Gói kích thích dự kiến sẽ được phân bổ trong nhiều năm là minh chứng về quyết tâm của ông Abe trong việc đem lại hơi thở mới cho nền kinh tế Nhật Bản đang lâm vào trì trệ.

Điểm nhấn hạ tầng du lịch

Theo kế hoạch, Chính phủ Nhật Bản sẽ bơm một phần không nhỏ vốn hỗ trợ vào các dự án cơ sở hạ tầng, như nâng cấp cảng biển cho tàu thuyền nước ngoài, xây dựng cơ sở chế biến thực phẩm để tăng cường xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp…

22 triệu người thu nhập thấp, đối tượng người được xem là chẳng cảm nhận thấy lợi ích gì suốt hơn 3 năm chính sách Abenomics đi vào cuộc sống, sẽ được hỗ trợ trực tiếp tiền mặt 15.000 Yên/người. Người lao động được tạo điều kiện tham gia chương trình hưu trí với ít tiêu chuẩn đầu vào khắt khe hơn. Học bổng đại học cũng được Chính phủ tài trợ nhiều hơn.

Bên cạnh đó, kế hoạch kích thích kinh tế hứa hẹn sẽ có thêm nhiều trường mầm non để các bậc phụ huynh yên tâm công tác; tiền cũng sẽ được chuyển đến tài khoản của một số doanh nghiệp để họ vui vẻ kéo dài chế độ nghỉ sinh nở cho chị em. Hai giải pháp này nhắm tới giải quyết vấn đề thiếu hụt lao động trên thị trường.

Gói kích thích của Chính phủ Nhật Bản đang tạo ra hiệu ứng rất tích cực

Lĩnh vực du lịch được quan tâm nhiều dưới dạng các khoản vay không tính lãi cho dự án tàu đệm từ trường nối Tokyo và Osaka, xây dựng khách sạn mới đáp ứng nhu cầu du khách quốc tế.

Nhật Bản đặt mục tiêu tăng gấp đôi số lượng khách du lịch nước ngoài, lên 40 triệu người vào thời điểm Olympic Tokyo 2020. Trong đó, 5 triệu người đến bằng tàu du lịch so với 1,1 triệu người năm 2015 và chỉ xấp xỉ 500.000 người vào năm 2014.

Xét về quy mô tổng thể, gói kích thích kinh tế lần này nằm trong số những chương trình lớn nhất của Nhật Bản kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhưng phần giá trị hỗ trợ “mới tinh” chỉ khoảng 7.500 tỷ Yên, mà hầu hết chỉ được giải ngân trong hai năm tới.

Một cánh én không làm nên mùa xuân

Mục tiêu của gói kích thích mà ông Abe nhắm đến là thúc đẩy nền kinh tế trong bối cảnh thế giới có nhiều lo ngại về tăng trưởng, đặc biệt là sự suy giảm của Trung Quốc và các thị trường mới nổi, cũng như hệ lụy từ quyết định rời Liên minh châu Âu của nước Anh.

Những quý gần đây, kinh tế Nhật Bản cứ đi chênh vênh lúc tăng lúc giảm. Tốc độ tăng trưởng từ tháng 4 – 6 được nhận định chỉ còn 0,1%, trong khi quý trước đó là 1,9%, theo kết quả một cuộc khảo sát từ 43 chuyên gia kinh tế do Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản tổ chức.

Ngoài ra, Thủ tướng Nhật Bản dường như cũng muốn có hành động cụ thể nào đó, sau những lời chỉ trích cho rằng một số chính sách trước đây của ông chủ yếu làm lợi cho các tập đoàn lớn, chứ không nghĩ đến dân chúng.

Việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và làm suy yếu đồng Yên chỉ giúp phình to lợi nhuận của doanh nghiệp, trong khi hầu hết người tiêu dùng vẫn vật lộn với khó khăn, đặc biệt là có tới 38% lực lượng lao động cứ mãi loay hoay với những việc làm tạm thời, lương bèo bọt.

Dù gói kích thích của Chính phủ Nhật Bản đang tạo ra hiệu ứng rất tích cực, song giới quan sát vẫn rất thận trọng, khi cho rằng mức độ tác động thực tế của nó tới tăng trưởng kinh tế sẽ khá khiêm tốn và một mình gói kích thích không thể mang lại tăng trưởng bền vững, nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ với những thay đổi về mặt cơ cấu. Ví dụ, một số lĩnh vực như nông nghiệp, dịch vụ y tế, điều dưỡng, giáo dục hay các ngành nghề kinh doanh mới cần được cởi trói và tạo hành lang thông thoáng hơn.

Trước đó, cũng có nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ của Nhật Bản cần song hành chặt chẽ, nếu muốn nhanh chóng phục hồi nền kinh tế một cách thực chất.

Các quan chức Nhật Bản cũng thừa nhận điều này, điển hình là việc Bộ trưởng Tài chính – ông Taro Aso và Thống đốc Ngân hàng trung ương – ông Haruhiko Kuroda đã có buổi trao đổi ngay trong chiều 2/8, trước khi gói kích thích kinh tế được thông qua. Trả lời câu hỏi của phóng viên, ông Aso tái khẳng định các cơ quan chính phủ sẽ đẩy mạnh phối hợp với nhau sát sao hơn nữa.

Hải Châu