Tại cuộc họp báo ngày 12/1, ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc NHNN, cho biết cơ quan này đã chỉ đạo cho các chi nhánh NHNN địa phương, ngân hàng thương mại chủ động kế hoạch cung ứng tiền mặt, tiền mệnh giá nhỏ, ngoại tệ vào dịp Tết Nguyên đán Bính Thân 2016.

Đến thời điểm này, hệ thống ngân hàng đang dồn sức đảm bảo thanh khoản, cung ứng vốn kịp thời cho nền kinh tế và ứng phó với nhu cầu đột biến phát sinh khác.

Hỗ trợ thanh khoản kịp thời

Chỉ còn khoảng 3 tuần nữa là đến Tết Nguyên đán, nhu cầu giao dịch tiền mặt, ngoại tệ của tổ chức và cá nhân dự báo sẽ tăng đột biến. Do cuối năm là dịp nhiều doanh nghiệp tiến hành trả lương, thưởng cho người lao động và đều dồn vào một thời điểm nên gây khó khăn cho các ngân hàng thương mại trong việc cung ứng lượng tiền mặt lớn.

Thực tế, theo ông Tú, có rất nhiều doanh nghiệp muốn giữ người lao động nên đến cận Tết mới chi trả lương, thưởng cho người lao động.

Bên cạnh đó, nhu cầu chi tiêu mua sắm, nhập khẩu hàng hoá kinh doanh dịp tết, du lịch, vui chơi… cũng khiến hệ thống ngân hàng rơi vào tình trạng căng thẳng thanh khoản.

Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại tiếp cận, thống nhất với các doanh nghiệp, đơn vị có lượng lao động để có kế hoạch chi trả lương thưởng hợp lý, tránh dồn áp lực vào cùng một thời điểm.

Về hệ thống thanh toán, Phó Thống đốc cũng chỉ rõ, dịp Tết bao giờ nhu cầu giao dịch thanh toán cũng tăng đột biến dẫn tới nguy cơ quá tải, ùn tắc.

Còn nhớ dịp Tết Ất Mùi, hệ thống ngân hàng cũng đã phải căng sức “chống đỡ” thanh khoản khi nhu cầu giao dịch thanh toán, rút tiền mặt tăng đột biến.

Trong tuần trước kỳ nghỉ Tết (từ tuần 2/2 đến 6/2/2015), NHNN đã bơm ra 20.603 tỷ đồng trên thị trường mở, gấp 2,8 lần lượng cung trong tuần trước đó, đưa giá trị bơm ròng trong kỳ đạt gần 13.300 tỷ đồng. NHNN đã phải bơm ròng tiền tới 4 tuần liên tiếp để đảm bảo cung tiền cho các nhà băng dịp Tết năm trước.

“Năm nay toàn bộ hệ thống thanh toán liên ngân hàng sẽ kéo dài hoạt động thêm một tiếng trong ngày để đáp ứng mọi thanh toán của người dân cũng như doanh nghiệp. Hệ thống thanh toán liên ngân hàng sẽ được đảm bảo tốt nhất trước, trong và sau Tết”- ông Tú nói.

Phó Thống đốc NHNN cũng nhấn mạnh kế hoạch chủ động ứng phó thanh khoản của cả hệ thống ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch tiền mặt, thanh toán, rút tiền tại các máy ATM.

Để đảm bảo nhu cầu giao dịch tiền mặt của người dân, NHNN đã chỉ đạo NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố “tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu tiền mặt dẫn đến phải khất, hoãn chi, đặc biệt là tiền mặt cho các đối tượng trả trợ cấp xã hội, trả lương, thưởng cho cán bộ, nhân viên của các cơ quan, doanh nghiệp”.

Hệ thống thanh toán liên ngân hàng kéo dài giao dịch thêm một tiếng vào dịp Tết

Đảm bảo ATM “có tiền”

Thời điểm này, NHNN đã chủ động điều chuyển tiền mặt tới các chi nhánh NHNN ở địa phương, ưu tiên những nơi có nhu cầu lớn, tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất lớn như: Bình Dương, Đồng Nai… Dự kiến, việc điều chuyển tiền mặt sẽ hoàn thành vào ngày 25/1/2016.

Trước tình trạng tắc nghẽn, hết tiền của hệ thống máy ATM, NHNN đã yêu cầu các NHTM phải nâng chất lượng dịch vụ ATM, đảm bảo tiếp quỹ kịp thời, siết chặt an ninh ở điểm đặt máy… Khách hàng có thể rút tiền tại các chi nhánh, phòng giao dịch ngân hàng hoặc thanh toán điện tử để giảm ùn tắc.

“Chúng tôi đã yêu cầu các ngân hàng thương mại chủ động xây dựng, triển khai cung ứng tiền kịp thời cho các máy ATM, không để máy hết tiền. Tết năm nay, ngân hàng sẽ đảm bảo tiếp quỹ đầy đủ suốt 9 ngày nghỉ lễ để người dân có thể rút tiền được”- Ông Tú khẳng định.

Dịp Tết năm 2016 này, NHNN cũng chỉ đạo tăng cường đảm bảo cung ứng ngoại tệ kịp thời cho doanh nghiệp, khách du lịch tại các ngân hàng, đại lý thu đổi ngoại tệ.

Với các đối tác doanh nghiệp nước ngoài có nhu cầu thanh toán, NHNN chỉ đạo các ngân hàng thực hiện phục vụ giao dịch thanh toán ngoại tệ, tránh việc nghỉ lễ kéo dài tới 9 ngày làm ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nước ngoài.

Một vấn đề đáng chú ý là nhu cầu sử dụng tiền lẻ, tiền mệnh giá nhỏ cho mùa lễ hội, đền chùa cũng gây áp lực cho các ngân hàng. Theo ông Nguyễn Chí Thành, Cục trưởng Cục phát hành và kho quỹ, từ năm 2013 đến nay, NHNN chủ trương không đưa tiền mới mệnh giá nhỏ vào lưu thông (tiền 500 đồng, 1.000 đồng, 2.000 đồng), chỉ sử dụng tiền đã qua lưu thông.

Chỉ tính 4 năm (2013-2016), việc không phát hành mới tiền lẻ giúp tiết kiệm cho ngân sách khoảng 1.500 tỷ đồng các loại chi phí in, vận chuyển, đóng gói, phân loại, kiểm đếm…

Năm 2015 và 2016, NHNN tiếp tục chủ trương không đưa tiền mới in từ 5.000 trở xuống vào lưu thông, giúp tiết kiệm chi phí lần lượt 580 tỷ đồng và 416 tỷ đồng. Đồng thời, NHNN phối hợp với các cơ quan chức năng, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra việc đổi tiền lẻ trái phép.

Thu Hằng