Đây là thông tin vừa được ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết tại hội thảo đánh giá cải cách thủ tục hành chính thuế: Mức độ hài lòng của DN năm 2016, ngày 7/3.

Theo DN, dù làm đúng vẫn phải có khoản phí bôi trơn vì sợ sẽ bị bắt bẻ, làm khó trong các thủ tục quyết toán, thanh tra kiểm tra thuế

Chi tiết hơn, nhóm nghiên cứu đã phân loại DN theo một số đặc điểm để tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề này. Theo đó, càng những DN mới thành lập, tỷ lệ gặp phải hiện tượng chi trả chi phí không chính thức càng cao. Cụ thể nếu như chỉ 18% các DN thành lập trước năm 1990 quan sát thấy hiện tượng này, thì với những DN thành lập từ 2010 trở lại đây, có tới 36% cho biết có hiện tượng chi trả chi phí không chính thức cho cán bộ thuế.

Những khác biệt thể hiện rõ trong từng nhóm DN phân theo thành phần kinh tế. Theo đó, có 25% DN do nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ cho biết có việc chi trả chi phí không chính thức và trong các DN dân doanh, con số này là 33%. Với các DN FDI, tỷ lệ cho biết việc chi trả chi phí không chính thức lên tới 44%.

Đặc biệt nếu so với kết quả điều tra 2014, ngoại trừ các DN trong khu vực dân doanh có tỷ lệ cho biết có việc chi trả chi phí hkoong chính thức vẫn giữ nguyên, thì tỷ lệ DN trong hai khu vực kinh tế còn lại cho biết có chi trả đều cao hơn con số của năm 2014.

Yếu tố quy mô không có nhiều ảnh hưởng tới việc chi trả chi phí không chính thức. Dù ở quy mô doanh thu nào, thì vẫn có khoảng 30% DN thừa nhận đã từng chi trả chi phí không chính thức cho cán bộ thuế.

Ông Tuấn đặt câu hỏi: "Vậy không có chi phí không chính thức, DN liệu có bị phân biệt đối xử không? Kết quả khảo sát năm 2016 cho thấy có 39% DN này cho biết là có. Con số này có giảm nhẹ chút ít so với tỷ lệ 40% của khảo sát năm 2014".

"Điều này cho thấy việc thay đổi nhận thức và hành vi của DN trong lĩnh vực này còn rất nhiều chông gai", ông Đậu Anh Tuấn đánh giá.

Theo DN, dù làm đúng vẫn phải có khoản phí bôi trơn vì sợ sẽ bị bắt bẻ, làm khó trong các thủ tục quyết toán, thanh tra kiểm tra thuế.

Ngoài ra, khi được hỏi trong trường hợp phải trả chi phí không chính thức, DN thường phải chi cho cán bộ thuộc bộ phần nào của cơ quan thuế? Kết quả khảo sát 2016 cho thấy, kiểm tra thuế và thanh tra thuế là hai bộ phận có tỷ lệ DN cho biết thường phải chi trả hơn cả. Kể đến là bộ phận kê khai và quyết toán. Những bộ phận khác có tỷ lệ tương đối thấp DN cho biết có chi trả chi phí không chính thức.

Lê Thuý