Sự kiện lớn đầu tiên phải kể đến sự sụt giảm giá của một số nguyên liệu, đặc biệt là giá dầu đã tụt xuống hơn 30 phần trăm so với đầu năm. Việc giá dầu giảm khiến cho một số nhu yếu phẩm cơ bản đã trở nên rẻ hơn đáng kể và điều này có lợi với người tiêu dùng ở khắp nơi trên thế giới. Tuy nhiên, mặt tiêu cực của nó là đã ảnh hưởng nặng nề tới ngành công nghiệp khai thác năng lượng, đặc biệt là các nước phụ thuộc vào ngành công nghiệp này như Nga hay Brazil. Đời sống của người dân các nước này nếu như trước đây được lợi rất nhiều nhờ sự bùng nổ nhu cầu năng lượng trong vòng năm năm trở lại đây thì năm 2015 đã trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

 Giá dầu đã tụt xuống hơn 30 phần trăm so với đầu năm

Nhu cầu của các nguyên vật liệu xây dựng cũng giảm mạnh, trong đó, giá của quặng sắt, nguyên liệu chính để sản xuất thép đã giảm 80% từ mức đỉnh cách đây bốn năm. Một trong những nguyên nhân chính của sự giảm giá vật liệu xây dựng chính là do sự tụt giảm tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc.

Trong suốt hai thập kỷ qua, Trung Quốc luôn là trung tâm sản xuất hàng hóa và là động lực chính ảnh hưởng tới tăng trưởng trên quy mô toàn cầu. Nhưng vào năm 2015, sự suy giảm kinh tế của nước này đã khiến cho toàn bộ ngành khai thác nguyên vật liệu bị đình trệ.

Theo số liệu chính thức, tăng trưởng của Trung Quốc hiện đã giảm xuống dưới 7% - thấp hơn cả đối thủ châu Á lớn của họ là Ấn Độ. Nhiều chuyên gia thậm chí còn cho rằng mức suy thoái thực sự của Trung Quốc còn trầm trọng hơn con số đó.

Gordon Chang, tác giả của cuốn sách “Sự sụp đổ của Trung Quốc” được xuất bản năm 2001, cho rằng mức tăng trưởng ở Trung Quốc trong năm 2015 thực tế chỉ đạt 3%."Các nhà lãnh đạo Trung Quốc không còn khả năng ngăn chặn sự sụp đổ của nền kinh tế." ông nói.

Ông Chang cho biết dòng vốn chảy ra khỏi Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục 500 tỷ USD trong năm 2015, theo số liệu từ Viện Tài chính Quốc tế. Điều này cho thấy một sự thiếu niềm tin vào sự lãnh đạo của chính quyền Trung Quốc.

Những động điều chỉnh lãi suất không tỏ ra hiệu quả và sự gia tăng chi tiêu trong chính phủ đã không giúp gì nhiều, ông lập luận."Các nhà lãnh gần như không còn biện pháp nào và các nỗ lực cải cách chỉ làm gia tăng mức độ trầm trọng của vấn đề”

Tuy nhiên, chuyên gia Jonathan Fenby từ nhóm nghiên cứu Trusted Source thì tỏ ra ít bi quan hơn. "Tôi nghĩ rằng chính quyền Trung Quốc vẫn còn đủ khả năng để tránh một cuộc khủng hoảng thật sự. Tuy nhiên, một điều chắc chắn là họ sẽ phải chấp nhận giảm tốc độ tăng trưởng ít nhất là trong hai năm tới.” ông cho hay. Dù vậy, các lãnh đạo dưới thời chủ tịch Tập Cận Bình có vẻ là những người “rất sợ rủi ro" và "không có nhiều hiểu biết để đối phó với vấn đề” bất chấp thực tế là tình trạng tham nhũng đã giảm đi rất nhiều, ông nói thêm.

Nhu cầu xây dựng giảm sút nghiêm trọng của Trung Quốc đã gây nên việc cắt giảm đáng kể và thậm chí là đóng cửa mỏ khai thác của nhiều đại gia khai khoáng toàn cầu.

Theo số liệu chính thức, tăng trưởng của Trung Quốc hiện đã giảm xuống dưới 7% - thấp hơn cả đối thủ châu Á lớn của họ là Ấn Độ

Anglo American cho biết họ sẽ đóng cửa hoặc bán 35 mỏ khai thác cùng với cắt giảm 85.000 việc làm trong khi tập đoàn Glencore đã sa thải hàng ngàn công nhân ở mỏ đồng tại Zambia và một số nơi khác.

Năm 2015 cũng là một năm đặc biệt đối với thị trường dầu mỏ, các nhà sản xuất dầu trong khối OPEC đã quyết định không hạn chế nguồn cung để tăng giá dầu thô. Đây là điều khá lạ lùng đối với thông lệ của tổ chức này.

Giáo sư Ken Rogofftừ Đại học Harvard cho biết mục đích cao nhất của thành viên quyền lực nhất khối OPEC, Ả Rập Saudi là để tránh việc mất thị phần trên toàn cầu. Quốc gia này đang đứng trước áp lực phát triển dân số và mở rộng các liên doanh của mình ở Yemen.

Saudi Arabia là dưới áp lực của một dân số đang phát triển và liên doanh của mình sang Yemen, ông lập luận.

Quốc gia này đang "hy vọng rằng bằng cách khống chế giá dầu ở mức thấp, họ sẽ buộc các nhà khai thác năng lượng khác, đặc biệt là những nhà khai thác đá phiến tại Mỹ sẽ phải gặp khó khăn” ông nói.

Trong khi đó, tại châu Âu, vấn đề được bàn luận và gây tranh cãi nhiều nhất chính là việc xử lý những dòng người tị nạn từ các vùng chiến tranh tại Syria và các nước láng giềng. Các thành viên châu Âu đang rất đắn đo giữa việc có nên tiếp tục cung cấp nơi trú ẩn và thức ăn cũng như tiếp nhận thêm người ti nạn hay không. Sự lo ngại đến từ việc một chính sách “mở cửa” sẽ làm gia tăng áp lực việc làm với những người lao động bản địa hay nhiều kẻ cực đoan có thể trà trộn vào dòng người tị nạn.

 Tại châu Âu, vấn đề được bàn luận và gây tranh cãi nhiều nhất chính là việc xử lý những dòng người tị nạn từ các vùng chiến tranh tại Syria và các nước láng giềng

Thủ tướng Đức Angela Merkel là một trong những chính khách đầu tiên của châu Âu ủng hộ việc mở cửa cho những người tị nạn. Hành động này của bà khiến cho bà trở thành vị anh hùng trong mắt nhiều người dân tị nạn. Đức đã tiếp nhận khoảng 1 triệu người trong năm 2015.

Tại hội nghị thường niên của đảng của bà vào tháng Mười Hai qua, bà Merkel phát biểu "Đây là một bài kiểm tra lịch sử đối với châu Âu và tôi muốn, chúng tôi muốn, Châu Âu sẽ vượt qua bài kiểm tra lịch sử này".

Một số chuyên gia cho rằng dòng người tị nạn sẽ bổ sung một lực lượng lao động mới để bù đắp cho tình trạng thiếu hụt nhân công tại châu Âu do dân số của các quốc gia này đang già đi. Tùy nhiên, chuyên gia Hans Werner Sinn từ Viện IFO cho biết ông không nghĩ rằng tác động của việc di cư hàng loạt sẽ là tích cực.

"Đừng mong đợi quá nhiều –đa phần họ là những người lao động có tay nghề thấp.  Chúng tôi sẽ phải hạ thấp mức lương tối thiểu để tạo ra thêm nhiều công ăn việc làm cho họ."

Bên cạnh việc đối phó với vấn đề dân tị nạn, châu Âu cũng đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế trở lại hồi tháng bảy và Hy Lạp dường như đã sẵn sàng trở thành quốc gia đầu tiên sẽ ra khỏi khối đồng tiền chung châu Âu.

Trong một cuộc trưng cầu dân ý, ​​các cử tri Hy Lạp đã bác bỏ một kế hoạch thắt lưng buộc bụng mà ủy ban liên minh châu Âu đề xuất như một điều kiện cho Hy Lạp tiếp tục vay thêm tiền. Kiểm soát vốn đã được thắt chặt và người dân Hy Lạp bắt đầu xếp hàng tại các máy rút tiền. Tuy nhiên, cuối cùng, dưới áp lực của Ủy ban, quốc hội Hy Lạp cũng đã đồng ý với kế hoạch trên, bất chấp sự phản đối của nhiều người dân. Dù vậy, Hy Lạp vẫn còn ngập trong nợ nần và một giải pháp lâu dài vẫn còn rất xa vời.

Trong tháng mười hai, một cuộc hội đàm về chống biến đổi khí hậu tại Paris cũng được tổ chức và được nhiều người ca ngợi là một thành công, với những lời hứa hẹn mới của các nhà lãnh đạo các quốc gia lớn. Tuy nhiên, để những lời hứa trở thành hiện thực, các nhà lãnh đạo sẽ còn phải làm việc rất nhiều

Trong năm 2015, một sự kiện gây chấn động khác chính là vụ bê bối khí thải của tập đoàn sản xuất ô tô danh tiếng thế giới Volkswagen. Tập đoàn này đã thừa nhận họ đã lắp đặt thiết bị gian lận mức khí thải để qua mặt các cơ quản đăng kiểm an toàn tại Mỹ. Giám đốc điều hành của VW đã phải từ chức trong vụ bê bối này và ước tính, VW sẽ thiệt hại hơn 7 tỷ USD để khắc phục các tổn thất. tuy nhiên, doanh số của VW vẫn khá tốt và nhờ vào việc giá dầu thấp, VW vẫn là một trong hai nhà sản xuất xe hơi hàng đầu thế giới.

Chí Hiếu