Sở Y tế TPHCM đã công bố kết luận thanh tra hoạt động tài chính trong mua sắm thuốc và tổ chức, hoạt động dược tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (phường 8, quận 5, TPHCM).

Nợ nần chống chất!

Tính đến ngày 31/8/2014, tổng số nợ chi tiết về thuốc, vật tư thấp hơn báo cáo tài chính là 20,8 tỷ đồng và đến ngày 31/12/2015, tổng số nợ thấp hơn báo cáo tài chính gần 13 tỷ đồng.

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương còn chậm thanh toán công nợ tiền thuốc cho các công ty do các năm 2012-2013, bệnh viện đã mượn tiền thuốc, vật tư để chi thu nhập cho cán bộ, viên chức vượt chênh lệch thu chi trong năm dẫn đến nợ thuốc không nguồn quyết toán gần 103 tỷ đồng.

Chưa kể, tính đến 31/12/2014, nợ tiền thuốc, vật tư các công ty hơn 134 tỷ đồng. Trong đó, 50% là nợ quá hạn và nợ thuốc không có nguồn quyết toán khoảng 67 tỷ đồng. Đến 31/12/2015, nợ tiền thuốc, vật tư các công ty hơn 127 tỷ đồng. Trong đó, 28% là nợ quá hạn và nợ thuốc không có nguồn quyết toán khoảng 45 tỷ đồng.

Qua các sai phạm trên, Giám đốc Sở Y tế Tp.HCM Nguyễn Tấn Bỉnh cho rằng “hoạt động của khoa dược Bệnh viện Nguyễn Tri Phương đã gián tiếp gây ra việc thất thoát thuốc. Điều này ảnh hưởng đến việc điều trị của rất nhiều bệnh nhân tại bệnh viện, thậm chí là cả mạng sống của bệnh nhân nếu như thiếu thuốc trong quá trình điều trị”.

Như vậy, từ đời giám đốc trước tháng 9/2014 là ông Nguyễn Thi Hùng và từ tháng 9/2014 đến nay là ông Võ Đức Chiến, BV Nguyễn Tri Phương đã rơi vào khủng hoảng nợ nần, nhất là nợ tiền thuốc, vật tư tiêu hao.

Việc khủng hoảng này đã khiến nhiều công ty dược phải cắt nguồn cung cấp thuốc cho BV, dẫn đến tình trạng thiếu thuốc, ảnh hưởng tới bệnh nhân. Còn lãnh đạo BV, các khoa phòng thiếu trách nhiệm quản lý, giám sát dẫn đến thất thoát thuốc.

Trách nhiệm này thuộc về các giám đốc bệnh viện qua các thời kỳ gồm ông Nguyễn Thi Hùng, ông Võ Đức Chiến từ trước và sau ngày 3/9/2014. Trách nhiệm của bà Trương Thị Mỹ Linh, Trưởng khoa dược và các dược sĩ có liên quan theo sự phân công của bà Linh.

Ai sẽ chịu trách nhiệm về những sai phạm của bệnh viện Nguyễn Tri Phương gây bức xúc trong thời gian qua?

Sai phạm nghiêm trọng

Đối với ông Nguyễn Thi Hùng, để tồn tại nợ thuốc không nguồn quyết toán (từ năm 2012-2013) gây mất cân đối hoạt động BV, chậm thanh toán nợ cho các công ty là khá nghiêm trọng.

Còn khoa dược luôn báo cáo định kỳ và đột xuất kiểm tra cảm quan về chất lượng thuốc tại các kho và nơi cấp phát thuốc, nhưng kết quả thanh tra của Sở Y tế lại chưa thấy việc kiểm tra, kiểm soát chất lượng thuốc được thống kê tại các báo cáo tồn kho, biên bản kiểm kê hằng tháng...là điều không thể chấp nhận được.

Nội dung kiểm kê không thể hiện số lô, hạn dùng của thuốc, không ghi nhận số lượng theo sổ sách, số lượng kiểm tra thực tế, không xác nhận và tìm nguyên nhân thừa, thiếu hoặc hư hao.

Tại nhà thuốc của BV, dù có bố trí tủ trực dùng để cấp phát ngoài giờ nhưng tủ trực không có khóa. Việc phân chia giữa thuốc của tủ trực và thuốc của nhà thuốc không rõ ràng nên có nguy cơ nhầm lẫn và thất thoát.

Giải trình về vấn đề cấp thuốc, bà Trương Thị Mỹ Linh, Trưởng khoa Dược, BV Nguyễn Tri Phương, giải thích rằng việc sửa số lượng trên phiếu lĩnh thuốc của khoa lâm sàng do phần mềm cài đặt mặc định sẵn số lượng yêu cầu và số lượng thực phát. Vì vậy, khi có một số thuốc hết tạm thời hoặc không đủ về số lượng, nhân viên cấp phát tự sửa và ký tên xác nhận, sau đó khoa phòng sẽ hủy lệnh trên hệ thống phần mềm. Việc sửa số lượng ở kho cấp phát lẻ bảo hiểm y tế nhiều hơn thu phí vì số lượng bệnh nhân và chủng loại thuốc bảo hiểm nhiều gấp 4 lần thu phí.

“Do tình hình công nợ của bệnh viện cao nên lượng thuốc cung ứng không thường xuyên và ổn định. Vì thay đổi tên thuốc sử dụng nên xảy ra hiện tượng thuốc đang sử dụng không có hàng nên phải chuyển sang thuốc khác có công thức, hàm lượng…tương đương và phải hủy lệnh lĩnh (hoàn trả máy), lĩnh lại thuốc khác. Đây là kẽ hở của phần mềm”, bà Linh nói.

Phần mềm là do con người cài đặt nên không thể nào đổ lỗi cho kẽ hở của phần mềm dẫn đến sai phạm trong quán trình nhập thuốc, xuất thuốc và kiểm kê thuốc được.

Hơn nữa, Trưởng khoa dược đã đảm nhiệm hai nhiệm kỳ ở chức vụ trên, theo quy định thì phải luân chuyển, nhưng bệnh viện Nguyễn Tri Phương không thực hiện. Đây là câu hỏi cần có lời giải đáp.

Theo kết luận thanh tra, khoa dược có quan hệ gia đình là chị em, vợ chồng được phân công vào các vị trí công việc có mối liên hệ như kế toán - phụ trách kho, kế toán - cấp phát thuốc. Đây chính là yếu tố nguy cơ làm nảy sinh tiêu cực.

Như vậy, việc sai phạm và thất thoát thuốc tại BV Nguyễn Tri Phương do Trưởng khoa dược và Giám đốc BV qua các thời kỳ gây ra có dấu hiệu của hành vi tham nhũng.

Điều này rất cần các cơ quan chức năng, các cấp có thẩm quyền sớm vào cuộc để làm rõ, nhằm tạo sự trong sạch của ngành y cũng như những người làm ngành y chân chính.

Toàn Thắng