Nội dung này vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, thống nhất tại Phiên họp thứ 44, sáng 15/4.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, cho biết Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết của Quốc hội để kéo dài thời gian thực hiện miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định tại Nghị quyết số 55/2010/QH12, Nghị quyết số 28/2016/QH14 và Nghị quyết số 107/2020/QH15 đến hết ngày 31/12/2030.

Mục đích xây dựng nghị quyết, theo Chính phủ, nhằm thể chế hoá chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư vào nông nghiệp, nông dân, nông thôn, góp phần thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao hơn nữa giá trị sản phẩm nông nghiệp, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Tiếp tục phát huy kết quả đạt được của chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp, đảm bảo phù hợp thông lệ quốc tế.

Việc tiếp tục miễn thuế đến hết năm 2030 sẽ không làm giảm thu do đây là chính sách đang được thực hiện trên thực tế. Với đề xuất kéo dài thời gian miễn thuế như quy định hiện hành đến hết ngày 31/12/2030 thì số thuế được miễn khoảng 7.500 tỷ đồng/năm.

"Chính phủ cho rằng đây sẽ tiếp tục là hình thức hỗ trợ trực tiếp tới người nông dân, là nguồn đầu tư tài chính trực tiếp cho khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn để đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, qua đó giúp tạo công ăn việc làm cho người nông dân, cải thiện cuộc sống, gắn bó với hoạt động sản xuất nông nghiệp, góp phần khuyến khích đầu tư, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển bền vững, theo Bộ trưởng.

Đồng thời, việc miễn thuế thể hiện chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, quy hoạch tổng thể phát triển sản xuất ngành nông nghiệp", Bộ trưởng nêu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan bày tỏ quan điểm đồng tình với việc kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030. Tuy nhiên cần nghiên cứu thêm việc tình trạng đất nông nghiệp bị bỏ hoang.

Dẫn chứng việc đi thực tế tại Hải Phòng, Thái Bình có việc người có điều kiện sản xuất đi thuê đất của người nông dân bỏ hoang đất để mở rộng quy mô sản xuất nhiều hơn trong tích tụ ruộng đất, ông Hoan đánh giá đó là mô hình sáng tạo tạo ra các động lực mới cho kinh tế nông nghiệp.

Nhưng ông Hoan cũng cho rằng, việc thuê đất không phải dễ vì họ bỏ hoang đất nhưng khi đất được thuê và đầu tư mầu mỡ thì sau một vài năm họ lại đòi lại. “Tài nguyên đất đai là hữu hạn, đất đai là sở hữu toàn dân, giá trị từ đất phải được sinh sôi, nảy nở. Do đó với việc gia hạn miễn thuế sử dụng đất đến năm 2030 thì Bộ Tài chính phải làm sao để người nông dân sản xuất đất nông nghiệp an tâm đầu tư dài hạn và tạo ra giá trị, song đồng thời phải khắc phục việc vì được miễn thuế mà để đất bỏ hoang. Vì vậy, phải cân bằng đối với cả 2 nhóm đối tượng này”, ông Hoan nói.

Nhất trí với đề nghị của Chính phủ, song Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban cho rằng, chính sách thuế sử dụng đất nông nghiệp cần được xem xét, đánh giá trong tổng thể các chính sách về thuế đối với đất đai, bao gồm thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, các loại thuế, các khoản thu khác đang áp dụng với đất (tiền sử dụng đất, tiền thuê đất) và cần được đặt trong mối liên hệ chung với Luật Đất đai mới được sửa đổi để có thể đưa ra những chính sách mới nhằm triển khai các định hướng phát triển của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực này.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ cân nhắc việc không miễn thuế đối với các trường hợp đất để hoang hóa, sử dụng không đúng mục đích phục vụ cho nông nghiệp. Đồng thời, thực hiện đánh giá định kỳ về hiệu quả của chính sách miễn thuế từ các góc độ về tác động đến kinh tế nông nghiệp, đời sống nông dân và hiệu quả sử dụng đất.

Sau khi thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sẽ trình Quốc hội xem xét quyết định.

Hồng Hương