Đó là công bố mới nhất của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) trong báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2018 và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán năm 2017.

Kết quả kiểm toán cho thấy 30/31 tập đoàn (TĐ), Tổng công ty (TCT), công ty nhà nước được kiểm toán kinh doanh có lãi, bảo toàn và phát triển được vốn, đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước (NSNN). Tuy nhiên, vẫn còn nhiều sai sót như việc hạch toán kế toán, kê khai nghĩa vụ với NSNN. Sau kiểm toán, cơ quan này đã kiến nghị tăng thu NSNN 10.896 tỷ đồng.

Hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trực thuộc TĐ, TCT không hiệu quả, thua lỗ lớn, mất vốn chủ sở hữu, phải giải thể; nhiều khoản đầu tư, góp vốn của các TĐ, TCT không đúng quy định, thua lỗ.

Điển hình là hoạt động đầu tư ra nước ngoài của PVN không hiệu quả, tiềm ẩn rủi ro mất vốn, thua lỗ cao, chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài vượt hạn mức quy định trong giấy chứng nhận đầu tư. Điển hình là Dự án Lô 67 chuyển vượt 142 triệu USD; dự án SK 305 chuyển vượt 15 triệu USD.

Ngoài ra, dự án Danan - Iran và dự án Junin 2 - Venezuela của PVN cũng đã dừng, giãn tiến độ (chi phí 660 triệu USD). 2 dự án tại Peru đang xin chủ trương chuyển nhượng (849 triệu USD).

Chưa kể, một số công ty trực thuộc PVN hoạt động, sản xuất kinh doanh không hiệu quả dẫn đến thua lỗ lớn, âm vốn chủ sở hữu; nhiều khoản đầu tư, góp vốn thua lỗ.

Điển hình, TCT CP Xây lắp Dầu khí là 3.377 tỷ đồng; âm vốn chủ sở hữu tại Công ty CP Hóa dầu và xơ sợi Dầu khí 1.780 tỷ đồng, tại Công ty CP Đầu tư Tài chính Công đoàn Dầu khí Việt Nam 172 tỷ đồng,…

Đặc biệt, một số doanh nghiệp thuộc PVN gửi tiền tại OceanBank bị chậm luân chuyển do Ngân hàng Nhà nước đang thực hiện kiểm soát trực tiếp, đặc biệt giai đoạn năm 2010-2015.

Cụ thể, PVN Công ty mẹ đang gửi tại Ocean Bank 5.026 tỷ đồng, trên 86 triệu USD; PTSC gửi 229 tỷ đồng; PV Power 21 tỷ đồng; Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau 333 tỷ đồng; Công ty TNHH MTV Lọc hóa dầu Bình Sơn 2.743 tỷ đồng; PVOil 262 tỷ đồng, PV Trans 181 tỷ đồng; PVFCCo 284 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý Dự án công trình Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã gửi tiền tại 2 ngân hàng nhưng tiền lãi nhận được để ngoài hệ thống sổ sách kế toán, có dấu hiệu vi phạm pháp luật 22,1 tỷ đồng.

Kết quả kiểm toán cũng cho thấy, diện tích, số lượng cơ sở đất mà các TĐ, TCT và doanh nghiệp nhà nước được giao rất lớn song chưa được doanh nghiệp và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý chặt chẽ; nhiều diện tích đất chưa sử dụng, hoặc sử dụng không hiệu quả, sử dụng không đúng mục đích; chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với NSNN; tính tiền sử dụng đất phải nộp của dự án bất động sản chưa đúng quy định.

Công tác quản lý hoạt động đầu tư xây dựng tại một số doanh nghiệp còn thiếu chặt chẽ từ khâu lập quy hoạch tổng thể, phê duyệt dự án, phê duyệt thiết kế cơ sở đến việc huy động vốn, bố trí vốn chậm, chưa phù hợp tiến độ thực hiện; sử dụng vốn không đúng mục tiêu; lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, điều chỉnh hợp đồng không đúng quy định; một số dự án phải dừng, giãn tiến độ.

Nhiều dự án nghiệm thu, thanh toán, quyết toán còn sai sót về khối lượng, đơn giá và chưa đầy đủ thủ tục, KTNN kiến nghị thu hồi, giảm thanh toán 210 tỷ đồng; xử lý tài chính khác 5.681 tỷ đồng…

Đặc biệt, một số dự án của PVN đang gặp khó khăn trong việc huy động vốn, có nguy cơ không đảm bảo cơ cấu vốn được phê duyệt hoặc tiềm ẩn rủi ro phát sinh chi phí, giảm hiệu quả đầu tư.

Về tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước năm 2017, KTNN khẳng định vẫn còn chậm, không đúng kế hoạch được duyệt, chậm thoái vốn ra khỏi lĩnh vực bất động sản, ngân hàng theo quy định, trong đó các TCT, doanh nghiệp nhà nước của TP Hồ Chí Minh đều đang tạm dừng công tác cổ phần hóa, thoái vốn; SCIC mới thực hiện bán vốn được 41/114 doanh nghiệp, không đạt kế hoạch đề ra; một số đơn vị chưa xây dựng Đề án tái cơ cấu doanh nghiệp giai đoạn 2016-2020...

Thanh Hoa