Báo cáo mới nhất từ S&P Global công bố sáng 3/9 cho thấy Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam đã tăng từ mức 52,9 của tháng 7 lên 53,3 điểm trong tháng 8. Kết quả này đánh dấu tháng thứ 14 liên tiếp chỉ số duy trì trên ngưỡng 50 - ngưỡng phân chia giữa tăng trưởng và suy giảm), cho thấy sức khỏe của ngành sản xuất đang cải thiện rõ rệt và đáng chú ý nhất kể từ tháng 2 năm nay.

Theo những người tham gia khảo sát, tăng trưởng trong tháng 8 dựa vào một số nhân tố, bao gồm quá trình phát triển và ra mắt sản phẩm mới, nguồn cung nguyên vật liệu dồi dào hơn và áp lực giá cả đã giảm bớt. Những nhân tố này góp phần làm tăng đáng kể số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng sản xuất trong tháng.

Cụ thể, sản lượng đã tăng tháng thứ 16 liên tiếp với tốc độ nhanh nhất trong hơn hai năm qua. Song song đó, số lượng đơn đặt hàng mới cũng ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 10/2025.

Dù bức tranh tổng thể là tích cực, ngành sản xuất vẫn đang đối mặt với một số "vùng xám".

Đầu tiên, số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới đã giảm  trong bối cảnh bất ổn địa chính trị. Số lượng đơn đặt hàng mới từ nước ngoài giảm nhẹ lần đầu tiên trong bốn tháng.

Các nhà sản xuất cũng ghi nhận tình trạng giảm việc làm. Đây là lần giảm thứ năm trong sáu tháng qua. Các thành viên nhóm khảo sát cũng báo cáo tình trạng nghỉ việc, nghỉ hưu và giảm thuê lao động theo hợp đồng tạm thời.

Đáng chú ý, việc làm giảm sút diễn ra ngay cả khi năng lực sản xuất đang chịu áp lực lớn. Lượng công việc tồn đọng đã tăng tháng thứ hai liên tiếp do số lượng đơn hàng mới tăng mạnh.

Yêu cầu sản lượng cao hơn đã khuyến khích các nhà sản xuất tăng mạnh hoạt động mua hàng trong tháng 8. Các mặt hàng mua thường được đưa ngay vào sản xuất khiến tồn kho hàng mua tiếp tục giảm với mức đáng kể nhất trong năm. 

Tồn kho hàng thành phẩm cũng giảm trong tháng 8 khi sản phẩm đã được chuyển giao cho khách hàng. Lần giảm kỳ này là mạnh và nhanh nhất kể từ tháng 4. Mặc dù thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục bị kéo dài, những khó khăn trong khâu vận tải đã ít nghiêm trọng hơn.

Một tín hiệu đáng mừng cho các nhà sản xuất là áp lực chi phí đã giảm đáng kể. Dù giá dầu tăng tiếp tục đẩy chi phí các sản phẩm phái sinh như nhiên liệu, nhựa và chi phí vận chuyển tăng nhưng tốc độ tăng chi phí đầu vào đã chậm lại ở mức thấp của 11 tháng. Giá bán hàng cũng tăng chậm hơn. 

Việc đưa ra các sản phẩm mới, cải thiện công suất và nhu cầu khách hàng tăng đã hỗ trợ cho niềm tin của các nhà sản xuất về triển vọng sản lượng sẽ tiếp tục tăng trong năm tới. Tuy nhiên, niềm tin kinh doanh đã giảm nhẹ so với tháng 7, và vẫn thấp hơn mức được ghi nhận vào thời điểm trước khi nổ ra cuộc chiến ở Trung Đông.

Nhận định về kết quả này, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhấn mạnh tăng trưởng ngành sản xuất của Việt Nam bắt đầu mạnh lên ở thời điểm giữa quý 3 của năm. Tính đến tháng 8, tăng trưởng sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới không chỉ lấy lại tốc độ đáng chú ý được ghi nhận vào đầu năm, mà còn đã vượt xa hơn. Khi áp lực giá cả và nguồn cung đã giảm, các nhà sản xuất đã có thể tiếp nhận đơn đặt hàng mới và đáp ứng yêu cầu đơn đặt hàng thông qua tăng sản lượng.

"Mức tăng trưởng này đạt được bất kể bức tranh việc làm còn ảm đạm với quy mô lực lượng lao động giảm trở lại trong tháng 8 trong bối cảnh niềm tin kinh doanh tương đối thấp do sự bất ổn địa chính trị hiện nay. Điều này cho thấy các công ty đã có thể nâng cao hiệu quả để gia tăng sản xuất”, chuyên gia nhìn nhận.

Đỗ Kiều