổ hợp tác chủ yếu là may, lắp ráp, gia công theo yêu cầu của doanh nghiệp, tới đây chị sẽ cho người đi học thiết kế và nhận trọn gói đơn hàng để tăng thu nhập cho các thành viên.

“Chủ trương, chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương rất thiết thực; không những tạo sinh kế, tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ gìn an ninh, trật tự, xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc. Nguồn lao động may ở địa phương có bao nhiêu tôi sẽ nhận vào tổ hợp tác bấy nhiêu”, chị Hoài cho hay.

Không chỉ nhu cầu học các nghề phi nông nghiệp, mà nhiều lao động nông thôn hiện nay cũng bày tỏ mong muốn được đào tạo bài bản nghề nông nghiệp gắn với thực tiễn của địa phương. Khảo sát hàng năm trên địa bàn tỉnh Sơn La cho thấy, nhu cầu về nghề nông nghiệp chiếm khoảng 80%.

Để nâng cao chất lượng công tác đào tạo nghề, Trung tâm Hỗ trợ nông dân tỉnh Sơn La đã xây dựng kế hoạch phối hợp với Hội Nông dân các huyện, thành phố rà soát nhu cầu học nghề của hội viên để tổ chức các lớp đào tạo nghề phù hợp. Đồng thời, kết nối, giới thiệu một số lao động đến làm việc tại các doanh nghiệp, HTX trên địa bàn tỉnh.

Ông Trần Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ nông dân tỉnh Sơn La, cho biết: Năm 2022, Trung tâm đã xây dựng kế hoạch phấn đấu mở 25 lớp tập huấn cho khoảng 1.000 học viên. Từ đầu năm đến nay, Trung tâm đã tích cực phối hợp với Khoa Nông lâm, Trường Đại học Tây Bắc và Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam mở 17 lớp đào tạo nghề ngắn hạn về kỹ thuật sơ chế, bảo quản nông sản cho 595 học viên, gắn với giới thiệu việc làm sau khi hoàn thành khóa học.

Nhờ đó, các hội viên sẽ tích lũy được kinh nghiệm khi có nguyện vọng đi làm việc tại các cơ sở, nhà máy chế biến nông sản trong và ngoài tỉnh; sau thời gian học tập, toàn bộ học viên được Trung tâm giới thiệu làm việc tại doanh nghiệp, HTX.

Chú trọng liên kết 4 nhà

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tế ở các địa phương cho thấy những “điểm nghẽn”, hạn chế cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Ở các tỉnh miền núi, vùng cao, phần lớn lao động nông thôn là đồng bào dân tộc thiểu số, họ không những hạn chế về trình độ, nhận thức mà còn có những phong tục, tập quán lạc hậu và tâm lý thụ động trong học nghề, tìm việc làm. Vì vậy, công tác đào tạo nghề gặp rất nhiều khó khăn, đòi hỏi phải có những mô hình, cách làm sáng tạo và các chính sách thu hút phù hợp với từng địa phương.

Hiện, việc đào tạo nghề 3 tháng tại thôn, làng như các địa phương đang làm hiệu quả chỉ mới dừng lại ở nâng cao kỹ năng nghề cho lao động tại chỗ; còn việc đào tạo để khởi nghiệp hoặc làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp chưa đáp ứng được. Cần phải có sự liên kết “4 nhà”: Nhà nông (người học), nhà trường, nhà nước, nhà sử dụng lao động theo một quy trình tuyển dụng-đào tạo-giải quyết việc làm.

Đối với tỉnh Gia Lai, ông Trần Thanh Hải, Phó giám đốc Sở LĐ-TB&XH tỉnh Gia Lai khẳng định: Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là một chủ trương lớn, đúng đắn của Đảng, Nhà nước. Tỉnh ủy, UBND và các sở, ngành của tỉnh Gia Lai cũng đề ra nhiều chủ trương, giải pháp nhằm triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn với 48 nghề (28 nghề nông nghiệp, 20 nghề phi nông nghiệp) trong danh mục đào tạo đã được phê duyệt.

Bên cạnh hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp thì tỉnh còn chú trọng liên kết “4 nhà” với các hoạt động tuyên truyền, hướng nghiệp từ cơ sở; tổ chức đào tạo nghề theo vị trí làm việc trong doanh nghiệp, các khu công nghiệp, làng nghề; đào tạo nghề kết hợp với thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn; đào tạo nghề gắn với phát triển HTX, doanh nghiệp nhỏ và vừa, gắn với thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP)...

Thêm vào đó, để công tác đào tạo nghề phát huy hiệu quả hơn nữa, cần phối hợp với các đơn vị đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ về vốn, phương tiện sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và giới thiệu việc làm cho lao động nông thôn sau khi học nghề, nhất là lao động thuộc diện hộ nghèo.

Đồng thời, đa dạng hóa ngành nghề đào tạo; đổi mới nội dung chương trình đào tạo và nâng cao chất lượng đào tạo nghề, phù hợp, đảm bảo theo hướng thiết thực, gắn với nhu cầu thực tế của địa phương, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh..., giúp người lao động nông thôn có việc làm và thu nhập ổn định, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn.

Hồng Nhung