Trong bài phát biểu về tình hình ngân sách hàng năm của mình trước Quốc hội Anh, ông Osborne cũng giảm dự báo tăng trưởng của nền kinh tế, do tác động tiêu cực từ nhiều phía.

Kế hoạch 5 năm lần thứ 2

Vị bộ trưởng 45 tuổi đánh giá nền kinh tế Anh sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi “các thị trường tài chính hỗn loạn, tăng trưởng năng suất lao động của phương Tây quá thấp, còn triển vọng kinh tế toàn cầu thì u ám”. Nhưng “nếu Anh có sự chuẩn bị tốt, hành động ngay từ bây giờ thì sẽ tránh được tổn thất về sau”.

Những con số dự báo mà Văn phòng Phụ trách Ngân sách - cơ quan giám sát tài chính của Anh - cung cấp, càng khiến nhiều người tin vào viễn cảnh ảm đạm mà ông Osborne đưa ra.

Theo cơ quan này, kinh tế Anh sẽ chỉ tăng trưởng ở mức 2% trong năm nay và 2,2% trong năm 2017, thay vì dự báo trước đó lần lượt là 2,4% và 2,5%. Năm 2015, Anh là nước có tăng trưởng nhanh thứ hai trong số các nền kinh tế lớn ở phương Tây, chỉ xếp sau Mỹ.

Đã 5 năm kể từ khi nhậm chức, ông Osborne - người được đánh giá là có khả năng kế nhiệm Thủ tướng David Cameron, vẫn đau đầu với mục tiêu bịt lỗ thủng thâm hụt ngân sách. Năm 2010, ông dự liệu sẽ hoàn thành nhiệm vụ vào năm 2015, nhưng thực tế đã chứng minh sự thất bại do ảnh hưởng của chuỗi tăng trưởng đáng thất vọng và nguồn thu thuế không đủ như mong đợi.

Tuy vậy, ông Osborne vẫn lạc quan vào “Kế hoạch 5 năm lần thứ 2”, rằng ngân sách sẽ dương trở lại trước năm 2020, kể cả khi phải gác lại các mục tiêu tài chính khác.

Hôm 16/3, ông Osborne đưa ra gần 80 thay đổi về chính sách thuế và đầu tư công, nhằm tiếp tục tích lũy ngân sách, đồng thời kích thích tăng trưởng và tăng thu thuế trong ngắn hạn. Theo đó, đáng chú ý là việc cắt giảm chi tiêu công mạnh tay hơn nữa trong giai đoạn cuối thập niên và đẩy nhanh kế hoạch đầu tư cơ sở hạ tầng tương lai, để “dồn” luôn vào hai năm tới đây.

Song thu hút sự quan tâm hơn cả vẫn là chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp. Bộ trưởng Osborne dự kiến giảm thuế suất xuống 17% vào năm 2020, thay cho mức 20% hiện tại, tức là thấp nhất trong số các quốc gia G20. So sánh với mức thuế 35% liên bang và gần 40% ở một số bang của Mỹ thì con số trên rõ ràng là “hấp dẫn” hơn hẳn.

Bên cạnh đó, thuế thu nhập chuyển nhượng tài sản có thể được hạ từ 18% xuống còn 10%, ngoại trừ lợi nhuận kinh doanh bất động sản khu dân cư, nhằm khuyến khích phong trào khởi nghiệp tại Anh.

Bộ trưởng Tài chính Anh - George Osborne lạc quan vào “Kế hoạch 5 năm lần thứ 2”

Cân đối thêm - bớt

Để tạo nguồn bù đắp cho ngân sách sau khi ưu đãi thuế cho doanh nghiệp, ông Osborne đề xuất một số loại thuế mới, bao gồm thuế đối với doanh nghiệp sản xuất đồ uống có đường trong bối cảnh dư luận Anh yêu cầu chính phủ phải có giải pháp kiềm chế tình trạng gia tăng trẻ em béo phì. Còn người dân nhiều quốc gia thì tẩy chay các loại thực phẩm không tốt cho sức khỏe.

Ngoài ra, ông Osborne còn muốn áp dụng một số giải pháp hạn chế tình trạng doanh nghiệp chuyển lỗ quá khứ sang năm hiện tại, để giảm thu nhập chịu thuế; siết chặt các quy định đối phó với chiến thuật trốn thuế của các công ty đa quốc gia. Vị Bộ trưởng Tài chính hy vọng những thay đổi này sẽ giúp ngân sách Anh có thêm 12 tỷ bảng Anh vào năm 2020.

Văn phòng Phụ trách Ngân sách đánh giá các đề xuất thuế và đầu tư công mà ông Osborne công bố có thể giúp hoàn thành mục tiêu thặng dư ngân sách vào năm 2020. Tuy nhiên, điều đó đồng nghĩa với việc ông không thể thực hiện cam kết về giới hạn chi tiêu phúc lợi hàng năm, cũng như đành lòng chấp nhận tỷ lệ nợ công trong quy mô nền kinh tế không đạt được mức kỳ vọng.

Trong khi đó, lãnh đạo đảng Lao động đối lập ngay lập tức lên tiếng chê bai phát biểu của ông Osborne, với lý do ông đã nhiều lần “nói không đi đôi với làm” và giải pháp của vị bộ trưởng không khác gì lấy của người nghèo chia cho người giàu.

Hùng Anh