Ngày 16/04/2026, Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo Kết luận thanh tra số 1066/TB-TTCP, chỉ ra nhiều vi phạm, hạn chế trong công tác quản lý thăm dò, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại tỉnh Hải Dương (nay là TP Hải Phòng) giai đoạn 01/01/2019 - 30/06/2024.

Theo đó, dù đã có những nỗ lực trong việc hoàn thiện cơ chế và tăng cường quản lý nhà nước, UBND tỉnh Hải Dương vẫn để xảy ra hàng loạt tồn tại đáng chú ý, trải dài từ khâu quy hoạch, cấp phép đến quản lý khai thác và đóng cửa mỏ. Các sai phạm được đánh giá có tính hệ thống, cần được rà soát trong thời gian tới.

Quy hoạch "chạy" theo đề nghị của doanh nghiệp

Kết luận thanh tra cho thấy địa phương chậm ban hành nhiều văn bản quan trọng như quy định về phí bảo vệ môi trường, tỷ lệ quy đổi khoáng sản và phương án bảo vệ tài nguyên chưa khai thác. Một số quy định đã không còn phù hợp với thực tiễn nhưng chưa được sửa đổi, thay thế kịp thời, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

Đáng chú ý, tỉnh Hải Dương không lập, trình và phê duyệt Quy hoạch khoáng sản giai đoạn 2010–2015 theo quy định, nhưng vẫn cho phép kéo dài áp dụng quy hoạch cũ đã hết hiệu lực. Việc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch đối với 9 khu vực khoáng sản chủ yếu dựa trên đề xuất của doanh nghiệp, trong khi chưa thực hiện đầy đủ quy trình lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan và chưa công khai theo quy định.

Đáng chú ý, tỉnh Hải Dương đã cấp phép thăm dò và khai thác tại một số khu vực có yếu tố hạn chế. Cụ thể, UBND tỉnh đã cấp 2 giấy phép thăm dò tại khu vực liên quan đến hành lang đê điều và khu vực văn hóa, nhưng chưa thực hiện đầy đủ quy trình báo cáo theo quy định.

Đối với hoạt động khai thác, một số doanh nghiệp được nêu tên trong kết luận thanh tra do liên quan đến việc cấp phép. Trong đó, Công ty TNHH MTV Thương mại Tân Thành được gia hạn giấy phép khai thác mỏ đất đồi Ngang Vọng chưa phù hợp quy định pháp luật. Ngoài ra, dự án của Công ty CP sản xuất thương mại và dịch vụ Minh Hằng và Công ty CP Đầu tư Phát triển Thương mại Tân Thành Long được cấp phép tại khu vực có yếu tố hạn chế về hoạt động khoáng sản.

Quản lý khai thác còn lỏng lẻo, phát sinh nhiều vi phạm

Ở khâu khai thác, cơ quan thanh tra ghi nhận công tác quản lý hoạt động khai thác nhiều hạn chế. Cụ thể, cơ quan quản lý chưa theo dõi chặt chẽ báo cáo khai thác của doanh nghiệp, dẫn đến việc một số trường hợp khai thác vượt công suất hoặc chưa tuân thủ đầy đủ thiết kế kỹ thuật nhưng chưa được phát hiện kịp thời.

Bên cạnh đó, một số dự án chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu về lắp đặt thiết bị giám sát như trạm cân, camera, cũng như chưa hoàn thiện các công trình bảo vệ môi trường theo quy định. Công tác đóng cửa mỏ còn gặp vướng mắc khi một số doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, khiến tiến độ xử lý bị kéo dài.

Trên cơ sở các tồn tại nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND TP Hải Phòng tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan qua các thời kỳ. Việc xử lý được yêu cầu thực hiện theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật.

Đồng thời, cơ quan thanh tra đề nghị rà soát, xử lý đối với các dự án có vi phạm, trong đó có việc xem xét đối với dự án của Công ty TNHH MTV Thương mại Tân Thành và các dự án liên quan đến Công ty Minh Hằng, Công ty Tân Thành Long. Các trường hợp tương tự cũng cần được kiểm tra để đảm bảo tính thống nhất trong thực thi pháp luật.

Thanh tra Chính phủ cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường quản lý, giám sát hoạt động khai thác, đảm bảo tuân thủ quy định về môi trường, kỹ thuật và nghĩa vụ tài chính. Trong quá trình triển khai, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, cần chuyển cơ quan chức năng xem xét theo quy định.

Xuân Bắc