Bộ LĐ-TB&XH đang lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động 2012. Trong đó có nội dung đề xuất phương án tăng tuổi nghỉ hưu.

Theo Bộ LĐ-TB&XH, Điều 187 Bộ luật Lao động quy định tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường là 60 đối với nam và 55 đối với nữ.

Cần thiết tăng tuổi nghỉ hưu

Tuy nhiên, theo Bộ LĐ-TB&XH, do còn nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này, nên dự thảo Luật hiện đang thể hiện 2 phương án tại Điều 187 để xin ý kiến: Phương án 1: giữ như hiện hành nam là 60 tuổi và nữ là 55 tuổi. Phương án 2: tăng tuổi nghỉ hưu của nam lên 62 và nữ lên 58, theo lộ trình mỗi năm tăng 3 tháng để bảo đảm việc tăng tuổi nghỉ hưu được vận hành “mượt mà”, không gây xáo trộn mạnh đến việc bố trí và sử dụng lao động.

Cho biết quan điểm của BHXH Việt Nam về việc tăng tuổi nghỉ hưu, ông Trần Đình Liệu - Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, cho rằng BHXH Việt Nam là cơ quan tổ chức thực hiện luôn luôn phải dự báo tình hình các quỹ. Trong đó, quỹ BHXH là quỹ dài hạn, khác với quỹ khác như quỹ ốm đau, thai sản... Vì vậy, không thể nhìn thấy mất sự cân đối của quỹ BHXH trong 1 - 2 năm, mà chỉ nhìn thấy sau 30 - 40 năm.

“Tuy nhiên, nếu cứ giữ tỷ lệ tuổi nghỉ hưu, mức đóng, mức hưởng như hiện nay thì tới 30 - 40 năm sau, quỹ BHXH sẽ mất cân đối”, ông Liệu cho biết.

Cụ thể, theo tính toán của BHXH Việt Nam, kết dư quỹ đang giảm dần, nếu không nâng tuổi hưu thì đến năm 2037, mức thu sẽ bằng mức chi, sau đó sẽ phải lấy ngân sách bù vào.

Theo công thức từ năm 1995, thời gian đóng trung bình đang là 25 năm, hưởng 13 năm và tuổi thọ trung bình khi về hưu là 54 tuổi.

Việc tăng tuổi nghỉ hưu là bài toán phải tính rất cụ thể

“Giờ tuổi thọ tăng lên 73, vậy cần tới 19 năm hưởng lương thì rõ ràng đang mất cân đối 6 năm. Khi điều chỉnh nhích thêm tuổi như đề xuất thì khoảng hụt sẽ chỉ còn 1,5 - 2 năm, thay vì 6 năm”, ông Liệu nói.

Ông Liệu cũng cho biết thêm, việc Bộ luật Lao động điều chỉnh tuổi nghỉ hưu nam lên 62 tuổi, nữ lên 58 cần đưa ra cơ sở lý luận về chính sách cho phù hợp. Riêng phía BHXH Việt Nam đang giao ban chính sách có con số phân tích về tác động của việc tăng tuổi nghỉ hưu để gửi cho ban soạn thảo của Bộ LĐ-TB&XH, nhằm thông tin với Chính phủ và Quốc hội.

“Quan điểm của ngành BHHX là xây dựng mức tăng tuổi nghỉ hưu, nam được làm việc đến 62 hoặc 65 tuổi. Song mỗi một thời gian, mỗi một môi trường, vị trí làm việc thì tuổi có thể cân đối bù trừ cho nhau”, ông Liệu cho biết.

Vỡ quỹ BHXH là không đúng

Đáng chú ý, ông Trần Đình Liệu cũng khẳng định, quỹ BHXH sẽ không bao giờ bị vỡ. Vì nếu quỹ mất cân đối thì ngân sách nhà nước sẽ chuyển sang. Lâu nay, dùng từ vỡ quỹ là chưa đúng, vì trong luật đã nói ngân sách nhà nước đứng đằng sau BHXH. Nhưng khi hết thì phải lấy từ thuế, từ ngân sách ra. Quỹ này là nguồn lực bổ sung cho xã hội đầu tư cơ sở vật chất.

Đồng quan điểm, trước thông tin về việc nâng tuổi nghỉ hưu để chống mất cân đối quỹ BHXH, ông Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, khẳng định đây là quan điểm hoàn toàn sai lầm.

Theo ông Bùi Sỹ Lợi, quỹ BHXH do Nhà nước quản lý, Nhà nước bảo trợ, nên không bao giờ mất cân đối. Quỹ được quản lý chặt chẽ bằng một Hội đồng trung ương do Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý và luôn được đầu tư tăng trưởng nhằm phát triển, bảo tồn quỹ.

Ngoài ra, trước thông tin Bộ LĐ-TB&XH có Tờ trình Chính phủ dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, trong đó đưa ra hai phương án tuổi nghỉ hưu: Giữ như hiện hành (nam 60 và nữ 55 tuổi) và tăng tuổi nghỉ hưu của nam lên 62 và nữ lên 60, ông Lợi cho rằng việc tăng tuổi nghỉ hưu là bài toán phải tính rất cụ thể.

“Nâng tuổi nghỉ hưu với mục tiêu để sử dụng chất lượng nguồn nhân lực cao nhưng phải tính toán để không ảnh hưởng đến số sinh viên, học sinh ra trường tốt nghiệp mà không có việc làm”, ông Lợi khẳng định.

Thy Lê