Kế hoạch của Heathrow bao gồm việc xây dựng một đường băng mới dài 3,5 km, cách hai đường băng hiện tại khoảng 3,2 km về phía Bắc, với chi phí ước tính 18,6 tỷ bảng Anh.

Những cam kết bùi tai

Hơn 10 tháng trước, chính phủ Anh từng lập ra một ủy ban độc lập, nhằm đánh giá và lựa chọn phương án tối ưu, nhằm nâng cao năng lực hàng không trong khu vực Luân Đôn vốn đã sầm uất tới mức quá tải.

Báo cáo sơ bộ đưa ra kết luận nghiêng về giải pháp xây dựng thêm đường băng thứ ba của sân bay Heathrow, ước tính dài 3,5 km và cách hai đường băng hiện tại khoảng 3,2 km về phía Bắc, với chi phí 18,6 tỷ bảng Anh, thay vì chọn nâng cấp sân bay Gatwick ở phía Nam. Tuy nhiên, đến phút chót, quyết định cuối cũng bị đình lại, vì vướng một số vấn đề chính trị nhạy cảm.

Đến hôm 11/5, Heathrow Airport Holdings - công ty sở hữu và vận hành sân bay nhộn nhịp nhất nước Anh - quyết định tung ra “đòn chốt hạ”, bằng cách chấp thuận kéo dài thời gian đóng cửa mỗi ngày từ 11h đêm hôm trước đến 5h30 sáng hôm sau, thay vì từ 23h30 - 4h30 như hiện nay, nếu được phép nâng cấp.

Heathrow cũng tán thành chủ trương thành lập một cơ quan độc lập về kiểm soát tiếng ồn, đồng thời cam kết chỉ nâng cấp sân bay một khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chất lượng không khí. Khó chịu về ô nhiễm không khí và tiếng ồn từ các chuyến bay cất và hạ cánh tại sân bay Heathrow chính là một trong những nguyên nhân lâu nay, khiến người dân xung quanh thường xuyên phàn nàn về sân bay này.

Theo dự tính của Giám đốc điều hành Heathrow - ông John Holland - Kaye, nếu được thông qua, việc xây dựng đường băng mới sẽ bắt đầu vào năm 2020 và có thể khai thác sau đó 5 năm. Hiện tại, cảng hàng không này đang vận hành gần như tối đa công suất.

Ông Holland - Kaye còn tự tin rằng Heathrow sẽ trở thành một sân bay “sạch đẹp hơn, yên tĩnh hơn, đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế Anh”, với cam kết thiết lập một khu vực khống chế xả thải vào năm 2025 và lên kế hoạch thu phí phát thải đối với tất cả phương tiện vào trong khu vực sân bay.

Sân bay Heathrow - một trong những cảng hàng không sầm uất nhất châu Âu

Nghi ngại về hiệu quả thực tế

Sân bay Gatwick, đối thủ trực tiếp của Heathrow trong cuộc chạy đua, vẫn tiếp tục quá trình vận động với lời khẳng định rằng kế hoạch mở rộng của mình là khả thi hơn cả.

Giám đốc điều hành Gatwick - ông Stewart Wingate, chê bai kế hoạch giảm thiểu ô nhiễm không khí của Heathrow là “không đáng tin cậy” và chưa có gì bảo đảm rằng lưu lượng các chuyến bay qua đây sẽ tăng lên nhờ đường băng thứ ba; thậm chí “Heathrow sau khi mở rộng sẽ tác động đến hàng trăm ngàn người, mà hiện giờ may mắn chưa chịu ảnh hưởng của tiếng ồn máy bay, trong khi nếu lựa chọn Gatwick thì chưa tới 3% số đó chịu ảnh hưởng”.

Ông John Stewart - Chủ tịch HACAN ClearSkies - một tổ chức vận động phản đối ô nhiễm tiếng ồn hàng không, thừa nhận Heathrow đã có sự nhân nhượng trong việc điều chỉnh thời gian ngừng tiếp đón các chuyến bay đêm, nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu ban đầu là đến 6 giờ sáng mới mở cửa trở lại.

Ông Stewart cũng nghi ngờ khả năng Heathrow có thể giảm ô nhiễm không khí, bởi nó xuất phát từ lưu lượng các phương tiện giao thông, trong khi việc kiểm soát lưu lượng nằm ngoài khả năng của sân bay này, nên chẳng có cơ sở gì để Heathrow bảo đảm đủ sức khống chế mức ô nhiễm không khí ở dưới ngưỡng cho phép của EU.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Kiểm toán môi trường - bà Mary Creagh, thúc giục Heathrow cần phải tích cực hơn nữa trong việc giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí: “Những hứa hẹn về việc xây dựng thêm phương tiện chở khách ra sân bay hay thu phí xả thải sẽ phải chờ 7 - 10 năm nữa mới có thể thành sự thật. Trong khi đó, người dân sống gần sân bay cần được thấy hành động sớm hơn nhiều, ví dụ như giảm giá vé tàu điện sân bay Heathrow Express để khuyến khích nhiều người sử dụng loại phương tiện này hơn”.

Phương án mở rộng Heathrow hiện vấp phải sự phản đối từ một số thành viên của Đảng Bảo thủ cầm quyền, cũng như thị trưởng mới của Luân Đôn - ông Sadiq Khan - thành viên Đảng Lao động đối lập.

Hải Châu