Mới đây, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) đã gửi Công văn số 142 tới Cục Thú y (Bộ NN&PTNT) nêu những vướng mắc về thủ tục NK nguyên liệu thủy sản cho sản xuất xuất khẩu.

Cuối tháng 9/2018, Cục Thú y (Bộ NN&PTNT) đã yêu cầu các chi cục thú y về việc kiểm dịch NK sản phẩm động vật thủy sản làm nguyên liệu gia công xuất khẩu từ tàu đánh bắt nước ngoài.

Vì vậy, các chi cục địa phương đã siết chặt hơn yêu cầu có Giấy chứng nhận kiểm dịch/an toàn thực phẩm (Health Certificate) từ nước NK kèm theo các lô nguyên liệu thủy sản khai thác được đóng/sang container từ trực tiếp các tàu khai thác và đưa về Việt Nam. 

Điều này đã khiến cho hoạt động NK của một số DN bị ách tắc do không thể thực hiện được thủ tục hành chính này.

Tại Công văn 142, Vasep cho rằng không phải tàu đánh bắt nào cũng có điều kiện đưa tàu trực tiếp vào các cảng của Việt Nam để dỡ hàng, mà đa phần các tàu đều cập tại các cảng của một quốc gia trung gian trong hành trình đánh bắt để đưa nguyên liệu vào các container chuyên dụng rồi bán lại cho các thị trường NK, trong đó có Việt Nam.

Do các lô hàng này chỉ chuyển tải trung gian qua cảng của các quốc gia này nên cơ quan có thẩm quyền tại các quốc gia có cảng trung gian không thể cấp giấy chứng nhận kiểm dịch/an toàn thực phẩm cho các lô hàng này được.

Vì thế, toàn bộ các lô hàng này không thể có giấy chứng nhận kiểm dịch/an toàn thực phẩm kèm theo để nộp cho cơ quan thú y khi NK vào Việt Nam.

Đồng thời, về cơ sở pháp lý hiện hành, hiện đang có 2 thông tư của Bộ NN&PTNT quy định, hướng dẫn liên quan về việc NK thủy sản đều không có quy định hồ sơ phải có giấy chứng nhận kiểm dịch của nước xuất khẩu đối với sản phẩm động vật thủy sản NK trực tiếp từ tàu đánh đánh bắt hải sản của nước ngoài.

"Sau khi xem xét cả “thông lệ quốc tế”, “thực tiễn” và “quy định pháp lý hiện hành” có thể thấy rõ, các lô hàng này là nguyên liệu mua trực tiếp từ tàu đánh bắt, không qua bất cứ công đoạn sơ chế/chế biến nào trên đất liền, container chỉ là phương tiện để vận chuyển chuyên dụng, không thể có được giấy chứng nhận kiểm dịch từ nước NK. Dòng hàng này vẫn được các quốc gia khác cho phép NK mà không cần phải có giấy chứng nhận kiểm dịch/an toàn thực phẩm", Vasep cho biết.

Do vậy, Vasep đề nghị Cục Thú y có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thủ tục hành chính kiểm soát NK các lô nguyên liệu thủy sản khai thác được đóng/sang container tại cảng trung gian của một quốc gia khác khi NK vào Việt Nam cũng tương tự thủ tục NK từ tàu đánh bắt và không phải nộp kèm giấy chứng nhận kiểm dịch/an toàn thực phẩm.

Nhật Linh