Theo khảo sát của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ NTD (Bộ Công Thương), trong khoảng thời gian từ năm 2011 - 2015, có đến 18% NTD phản ánh bị quấy rối thông qua tiếp thị, quảng cáo trái ý muốn.

Tuy nhiên, theo các luật sư, con số này đã tăng lên hàng chục lần kể từ năm 2016 đến nay. Đặc biệt, nhiều cuộc gọi không còn mang tính chất chào mời, bán hàng và dịch vụ nữa, mà có nội dung cung cấp thông tin lừa đảo.

Đau đầu vì “cuộc gọi rác”

Số liệu của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ NTD cho thấy, trong 7 tháng năm 2017, Tổng đài tư vấn, hỗ trợ NTD 1800.6838 đã tiếp nhận hơn 30 vụ việc phản ánh, khiếu nại của NTD về việc nhận được các cuộc điện thoại, tin nhắn từ mạng xã hội có nội dung lừa đảo.

Thời gian gần đây chị Nguyễn Thu Hoài (Hoàng Mai, Hà Nội) không chỉ thường xuyên nhận được các cuộc điện thoại mời chào mua bảo hiểm, bất động sản nữa, mà còn bị hàng chục cú điện thoại từ các DN kinh doanh giáo dục, làm đẹp… mời tham gia miễn phí một vài buổi trải nghiệm dịch vụ.

Chị Hoài kể lại, chị liên tục nhận được cuộc gọi xưng nhân viên của trung tâm anh ngữ Ocean edu thông báo con chị đã trúng tuyển suất học bổng tại đây. Quá bất ngờ, chị Hoài hỏi con chị đã bao giờ tham gia bất cứ cuộc thi nào tại trung tâm này đâu, thì nhân viên trả lời, thông qua trường học của cháu nên biết được cháu học tiếng anh khá tốt.

Vì vậy, trung tâm quyết định trao cho cháu một suất học bổng. Đáng nói, khi chị đưa con đến trung tâm nhận học bổng thì mới tá hỏa là có đến hàng trăm học sinh cũng có học bổng như con chị. “Thực tế, học bổng chỉ là 1 buổi học thử, sau đó nhân viên trung tâm sẽ chèo kéo gia đình nên cho con học tiếp. Rõ ràng đây là cách lừa dối khách hàng”, chị Hoài bức xúc.

Chị Mai (Hà Đông, Hà Nội) cho hay, có thời điểm mỗi ngày chị nhận được 2 - 3 cuộc gọi mời chào từ các chi nhánh khác nhau của cùng một DN chuyên về làm đẹp. “Điều đáng bực mình là cùng DN đó, mình đã từ chối nhiều lần mà sao họ vẫn cứ gọi hoài. Có khi gọi đến 3 lần/tuần vẫn với một nội dung. Họ làm việc kiểu gì vậy? Không sợ tốn tiền gọi sao? Quá kỳ lạ”, chị Mai nói.

Quá bức xúc, chị Mai chia sẻ lên trang facebook cá nhân. Chỉ trong thời gian ngắn, đông đảo bạn bè của chị vào chia sẻ nỗi ám ảnh cũng đang bị những cuộc “chăm sóc” quá đặc biệt này.

Cần mạnh tay với gọi điện tiếp thị, quảng cáo trái ý muốn

Biết phiền, nhưng vì... doanh thu

Theo các chuyên gia tài chính, lâu nay tiếp thị qua điện thoại vẫn được đánh giá là kênh bán hàng hiệu quả và nhiều nước vẫn áp dụng. Ở Việt Nam, bán hàng qua điện thoại ngày càng phổ biến, nhất là trong các lĩnh vực bảo hiểm, ngân hàng, tài chính, dịch vụ…

Tuy nhiên, hiện nay nhiều DN thường thuê đơn vị bên ngoài tiếp thị, quảng cáo dịch vụ và trả phí theo phần trăm doanh số. Do đó, các môi giới phải “bất chấp” gọi điện nhiều lần, lấy xác suất “ăn may”. “Thực tế, nếu gọi 10 người mà chỉ cần bán được 1 - 2 sản phẩm thì đã là thành công, cho nên dù biết làm phiền người khác nhưng họ vẫn gọi”, một nhân viên môi giới cho biết.

Đáng nói, dịch vụ bán hàng qua điện thoại đang dần bị “méo mó”, gây bức xúc cho NTD. Nhiều đối tượng đã lợi dụng xu hướng này để lừa đảo NTD.

Phần lớn các hoạt động liên hệ này đều chứa một vài thông tin chính xác của NTD, như họ tên, địa chỉ, hoạt động mua bán, email… nên họ tin tưởng vào những nội dung chào mời giao dịch. Từ đó, nhiều trường hợp đã bị dẫn dụ tới việc giao nộp cho các đối tượng lừa đảo những khoản tiền từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng.

Từ những vụ việc trên có thể thấy, việc rò rỉ thông tin khách hàng lỗi chính là do các DN không thực hiện theo đúng quy định pháp luật về bảo mật thông tin khách hàng. Thậm chí, có DN còn bán thông tin khách hàng.

Hiện nay, có hàng nghìn địa chỉ rao bán các danh sách khách hàng trên các website, facebook, zalo, vieber… Đáng nói, hoạt động này đã trở nên “chuyên nghiệp”, khi được các chủ tài khoản phân loại danh sách thông tin cá nhân của khách hàng trên mọi lĩnh vực.

Khi có nhu cầu, DN chỉ cần bỏ ra vài trăm nghìn đến vài triệu đồng là có thể mua được trọn bộ danh sách khách hàng tiềm năng, lên đến hàng chục nghìn người.

Theo Luật sư Nguyễn Ngọc Tú (Đoàn luật sư Hà Nội), về mặt luật pháp, những thông tin mà khách hàng cung cấp cho đơn vị nào đó, đơn vị đó có trách nhiệm quản lý giữ gìn, bảo mật, tránh rò rỉ ra bên ngoài để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Bên cạnh đó, Luật Bảo vệ NTD cũng quy định, phạt từ 10 đến 70 triệu đồng đối với các hành vi quấy rối NTD thông qua tiếp thị hàng hóa, dịch vụ trái với ý muốn của NTD từ 2 lần trở lên hoặc có hành vi khác gây cản trở, ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt bình thường của NTD.

Do vậy, các luật sư khuyến cáo, khi bị quấy rối, NTD cần phải tố cáo vi phạm tới cơ quan nhà nước có thẩm quyền, để yêu cầu xử phạt người vi phạm theo quy định. Ngoài ra, để hạn chế tình trạng bị làm phiền từ cuộc gọi không mong muốn, người dùng có thể cài ứng dụng xác minh và chặn số điện thoại.

Thanh Hoa